Soru

Zorluk: ZorNazım Biçimi ve Nazım Türü Kavramları

Adalet kalmadı hep zulüm doldu
Geçti şu baharın gülleri soldu
Dünyanın gidişi acayip oldu
Koyun belli değil kurt belli değil

Yukarıdaki dörtlük; hece sayısı, uyak düzeni ve tema özellikleri dikkate alındığında nazım biçimi ve nazım türü bakımından aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

  1. Nazım Biçimi: Koşma / Nazım Türü: TaşlamaCevap
  2. B
    Nazım Biçimi: Semai / Nazım Türü: Taşlama
  3. C
    Nazım Biçimi: Koşma / Nazım Türü: Güzelleme
  4. D
    Nazım Biçimi: Varsağı / Nazım Türü: Koçaklama
  5. E
    Nazım Biçimi: Koşma / Nazım Türü: İlahi

Cevap

Nazım biçimi Koşma, nazım türü ise Taşlama olan seçenek doğrudur.
Verilen dörtlükte heceler sayıldığında 11'li hece ölçüsü (A-da-let kal-ma-dı hep zu-lüm dol-du) ve 'aaab' kafiye düzeni görülmektedir, bu yapısal özellikler 'Koşma' nazım biçimine aittir. İçerik olarak ise adaletsizlik ve toplumsal düzendeki bozulmalar eleştirildiği için nazım türü 'Taşlama'dır.

Adım Adım Çözüm

1
Dizelerdeki hece sayılarını kontrol et.
Dizelerin her biri 11 heceden oluşmaktadır (11'li hece ölçüsü).
Âşık edebiyatında 11'li hece ölçüsüyle yazılan ve aaab/cccb kafiye düzenine sahip en yaygın nazım biçimi koşmadır.
2
Dörtlüğün temasını ve içeriğini analiz et.
Şiirde 'adalet kalmaması', 'zulüm dolması' ve 'kurt-koyun' metaforuyla toplumsal bozulma eleştirilmektedir.
Toplumsal yergi, eleştiri ve aksaklıkları konu alan Halk edebiyatı nazım türüne 'taşlama' denir.
3
Biçim ve tür özelliklerini birleştirerek doğru sınıflandırmayı yap.
Koşma biçiminde yazılmış bir taşlamadır.
Biçim (yapısal özellikler) ve tür (içerik özellikleri) kavramlarının doğru ayrımı bu sonucu verir.

Anahtar Kavram

Nazım Biçimi (Yapı/Şekil) ve Nazım Türü (Konu/Tema) Farkı

Alternatif Yöntem

Hece sayısını saydıktan sonra sadece 11'li olan seçeneklere odaklanıp, ardından metindeki 'zulüm' ve 'adalet' kelimelerinden yola çıkarak temanın bir eleştiri olduğunu saptamak sonuca daha hızlı ulaştırır.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla