Türklerin tarih boyunca zamanı bölme ve takvim kullanma pratikleri; yaşadıkları coğrafi değişimler, dini dönüşümler ve ekonomik ihtiyaçlarla şekillenmiştir.
Buna göre, aşağıda verilen Türk devlet ve topluluklarının takvimsel pratikleri ve kronolojik adımları, geçmişten günümüze doğru (eskiden yeniye) nasıl sıralanmalıdır?
- 1Avrasya bozkırlarındaki Türk topluluklarının, hayvancılık faaliyetlerini ve doğa gözlemlerini esas alarak güneş yılına dayalı ortak bir zaman ölçme sistemini şekillendirmesi.
- 2Karahanlılar döneminden itibaren Türk-İslam devletlerinin kurulmasıyla birlikte, toplumsal ve dini hayatın düzenlenmesinde ay yılı esaslı takvim sisteminin resmiyet kazanması.
- 3Büyük Selçuklu Devleti'nde tarım vergilerinin toplanması ve devlet bütçesinin planlanmasında yaşanan aksaklıkları gidermek amacıyla güneş yılı esasına göre hazırlanan yeni bir takvimin uygulamaya konulması.
- 4Osmanlı Devleti'nde Hicri ve güneş takvimleri arasındaki farktan kaynaklanan bütçe açıklarını (sıvış yılı) önlemek amacıyla sadece mali işlerde kullanılmak üzere güneş yılı esaslı bir sistemin devreye sokulması.
- 5Yeni kurulan Türk devletinde, Batı dünyasıyla olan ekonomik ve siyasi ilişkileri kolaylaştırmak ve uluslararası standartlara uyum sağlamak amacıyla milat başlangıçlı takvimin kabul edilmesi.
Cevap
Türklerin tarih boyunca kullandığı takvimsel adımların kronolojik sırası sırasıyla; bozkır kültüründe güneş yılı esaslı ilk sistemin şekillenmesi, İslamiyet'in kabulüyle ay yılı esaslı takvimin benimsenmesi, Büyük Selçuklu mali düzenlemeleri için hazırlanan güneş takvimi, Osmanlı Devleti'nin bütçe açıklarını önlemek amacıyla devreye soktuğu Rumi takvim ve nihayetinde Cumhuriyet Dönemi'nde Batı ile uyum amacıyla kabul edilen Miladi takvim şeklindedir.
Türklerin tarih boyunca kullandığı takvimlerin kronolojik sıralaması; İslamiyet öncesi dönemde kullanılan güneş yılı esaslı 12 Hayvanlı Türk Takvimi ile başlar. İslamiyet'in kabulünün ardından ay yılı esasına dayanan Hicri Takvim kullanılmaya başlanmıştır. Daha sonra Büyük Selçuklu Devleti'nde mali işleri düzenlemek amacıyla güneş yılı esaslı Celâli Takvimi, Osmanlı Devleti'nde ise yine benzer mali gerekçelerle Rumi Takvim yürürlüğe konmuştur. Son olarak, Cumhuriyet Dönemi'nde batılı devletlerle ekonomik ilişkileri düzenlemek amacıyla Miladi Takvim'e geçilmiştir. Bu tarihsel süreç, bozkır kültüründeki ilk sistemden başlayarak günümüze kadar gelen sırayı tam olarak yansıtmaktadır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Türk Devletlerinde Takvimlerin Gelişimi ve Kronolojik Sıralaması
Tahmini Süre:2m 0s