Examkin

Soru

Zorluk: ZorTıp ve Biyoetikle İlgili Dinî Meseleler

İslam hukukunda yeni tıbbi gelişmeler ve biyoetik meseleler hakkında hüküm verilirken, Kur’an ve Sünnet’in genel ilkeleri ile makasıdü’ş-şerîa (dinin genel amaçları) göz önünde bulundurulur.

Buna göre;
I. Taşıyıcı anneliğin, eşler arasındaki nikah bağı dışındaki üçüncü bir şahsın üreme sürecine dahil edilmesi gerekçesiyle caiz görülmemesi →\rightarrow Neslin korunması
II. Beyin ölümü gerçekleşmiş bir hastanın yaşam destek ünitesinden çekilerek hayatına son verilmesinin (aktif ötenazi) yasaklanması →\rightarrow Canın korunması
III. Tedavi amaçlı organ naklinin, alıcının hayatını kurtarma veya organın işlevini geri kazandırma amacıyla caiz görülmesi →\rightarrow Zaruret hâli
IV. İnsan klonlamasının, soy bağını ortadan kaldırması ve aile kurumunu tahrip etmesi gerekçesiyle yasaklanması →\rightarrow Dinin korunması

eşleştirmelerinden hangileri İslam ahlak ve hukuku açısından doğrudur?

  1. A
    Yalnız I
  2. B
    I ve II
  3. C
    II ve IV
  4. I, II ve IIICevap
  5. E
    II, III ve IV

Cevap

I, II ve III ifadesini içeren seçenek doğrudur.
Taşıyıcı annelik uygulaması neslin korunması (nesebin karışmaması), aktif ötenazi canın korunması (hayat hakkı ve intihar yasağı), organ nakli ise belirli şartlar altında zaruret ilkesi çerçevesinde değerlendirilir. Bu üç eşleştirme de İslam fıkhına ve biyoetik kararlarına uygundur. İnsan klonlamasının yasaklanması ise dinin korunması değil, neslin korunması ile ilgilidir.

Adım Adım Çözüm

1
Taşıyıcı annelik uygulamasının dini ve hukuki gerekçesini analiz etme
Taşıyıcı annelik, nikah bağı dışındaki üçüncü kişilerin üreme sürecine katılması nedeniyle nesebin (soy bağının) karışmasına yol açar. Bu yüzden yasaklanması İslam'daki 'neslin korunması' ilkesiyle doğrudan örtüşür, dolayısıyla birinci öncül doğrudur.
Uygulamanın yasaklanma gerekçesi ile dinin korunmasını istediği temel değer arasındaki ilişkiyi tespit etmek.
2
Aktif ötenazi uygulamasının fıkhi gerekçesini inceleme
Aktif ötenazi, tıbbi müdahaleyle bir kişinin yaşamına kasıtlı olarak son verilmesidir. İslam'da hayatın kutsallığı esastır ve cana kıymak (intihar veya cinayet) haramdır. Bu durum 'canın korunması' ilkesine uygundur, dolayısıyla ikinci öncül doğrudur.
Ötenazi yasağının hangi makasıd ilkesine dayandığını doğrulamak.
3
Tedavi amaçlı organ naklinin caiz görülme ilkesini değerlendirme
Organ naklinde normal şartlarda insan bedeninin dokunulmazlığı esastır; ancak başka bir yolla tedavisi mümkün olmayan ve ölüm riski taşıyan hastalar için organ nakli 'zaruret' kapsamında değerlendirilerek caiz görülmüştür. Bu yüzden üçüncü öncül doğrudur.
Organ naklinin istisnai olarak caiz kılınma gerekçesini belirlemek.
4
Klonlama uygulamasının yasaklanma gerekçesini inceleme
İnsan klonlaması, fıtrata müdahale edilmesi ve soy bağının yok edilmesi gerekçesiyle yasaklanmıştır. Bu durum 'dinin korunması' değil, 'neslin (nesebin) korunması' ile ilgilidir. Bu yüzden dördüncü öncül yanlıştır.
Klonlama yasağının temel amacını saptayarak yanlış gerekçelendirmeyi ayırt etmek.

Anahtar Kavram

Tıp ve biyoetik meselelerde dinin genel amaçları (makasıdü'ş-şerîa) ve fıkhi ilkelerin uygulanması
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Tıp ve Biyoetikle İlgili Dinî Meseleler

Bu konudan daha fazla soru