Soru

Zorluk: Çok zorSiyasi Alandaki İnkılaplar

Türkiye'de ulusal egemenliğin pekiştirilmesi, devlet teşkilatının kurumsallaşması ve çok partili yaşama geçiş sürecinin sağlıklı yürütülmesi amacıyla siyasi alanda birçok inkılap gerçekleştirilmiştir.

Buna göre, yukarıda verilen siyasi gelişmelerin kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru doğru sıralanı��ı nasıl olmalıdır?

  1. 1Lozan görüşmeleri sonrasında yeni devletin idare merkezinin neresi olacağına dair tartışmaları sonlandıran kanuni düzenlemenin yapılması
  2. 2Devlet başkanlığı ve hükümet bunalımını çözmek amacıyla yeni devlet rejiminin adının konması
  3. 3Din ve devlet işlerini birbirinden ayırmak amacıyla Şer'iyye ve Evkaf Vekâleti'nin kaldırılarak yerine Diyanet İşleri Reisliği ve Vakıflar Umum Müdürlüğü'nün kurulması
  4. 4Meclis hükümeti sisteminden kabine sistemine tam olarak geçişi ve temel hakları güvence altına alan yeni anayasal sürecin tamamlanması
  5. 5Cumhuriyet tarihinin ilk muhalefet partisinin kurularak çok partili hayata geçiş yönündeki ilk somut siyasi adımın atılması

Cevap

Doğru kronolojik sıralama; Ankara'nın başkent ilan edilmesi (13 Ekim 1923), Cumhuriyet'in ilanı (29 Ekim 1923), Şer'iyye ve Evkaf Vekâleti'nin kaldırılması (3 Mart 1924), 1924 Anayasası'nın kabulü (20 Nisan 1924) ve Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın kurulması (17 Kasım 1924) şeklindedir.
Siyasi inkılapların kronolojik sırası incelendiğinde; Ankara'nın başkent yapılması 13 Ekim 1923'te, Cumhuriyet'in ilanı 29 Ekim 1923'te, Şer'iyye ve Evkaf Vekâleti'nin lağvedilmesi 3 Mart 1924'te, 1924 Anayasası'nın yürürlüğe girmesi 20 Nisan 1924'te ve son olarak Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın kuruluşu 17 Kasım 1924'te gerçekleşmiştir. Bu doğrultuda yapılan sıralama tarihsel akışa tam olarak uygundur.

Adım Adım Çözüm

1
Ankara'nın başkent ilan edilme tarihinin saptanması
13 Ekim 1923
Lozan Antlaşması'nın ardından hükümet merkezinin hukuken belirlenmesi gerekmiştir.
2
Cumhuriyet'in ilan edilme tarihinin saptanması
29 Ekim 1923
Ekim Bunalımı adıyla anılan hükümet krizini çözmek ve devlet başkanlığı sorununu netleştirmek hedeflenmiştir.
3
Şer'iyye ve Evkaf Vekâleti'nin kaldırılma tarihinin saptanması
3 Mart 1924
Laiklik yolundaki reformların hukuki altyapısını oluşturmak amacıyla din ve devlet işleri ayrılmıştır.
4
1924 Anayasası'nın kabul edilme tarihinin saptanması
20 Nisan 1924
Gerçekleştirilen rejim değişikliği ve kurumsal inkılapları kapsayacak yeni bir anayasal düzenin yürürlüğe konması gerekmiştir.
5
Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın kuruluş tarihinin saptanması
17 Kasım 1924
Cumhuriyet rejiminin ilk çok partili hayata geçiş denemesi bu partinin kurulmasıyla başlamıştır.

Anahtar Kavram

Cumhuriyet Dönemi Siyasi İnkılaplarının Kronolojik Gelişimi ve Neden-Sonuç İlişkileri
Bu soruyu puanla