Divân-ı Hikmet'in dil, üslup ve içerik özelliklerine dair aşağıdaki kavramları, karşılarında verilen doğru açıklamalar��yla eşleştiriniz.
- Hikmet kavramıHoca Ahmed Yesevî'nin tasavvufi düşünceyi, dinî-ahlaki öğütleri yaymak amacıyla hece ölçüsüyle ve dörtlüklerle yazdığı manzumelere verilen genel addır.
- Hakaniye TürkçesiEserin Karahanlı dönemi dil hususiyetlerini yansıtarak İslamiyet öncesi Türk şiir dili ile İslami dönem edebiyatı arasındaki geçiş niteliğini ortaya koyan dil zeminidir.
- Didaktik yaklaşımEserde sanat yapma kaygısının arka plana itilerek şeriat kurallarını, tarikat adabını ve dervişlik ahlakını halka öğretmeyi hedefleyen anlatım tarzıdır.
- Hece ve aruz senteziDörtlük esasına ve hecenin genellikle 12'li kalıplarına dayanmakla birlikte, eserde gazel şeklindeki bazı hikmetlerde aruz vezninin de kullanılmış olması durumudur.
Cevap
Hikmet kavramı Hoca Ahmed Yesevî'nin tasavvufi manzumeleriyle; Hakaniye Türkçesi Karahanlı dönemi dil hususiyetlerini yansıtan dil zeminiyle; Didaktik yaklaşım dinî-ahlaki konuları öğretmeyi hedefleyen anlatım tarzıyla; Hece ve aruz sentezi ise eserde hem dörtlüklerin/hece ölçüsünün hem de gazel/aruz yapısının bir arada kullanılmasıyla eşleşmektedir.
Divân-ı Hikmet'in dilinin Hakaniye Türkçesi olması, içeriğindeki didaktik yaklaşım, şiirlerinin genel adı olan hikmet kavramı ve biçimsel olarak hece ve aruz sentezini barındırması eserin karakteristik nitelikleridir. Yapılan eşleştirmeler bu temel özellikleri doğru tanımlarıyla buluşturmaktadır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Divân-ı Hikmet'in genel dil, üslup ve biçim özellikleri ile edebiyat tarihindeki önemi