Examkin

Soru

Zorluk: OrtaNazım Biçimi ve Nazım Türü Kavramları

Yeri göğü ins ü cini yarattın
Sen ey mimar başı eyvancı mısın
Ayı günü çarkı burcu var ettin
Ey mekan sahibi rahmancı mısın

Kaygusuz Abdal'a ait bu dörtlüğün biçimsel (nazım biçimi) ve içeriksel (nazım türü) özellikleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Nazım biçimi: Koşma - Nazım türü: ŞathiyeCevap
  2. B
    Nazım biçimi: Semai - Nazım türü: Şathiye
  3. C
    Nazım biçimi: Koşma - Nazım türü: Nefes
  4. D
    Nazım biçimi: Şathiye - Nazım türü: İlahi
  5. E
    Nazım biçimi: Koşma - Nazım türü: Nutuk

Cevap

Nazım biçimi: Koşma - Nazım türü: Şathiye
Verilen dörtlük, 11'li hece ölçüsüyle ve dörtlük nazım birimiyle yazıldığı için nazım biçimi 'koşma'dır. İçeriğinde Tanrı ile senli benli, şakacı bir edayla konuşuluyormuş izlenimi veren ancak tasavvufi derinliği olan bir tema işlendiği için nazım türü 'şathiye'dir. Bu iki bilginin bir arada doğru verildiği seçenek doğru cevaptır.

Adım Adım Çözüm

1
Dörtlüğün hece ölçüsünü belirlemek için dizelerdeki heceler sayılır.
Her dizede 11 hece bulunduğu görülür (11'li hece ölçüsü).
Halk edebiyatında hece sayısı, nazım biçimini belirlemede en önemli yapısal kriterlerden biridir.
2
Dörtlüğün kafiye şeması ve nazım birimi incelenir.
Şiirin nazım birimi dörtlük, kafiye şeması ise 'abab' (çapraz kafiye) şeklindedir.
Dörtlüklerle kurulan, 11'li hece ölçüsüne sahip bu yapısal özellikler şiirin nazım biçiminin 'koşma' olduğunu gösterir.
3
Dörtlüğün içeriği, teması ve üslubu analiz edilir.
Şairin Tanrı ile şakacı, senli benli bir üslupla konuştuğu, ancak arka planda tasavvufi derinlik barındıran bir tema işlendiği görülür.
Dini-tasavvufi halk edebiyatında Tanrı ile şakacı bir edayla konuşur gibi yazılan, inançları alaycı bir dille ele alır görünen ama derin tasavvufi anlamlar taşıyan şiirlerin nazım türü 'şathiye'dir.

Anahtar Kavram

Nazım biçimi (şekilsel özellikler: ölçü, kafiye şeması, nazım birimi) ile nazım türü (içeriksel özellikler: tema, konu) arasındaki farkı ayırt etme.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Nazım Biçimi ve Nazım Türü Kavramları

Bu konudan daha fazla soru