Soru

Zorluk: Orta13. ve 14. Yüzyıl Divan Edebiyatı Şairleri

Aşağıdaki sol sütunda verilen 13. ve 14. yüzyıl şairleri ile sağ sütunda verilen belirgin edebi özellikleri ve eserleri eşleştiriniz.

  • Sultan VeledMevlevilik düşüncesini sistemli hâle getirerek babasının fikirlerini yaymak amacıyla manzum İbtidânâme'yi yazmıştır.
  • GülşehrîKuş dili sembolizmi üzerinden tasavvufi ve ahlaki konuları işleyen Türkçe Mantıku't-Tayr adlı eseriyle tanınır.
  • Âşık PaşaTürkçeyi bir edebiyat dili yapmak için gayret göstermiş, didaktik-tasavvufi nitelikteki Garibnâme'yi kaleme almıştır.
  • AhmedîAnadolu sahasında kaleme alınmış ilk Türkçe İskendername örneğini sunmuş ve tıp, astronomi gibi bilim dallarına da şiirlerinde yer vermiştir.

Cevap

Sultan Veled ile Mevlevilik düşüncesini sistemli hâle getiren İbtidânâme; Gülşehrî ile kuş dili sembolizmini işleyen Mantıku't-Tayr; Âşık Paşa ile Türkçeyi edebiyat dili yapmaya çalışan Garibnâme; Ahmedî ile ilk Türkçe İskendername eşleşmektedir.
Eşleştirmede her şair kendi eseri ve edebi rolüyle doğru şekilde ilişkilendirilmiştir: Sultan Veled - İbtidânâme, Gülşehrî - Mantıku't-Tayr, Âşık Paşa - Garibnâme, Ahmedî - İskendername.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci şair olan Sultan Veled'in edebi kimliği ve eserleri incelenir.
Sultan Veled'in Mevlevilik tarikatının kurucusu ve İbtidânâme adlı eserin sahibi olduğu belirlenerek birinci sağ ögeyle eşleştirilir.
Mevlânâ'nın oğlu olan şairin en belirgin özelliği babasının fikirlerini tarikat düzeni içinde sistemleştirmesidir.
2
İkinci şair olan Gülşehrî'nin edebi özellikleri ve eserleri analiz edilir.
Gülşehrî'nin, kuşların yolculuğunu anlatan tasavvufi-alegorik eseri Mantıku't-Tayr ile tanındığı tespit edilerek ikinci sağ ögeyle eşleştirilir.
Mantıku't-Tayr, Gülşehrî'nin en karakteristik ve edebiyat tarihinde derin izler bırakmış eseridir.
3
Üçüncü şair olan Âşık Paşa'nın eserleri ve Türk diline katkıları değerlendirilir.
Âşık Paşa'nın, Türkçeye önem vererek kaleme aldığı ünlü ahlaki-didaktik mesnevisi Garibnâme ile eşleştiği saptanır.
Garibnâme, 14. yüzyılda Türkçenin gelişiminde ve korunmasında önemli bir rol oynamıştır.
4
Dördüncü şair olan Ahmedî'nin özellikleri incelenir.
Ahmedî'nin, hem din dışı konulardaki başarısı hem de ilk Türkçe İskendername'yi yazmış olması sebebiyle dördüncü sağ ögeyle eşleştiği görülür.
İskendername, Anadolu sahasında yazılmış ilk büyük mesnevilerdendir ve astronomi ile tıp gibi bilgileri içerir.

Anahtar Kavram

13. ve 14. yüzyıl divan edebiyatı şairleri ve eserlerinin eşleştirilmesi
Bu soruyu puanla