Dünya Meteoroloji Örgütüne (WMO) göre, bir bölgede günlük maksimum sıcaklıkların, uzun yıl… — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi)

Dünya Meteoroloji Örgütüne (WMO) göre, bir bölgede günlük maksimum sıcaklıkların, uzun yıllar ortalamasının $5^\circ\text{C}$ ve daha fazla üzerinde, ardışık en az 5 gün boyunca devam etmesi durumuna "sıcak hava dalgası" (ekstrem yüksek sıcaklık) adı verilir.

Aşağıdaki tabloda, Akdeniz kıyısında yer alan bir merkezin temmuz ayındaki uzun yıllar günlük maksimum sıcaklık ortalaması ile bu merkeze ait bir haftalık sıcaklık ölçüm değerleri verilmiştir:

* Temmuz Ayı Uzun Yıllar Günlük Maksimum Sıcaklık Ortalaması: $30^\circ\text{C}$

Günler	Ölçülen Sıcaklık ( $^\circ\text{C}$ )
Pazartesi	$33$
Salı	$36$
Çarşamba	$37$
Perşembe	$36$
Cuma	$35$
Cumartesi	$36$
Pazar	$34$

Tablodaki veriler dikkate alındığında, bu merkezde yaşanan meteorolojik ekstrem olay ve etkileriyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A
Salı ve cumartesi günleri arasındaki dönem, meteorolojik kökenli bir ekstrem sıcaklık olayı olan "sıcak hava dalgası" tanımına uymaktadır.
B
Hafta boyunca yüksek sıcaklığa bağlı olarak artan buharlaşma, barajlardaki su seviyelerinin düşmesine ve tarımsal sulama ihtiyacının artmasına yol açmıştır.
Atmosferdeki bu ani ve ekstrem sıcaklık artışı, yer kabuğunun altındaki magma tabakasını genleştirerek tektonik depremleri tetiklemiştir.Cevap
D
Sıcaklığın zirve yaptığı günlerde klima ve soğutma sistemlerinin yoğun çalışması, enerji üretim ve dağıtım şebekelerindeki tüketim yükünü artırmıştır.
E
Aşırı sıcaklık ve düşük nem, orman altı örtüsünü kurutarak bölgedeki orman yangını hassasiyetini ve yayılma hızını yükseltmiştir.

Cevap

Atmosferdeki bu ani ve ekstrem sıcaklık artışının tektonik depremleri tetiklediğini öne süren ifade yanlıştır, çünkü depremler jeolojik kökenli olaylardır.

Söylenemeyecek olan ve dolayısıyla doğru cevap olan ifade, ekstrem sıcaklık artışının tektonik depremleri tetiklediğini iddia eden seçenektir. Depremler tamamen yer kabuğunun altındaki iç kuvvetlere (tektonik süreçlere) bağlı olarak gelişen jeolojik kökenli olaylardır ve atmosferik sıcaklık değişimleri ile hiçbir ilişkisi yoktur.

Adım Adım Çözüm

Dünya Meteoroloji Örgütü'nün (WMO) sıcak hava dalgası tanımına göre verileri analiz etmek.

Merkezde temmuz ayı uzun yıllar ortalaması

30^\circ\text{C}

olup, sıcak hava dalgası eşiği

35^\circ\text{C}

'dir (

30 + 5

). Salı gününden cumartesi gününe kadar ardışık 5 gün boyunca ölçülen sıcaklıklar bu eşik değerdedir veya üzerindedir (

36, 37, 36, 35, 36

). Dolayısıyla bu dönemde meteorolojik kökenli bir sıcak hava dalgası yaşanmıştır.

Meteorolojik ekstrem olayın gerçekleşip gerçekleşmediğini ve sınırlarını tespit etmek.

Ekstrem sıcaklıkların çevre ve beşeri sistemler üzerindeki etkilerini değerlendirmek.

Sıcaklık ve buharlaşma artışının baraj seviyelerini düşürmesi, klimaların elektrik tüketimini artırması ve kuruyan otların orman yangını riskini yükseltmesi coğrafi açıdan bilimsel olarak doğru ve beklenen durumlardır.

Meteorolojik ekstremlerin çevreye ve insan faaliyetlerine etkilerini doğrulamak.

Jeolojik kökenli afetler ile meteorolojik olayların ilişkisini incelemek.

Depremler, yer kabuğunun altındaki levha hareketleri ve fay hatlarındaki gerilmeler sonucu oluşan jeolojik olaylardır. Atmosferik sıcaklık veya basınç değişimlerinin magma tabakasını etkilemesi veya fay hatlarını tetiklemesi fiziksel olarak imkansızdır.

Ekstrem doğa olaylarının köken farkını ve tetikleyici mekanizmalarını ayırt etmek.

Anahtar Kavram

Meteorolojik kökenli ekstrem sıcaklıklar (sıcak hava dalgaları) ve bunların jeolojik kökenli olaylardan farkı

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular

Bu konudan daha fazla soru