Soru

Zorluk: OrtaTanzimat Dönemi Roman ve Hikayesi

Tanzimat Dönemi Türk edebiyatında kıskançlık ve intikam temalarını merkeze alan bu yapıtta, kıskançlık duygusunun insan psikolojisi ve çevresi üzerindeki yıkıcı etkileri realist ve natüralist bir bakış açısıyla sergilenir. Yazar, olayları sadece toplumsal ahlak çerçevesinde ele almaz; karakterlerin davranışlarını soyaçekim (kalıtım) ve çevre faktörleriyle açıklamaya çalışır. Romanın başkahramanının, eşi Suphi'nin evdeki cariye Sırrıcemal ile yakınlaşması üzerine kapıldığı kıskançlık krizi, trajik olaylar zincirinin başlangıcı olur. Türk edebiyatında ilk psikolojik roman denemesi olarak kabul edilen bu yapıt aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    İntibah
  2. ZehraCevap
  3. C
    Cezmi
  4. D
    Sergüzeşt
  5. E
    Müşahedat

Cevap

Zehra
Parçada sözü edilen Suphi ve Sırrıcemal karakterleri, kıskançlık ve intikam teması, soyaçekim (kalıtım) gibi natüralist ögeler ve en önemlisi 'ilk psikolojik roman denemesi' olma özelliği Nabizade Nazım'ın Zehra adlı romanına aittir.

Adım Adım Çözüm

1
Parçada verilen ipuçlarını analiz etme
Metinde eserin ilk psikolojik roman denemesi olduğu, kıskançlık ve intikam temalarını natüralist/realist yöntemlerle ele aldığı ve kahramanlarının Suphi ile Sırrıcemal olduğu belirlenmiştir.
Eserin kime ve hangi yapıta ait olduğunu belirlemek için ayırt edici nitelikleri ve karakter isimlerini saptamak gerekir.
2
Seçeneklerdeki eserlerin edebi niteliklerini ve karakterlerini karşılaştırma
İntibah (ilk edebi roman - Ali Bey, Mahpeyker), Cezmi (ilk tarihi roman - Cezmi, Adil Giray), Sergüzeşt (esaret temalı realist roman - Dilber, Celal), Müşahedat (natüralist teknikli roman - Seyit Bey, Letafet) eşleştirmeleri yapılarak bu eserlerin parçadaki tanımla uyuşmadığı görülür.
Yanlış seçenekleri eleyerek doğru edebi eşleştirmeye ulaşmak amaçlanır.
3
Doğru eseri belirleme
Sözü edilen tüm özelliklerin (Suphi, Sırrıcemal, kıskançlık teması, natüralist soyaçekim etkisi, ilk psikolojik roman denemesi) Nabizade Nazım'ın Zehra adlı eserine ait olduğu sonucuna varılır.
Zehra, edebiyat tarihimizdeki ilk psikolojik roman denemesi ve kıskançlık konulu tezli romandır.

Anahtar Kavram

Tanzimat Dönemi'ndeki ilk romanların türsel özellikleri ve kahramanları
Bu soruyu puanla