Examkin

Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'de Ulaşım Sistemleri ve Gelişimi

Türkiye'deki limanların gelişimi üzerinde yer şekilleri, hinterlant genişliği ve iç kesimlerle olan ulaşım bağlantıları (özellikle demiryolu) belirleyici bir rol oynamaktadır.

Aşağıda Türkiye haritasında numaralandırılarak gösterilen limanlar ile bu limanların ulaşım ve coğrafi özelliklerine ait açıklamaları doğru şekilde eşleştiriniz.

  • I numaralı merkez (Trabzon Limanı)Kıyıya paralel uzanan yüksek Doğu Karadeniz Dağları nedeniyle iç kesimlerle demiryolu bağlantısı olmamasına rağmen, Zigana ve Kop geçitleri üzerinden sağlanan karayolu ulaşımıyla transit ticarette önemli rol oynayan limandır.
  • II numaralı merkez (Samsun Limanı)Arkasındaki dağların (Canik Dağları) yükseltisinin az olması ve kıyıya daha uzak uzanması sayesinde iç kesimlerle demiryolu bağlantısı kurulmuş, hinterlandı Karadeniz'deki diğer limanlara göre genişlemiş limandır.
  • III numaralı merkez (Antalya Limanı)Çevresindeki Batı Toroslar'ın engebeli ve karstik yapısı kıyı ile iç kesimler arasındaki ulaşımı zorlaştırmış ve günümüzde hâlâ demiryolu bağlantısı bulunmadığı için hinterlandı dar kalmış Akdeniz limanıdır.
  • IV numaralı merkez (Mersin Limanı)Gülek Boğazı aracılığıyla İç Anadolu'ya bağlanan demiryolu hattına sahip, Türkiye'nin en büyük konteyner limanlarından biri olup tarım, sanayi ve ticaret hinterlandı oldukça gelişmiş Akdeniz limanıdır.

Cevap

I numaralı merkez Trabzon Limanı karayolu geçitleri ve demiryolu eksikliğiyle, II numaralı merkez Samsun Limanı Canik Dağları ve demiryolu bağlantısıyla, III numaralı merkez Antalya Limanı Batı Toroslar ve demiryolu eksikliğiyle, IV numaralı merkez Mersin Limanı ise Gülek Boğazı ve gelişmiş demiryolu/konteyner limanı özellikleriyle eşleşmektedir.
Eşleştirmede; Trabzon Limanı'nın yüksek Doğu Karadeniz Dağları nedeniyle demiryolunun bulunmayışı ancak geçitlerle transit ticarete katkı sağlaması; Samsun Limanı'nın Canik Dağları'nın alçak olması sayesinde demiryolu bağlantısı olması; Antalya Limanı'nın karstik ve dağlık Batı Toroslar nedeniyle demiryolu bağlantısından mahrum kalması ve Mersin Limanı'nın Gülek Boğazı sayesinde İç Anadolu demiryolu hattına bağlanarak ülkenin en büyük konteyner limanlarından biri haline gelmesi coğrafi gerçeklerle tam uyumludur.

Adım Adım Çözüm

1
Harita üzerindeki I, II, III ve IV numaralı merkezlerin hangi liman kentlerine karşılık geldiğini tespit edin.
I numaralı alan Trabzon, II numaralı alan Samsun, III numaralı alan Antalya ve IV numaralı alan Mersin'dir.
Limanların coğrafi konumlarını doğru saptamak, art bölge (hinterlant) ve yer şekilleri özelliklerini analiz etmek için ilk adımdır.
2
Limanların demiryolu bağlantı durumlarını ve bunların gerisindeki dağ sıralarının uzanışıyla ilişkisini değerlendirin.
Samsun (II) ve Mersin (IV) limanlarının demiryolu bağlantısı mevcutken; Trabzon (I) ve Antalya (III) limanlarının dağlık engeller nedeniyle demiryolu ağına bağlantısı yoktur.
Türkiye'de dağların kıyıya paralel ve yakın uzandığı alanlarda (Doğu Karadeniz ve Batı Toroslar gibi) demiryolu yapım maliyetleri çok yüksek olduğundan kıyı ile iç kesimler arasında bu bağ kurulamamıştır.
3
Limanların hinterlant (art bölge) genişliği ve ulaşımdaki rollerini (karayolu geçitleri, transit taşımacılık) karşılaştırarak doğru tanımlarla eşleştirin.
Trabzon Zigana/Kop geçitleriyle transit ticarete, Samsun Canik Dağları'nın alçak yapısıyla demiryoluna ve geniş hinterlanda, Antalya Toroslar nedeniyle dar hinterlanda ve demiryolu eksikliğine, Mersin ise Gülek Boğazı ve geniş demiryolu hattıyla büyük konteyner ticaretine bağlanır.
Ulaşım ağlarının çeşitliliği ve yer şekillerinin sağladığı kolaylıklar, limanların ticari kapasitesini ve etki alanını doğrudan belirler.

Anahtar Kavram

Türkiye'de yer şekillerinin ulaşım ağları ve liman hinterlantları üzerindeki etkisi
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Türkiye'de Ulaşım Sistemleri ve Gelişimi

Bu konudan daha fazla soru