Soru

Zorluk: Zor18. Yüzyıl - 19. Yüzyıl Felsefesi: Aydınlanma Felsefesi, Birey-Devlet İlişkisi ve Bilgi Problemi

Immanuel Kant'ın kritisisizm (eleştiricilik) felsefesine göre, dış dünyadan gelen ham duyusal verilerin nesnel bir bilgiye (yargıya) dönüşmesi sürecinde gerçekleşen aşağıdaki aşamaları mantıksal ve kronolojik sıraya göre nasıl sıralarsınız?

  1. 1Dış dünyadan gelen ham duyusal izlenimlerin duyu organları vasıtasıyla zihne ulaşması.
  2. 2Ham duyusal verilerin, zihnin doğuştan getirdiği uzay (mekan) ve zaman formları ile düzenlenerek görü (sezgi) haline getirilmesi.
  3. 3Uzay ve zaman içinde form kazandırılmış olan bu görülerin, anlama yetisinin nedensellik gibi apriori kategorileriyle işlenerek kavramlaştırılması.
  4. 4Kavramsal düzeyde işlenen verilerin sentezlenmesiyle nesnel dünyaya dair geçerli bir bilgiye (yargıya/fenomene) ulaşılması.

Cevap

Kant'ın bilgi kuramına göre doğru sıralama; dış dünyadan ham verilerin duyu organlarıyla alınması, bu verilerin uzay ve zaman formlarıyla düzenlenmesi, ardından anlama yetisinin kategorileriyle işlenmesi ve son olarak nesnel bilgiye (yargıya) ulaşılması adımlarından oluşur.
Doğru sıralama, Kant'ın 'görüsüz kavramlar boş, kavramsız görüler kördür' ilkesini takip eder. Süreç ham duyusal verilerle (deney) başlar; bu veriler zihnin duyarlık formları (uzay ve zaman) ile düzenlenir, ardından zihnin anlama yetisine ait kategoriler (kavramlar) ile işlenir ve son olarak nesnel bilgiye (fenomene dair yargı) ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Dış dünyadan gelen ham duyusal izlenimlerin duyu organları vasıtasıyla alınması belirlenmelidir.
Sürecin ilk aşaması olan 'deney' basamağı tespit edilir.
Kant'a göre bilgi deneyle başlar, bu nedenle ham duyusal veriler ilk adımdır.
2
Ham verilerin uzay ve zaman kalıplarıyla düzenlenmesi aşaması bulunmalıdır.
Duyarlık formlarının (uzay ve zaman) verileri düzenlemesi basamağı ikinci sıraya yerleştirilir.
Zihin, ham verileri doğrudan işleyemez; önce uzay ve zaman koordinatlarında görüler haline getirmelidir.
3
Görülerin anlama yetisinin kategorileri ile işlenmesi adımı seçilmelidir.
Anlama yetisinin (kategorilerin) devreye girdiği basamak üçüncü sıraya konur.
Duyularla alınan görüler, zihnin kategorileri (örn. nedensellik) olmaksızın anlamlı bir kavram haline gelemez.
4
Kavram haline gelen verilerin sentezlenerek nesnel bilgiye dönüştürülmesi adımı son sıraya konmalıdır.
Fenomenlerin bilgisine (yargıya) ulaşılan nihai adım sonuncu olarak belirlenir.
Bilgi, tüm bu zihinsel işlemlerin sonunda ortaya çıkan yargısal bir sentezdir.

Anahtar Kavram

Kant'ın bilgi problemi ve eleştirici felsefesi (kritisisizm)
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla