Soru

Zorluk: ZorAkıl İlkeleri

Ege ve Derin, sokak hayvanlarına mama verme sıklığı ve bunun ahlaki boyutu üzerine tartışmaktadır:

Ege: "Sokak hayvanlarını beslemek hem vicdani bir sorumluluktur hem de vicdani bir sorumluluk değildir."
Derin: "Bu söylediğin mantıksal açıdan kabul edilemez. Bir eylem ya vicdani bir sorumluluktur ya da değildir; bu iki durumun dışında üçüncü bir yol yoktur."
Ege: "Benim kastettiğim, bazı insanların bunu bir görev olarak görmesi, bazılarının ise görmemesidir."
Derin: "O halde kavramları netleştirmelisin. Bir akıl yürütme veya tartışma boyunca kullandığın terim hep aynı anlamı taşımalıdır, aksi takdirde sağlıklı iletişim kuramayız."

Buna göre, tartışmada geçen ifadeler ve temsil ettikleri klasik mantık ilkeleriyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Ege'nin ilk cümlesi çelişmezlik ilkesine aykırılık taşırken, Derin'in yanıtları sırasıyla üçüncü halin imkânsızlığı ve özdeşlik ilkelerine dayanmaktadır.Cevap
  2. B
    Ege'nin ilk cümlesi üçüncü halin imkânsızlığı ilkesini ihlal ederken, Derin'in ilk yanıtı çelişmezlik ilkesine, ikinci yanıtı ise yeter-sebep ilkesine dayanmaktadır.
  3. C
    Derin'in ilk yanıtı özdeşlik ilkesini savunurken, Ege'nin ilk cümlesi yeter-sebep ilkesine aykırı bir ifadedir.
  4. D
    Derin'in ikinci yanıtı üçüncü halin imkânsızlığı ilkesine dayanırken, Ege'nin ilk cümlesi çelişmezlik ilkesine uygun bir örnektir.
  5. E
    Ege'nin ilk cümlesi özdeşlik ilkesini ihlal ederken, Derin'in yanıtları sırasıyla yeter-sebep ve çelişmezlik ilkelerini örneklendirmektedir.

Cevap

Ege'nin ilk cümlesinin çelişmezlik ilkesine aykırı olduğu, Derin'in yanıtlarının ise sırasıyla üçüncü halin imkânsızlığı ve özdeşlik ilkelerine dayandığı yargı doğrudur.
Ege'nin "hem vicdani bir sorumluluktur hem de değildir" ifadesi çelişmezlik ilkesine aykırıdır. Derin'in "ya vicdani bir sorumluluktur ya da değildir" ifadesi üçüncü halin imkânsızlığı ilkesini temsil eder. Derin'in terimlerin anlamının korunması gerektiğine yönelik vurgusu ise özdeşlik ilkesini temel alır. Bu ilkelerin sırasıyla çelişmezlik, üçüncü halin imkânsızlığı ve özdeşlik olarak eşleştirildiği seçenek doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Ege'nin ilk cümlesindeki mantıksal yapıyı belirlemek.
"Hem vicdani bir sorumluluktur hem de değildir" ifadesinin çelişik iki durumu aynı anda onayladığı görülür.
Bu durum, bir şeyin aynı anda hem kendisi hem de kendisinden başka bir şey olamayacağını belirten çelişmezlik ilkesine aykırıdır.
2
Derin'in ilk yanıtındaki akıl yürütme biçimini incelemek.
"Ya vicdani bir sorumluluktur ya da değildir; üçüncü bir yol yoktur" ifadesinin iki çelişik durumdan birini zorunlu kıldığı görülür.
Bu yapı, bir şeyin ya kendisi ya da başkası olacağını, ortada üçüncü bir seçeneğin bulunamayacağını belirten üçüncü halin imkânsızlığı ilkesini doğrudan yansıtır.
3
Derin'in ikinci yanıtındaki mantıksal vurguyu analiz etmek.
"Kullandığın terim hep aynı anlamı taşımalıdır" vurgusunun kavramsal tutarlılığı hedeflediği görülür.
Kavramların ve terimlerin düşünme süreci boyunca kendileriyle aynı kalması gerektiğini ifade eden kural özdeşlik ilkesine dayanır.

Anahtar Kavram

Klasik Mantıkta Akıl İlkeleri (Özdeşlik, Çelişmezlik, Üçüncü Halin İmkânsızlığı)
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla