Soru

Zorluk: ZorTürkiye'de Sanayi ve Sanayi Kollarının Dağılışı

Türkiye'de sanayi tesislerinin kuruluş yeri seçiminde ham maddeye yakınlık, enerji kaynağına yakınlık, ulaşım imkânları ve pazar gibi coğrafi faktörler belirleyicidir. Bazı sanayi kolları ham maddenin çabuk bozulabilir olması veya taşıma maliyetinin yüksekliği nedeniyle doğrudan ham madde kaynağı çevresinde kurulurken, bazıları ise ham maddenin ithal edilmesi veya mamul maddenin pazarlanması kolaylığı nedeniyle liman kentlerinde ya da büyük tüketim merkezlerinde yoğunlaşmıştır.

Aşağıdaki haritada üç farklı sanayi tesisinin yer aldığı merkezler numaralandırılarak gösterilmiştir.

Bu merkezlerdeki sanayi tesisleri ve kuruluş yeri seçimleriyle ilgili;

I.I. II numaralı merkezde gübre fabrikasının kurulmasında, bu alanda zengin yerli fosfat yataklarının bulunması belirleyici olmuştur.
II.II. IIII numaralı merkezde kâğıt fabrikasının konumlandırılmasında, ham madde kaynağına yakınlık ve üretim sürecinde ihtiyaç duyulan su kaynaklarının bolluğu etkili olmuştur.
III.III. IIIIII numaralı merkezde yer alan gübre fabrikasının kuruluş yeri seçiminde, bölgede çıkarılan yerli ham madde kaynağına yakınlık esas alınmıştır.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

  1. A
    Yalnız II
  2. B
    Yalnız IIII
  3. C
    II ve IIII
  4. IIII ve IIIIIICevap
  5. E
    II, IIII ve IIIIII

Cevap

İkinci ve üçüncü ifadelerin birlikte doğru olduğu seçenek doğru cevaptır.
İkinci ve üçüncü öncüller doğrudur. Muğla (Dalaman) çevresi zengin orman varlığına ve su kaynaklarına sahip olduğundan kâğıt sanayisi için uygun koşulları sağlar (ham maddeye yakınlık). Mardin (Mazıdağı) ise Türkiye'de yerli fosfat yataklarının çıkarıldığı tek alan olup gübre fabrikasının kuruluşunda doğrudan ham maddeye yakınlık rol oynamıştır. Bandırma'da ise yerli fosfat yatağı bulunmadığından tesis ulaşım ve ithalat kolaylığına dayalı kurulmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Haritadaki merkezleri ve burada yer alan sanayi tesislerini tanımlama
II numaralı merkez Bandırma (Balıkesir) gübre sanayisi, IIII numaralı merkez Muğla (Dalaman) kâğıt sanayisi, IIIIII numaralı merkez ise Mardin (Mazıdağı) gübre sanayisidir.
Soruda verilen öncüllerin doğruluğunu harita üzerindeki coğrafi konumlarla eşleştirmek için.
2
II numaralı merkezin kuruluş yeri faktörünü inceleme
Bandırma'da gübre sanayisinin kuruluşu yerli fosfat yataklarına dayanmaz. Burası ithal fosfatın liman yoluyla getirilmesi ve ulaşım/pazar kolaylığı nedeniyle seçilmiştir. Dolayısıyla birinci ifade yanlıştır.
Gübre üretiminde yerli kaynak ile ithalat ayrımını analiz etmek için.
3
IIII numaralı merkezin kuruluş yeri faktörünü inceleme
Muğla (Dalaman) orman varlığı açısından zengindir ve kâğıt fabrikalarının üretim sürecinde yüksek miktarda suya ihtiyaç duyulur. Bu nedenle kâğıt fabrikasının kurulmasında ham madde ve su kaynaklarına yakınlık etkilidir. İkinci ifade doğrudur.
Kâğıt sanayisindeki orman ürünleri ve su kaynağı ilişkisini doğrulamak için.
4
IIIIII numaralı merkezin kuruluş yeri faktörünü inceleme
Mardin (Mazıdağı), Türkiye'nin en önemli ve tek aktif yerli fosfat (gübre ham maddesi) yataklarının bulunduğu yerdir. Buradaki fabrikanın kurulmasında doğrudan ham maddeye yakınlık esas alınmıştır. Üçüncü ifade doğrudur.
Güneydoğu Anadolu'daki fosfat yataklarının sanayi tesisiyle ilişkisini belirlemek için.

Anahtar Kavram

Türkiye'de kimya (gübre) ve orman ürünleri (kâğıt) sanayi kollarının coğrafi dağılışını belirleyen ham madde, ulaşım ve pazar faktörleri.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla