Türkiye'de Sanayi ve Sanayi Kollarının Dağılışı
10 soru
Türkiye'de şeker pancarı tarımının yapıldığı alanlar ile şeker fabrikalarının coğrafi dağılışı arasında çok sıkı bir paralellik görülmektedir. Şeker pancarının hasat edildikten sonra kısa sürede işlenmesi gerektiği, aksi takdirde bünyesindeki şeker oranının hızla düşeceği bilinmektedir.
Buna göre, şeker fabrikalarının kuruluş yeri seçiminde belirleyici olan temel coğrafi faktör aşağıdakilerden hangisidir?
Türkiye'de sanayi tesislerinin kuruluş yeri seçiminde hammaddeye yakınlık, enerji kaynağına yakınlık, ulaşım imkânları ve pazar gibi faktörler belirleyici olmaktadır. Ülkemizde petrolün ��ıkarıldığı tek bölge olan Güneydoğu Anadolu'da kurulan Batman Petrol Rafinerisi hammaddeye yakınlık ilkesine göre konumlandırılmıştır.
Buna göre; İzmit (İpraş) ve İzmir (Aliağa) petrol rafinerilerinin kuruluş yeri seçiminde öncelikle etkili olan coğrafi faktör aşağıdakilerden hangisidir?
Türkiye'de otomotiv sanayisine ait üretim tesislerinin Kocaeli, Bursa, Sakarya ve İzmir gibi merkezlerde yoğunlaşmasında bu alanların aşağıdaki özelliklerinden hangisi öncelikli olarak etkili olmuştur?
Türkiye'de sanayi tesislerinin kuruluş yeri seçiminde ham maddeye yakınlık, enerji kaynağına yakınlık, ulaşım imkânları ve pazar gibi coğrafi faktörler belirleyicidir. Bazı sanayi kolları ham maddenin çabuk bozulabilir olması veya taşıma maliyetinin yüksekliği nedeniyle doğrudan ham madde kaynağı çevresinde kurulurken, bazıları ise ham maddenin ithal edilmesi veya mamul maddenin pazarlanması kolaylığı nedeniyle liman kentlerinde ya da büyük tüketim merkezlerinde yoğunlaşmıştır.
Aşağıdaki haritada üç farklı sanayi tesisinin yer aldığı merkezler numaralandırılarak gösterilmiştir.
Bu merkezlerdeki sanayi tesisleri ve kuruluş yeri seçimleriyle ilgili;
numaralı merkezde gübre fabrikasının kurulmasında, bu alanda zengin yerli fosfat yataklarının bulunması belirleyici olmuştur.
numaralı merkezde kâğıt fabrikasının konumlandırılmasında, ham madde kaynağına yakınlık ve üretim sürecinde ihtiyaç duyulan su kaynaklarının bolluğu etkili olmuştur.
numaralı merkezde yer alan gübre fabrikasının kuruluş yeri seçiminde, bölgede çıkarılan yerli ham madde kaynağına yakınlık esas alınmıştır.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
Türkiye'deki sanayi tesislerinin kuruluş yeri seçimi üzerinde coğrafi faktörlerin farklı düzeylerde etkileri bulunmaktadır.
Buna göre;
I. Kütahya'da seramik ve porselen sanayisinin bulunması Ham maddeye yakınlık
II. Kocaeli ve Bursa'da otomotiv sanayisinin yoğunlaşması Pazar ve ulaşım imkânları
III. Karabük ve Ereğli'de demir-çelik sanayisinin kurulması Enerji kaynağına yakınlık
eşleştirmelerinden hangileri doğrudur?
Türkiye'de sanayi tesislerinin kuruluş yeri seçiminde ham maddeye yakınlık, ulaşım kolaylığı, enerji kaynağına yakınlık, pazar payı ve iş gücü gibi coğrafi faktörler belirleyici olmaktadır. Bazı merkezlerde sanayinin gelişmesinde tek bir coğrafi faktör ön plana çıkarken, bazılarında ise birden fazla faktörün etkileşimi söz konusudur.
Aşağıdaki Türkiye haritasında üç farklı sanayi merkezinin coğrafi konumu gösterilmiştir:
[Harita]
Haritada numaralandırılarak gösterilen merkezlerde faaliyet gösteren temel sanayi kolu ve bu tesislerin kuruluş yerlerinin belirlenmesinde rol oynayan en ��nemli coğrafi faktör aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?
Türkiye'de petrol rafinerilerinin yer seçiminde hammaddeye yakınlık, pazar alanlarına ulaşım kolaylığı, liman imkânları ve güvenli iç bölgelerde bulunma gibi farklı coğrafi faktörler rol oynamıştır.
Buna göre, Türkiye haritasında numaralandırılarak gösterilen petrol rafinerilerinden hangisinin kuruluş yeri seçiminde hammaddeye yakınlık temel gerekçe olmuştur?
Türkiye'de kimyasal gübre sanayisinde kullanılan fosfat, azot ve kükürt gibi temel ham maddelerin önemli bir kısmı ithalat yoluyla karşılanmaktadır. Bu nedenle ülkemizdeki gübre fabrikalarının büyük çoğunluğu, ham maddenin deniz yoluyla ithal edilmesini kolaylaştıran kıyı kesimlerdeki liman şehirlerinde yoğunlaşmıştır. Ancak bu durumun istisnası olarak, iç kesimlerde yer alan bazı tesislerin kuruluş yeri seçiminde doğrudan yerli ham madde kaynaklarına yakınlık belirleyici olmuştur.
Buna göre, haritada numaralandırılarak gösterilen alanların hangisinde yer alan kimyasal gübre fabrikasının kuruluş yeri seçiminde ham maddeye yakınlık ilkesi temel alınmıştır?
Türkiye'de sanayi tesislerinin kuruluş yeri seçiminde ham maddeye yakınlık, enerji kaynağına yakınlık, ula��ım kolaylığı ve pazarlama imkanları gibi coğrafi faktörler belirleyici olmaktadır.
Aşağıdaki haritada üç farklı sanayi tesisinin faaliyet gösterdiği alanlar numaralandırılarak gösterilmiştir:
- I numaralı alan: Rize (Çay işleme tesisleri)
- II numaralı alan: Karabük (Demir-çelik fabrikası)
- III numaralı alan: İzmir (Petrol rafinerisi)
Bu alanlarda kurulan sanayi tesislerinin yer seçiminde etkili olan en önemli (öncelikli) coğrafi faktörler aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?
Türkiye'de sanayi tesislerinin kuruluş yeri belirlenirken ham maddeye yakınlık, enerji kaynağına yakınlık, ulaşım kolaylığı ve tüketim merkezlerine (pazar) yakınlık gibi coğrafi faktörler göz önünde bulundurulur. Bazı sanayi kolları ham maddenin çabuk bozulabilir olması veya taşıma maliyetinin yüksek olması nedeniyle doğrudan ham madde kaynağının yakınına kurulurken, bazıları ise ithalat kolaylığı veya büyük tüketici nüfusa ulaşmak amacıyla liman kentleri ya da büyük şehirlerin çevresinde yoğunlaşır.
Aşağıda Türkiye haritası üzerinde bazı sanayi tesislerinin bulunduğu beş farklı alan numaralandırılarak gösterilmiştir:
- I numaralı alan: İzmit (Petrol rafinerisi)
- II numaralı alan: Rize (Çay fabrikası)
- III numaralı alan: Seydişehir (Alüminyum tesisi)
- IV numaralı alan: Elazığ (Ferrokrom tesisi)
- V numaralı alan: Batman (Petrol rafinerisi)
Buna göre, haritada numaralandırılarak gösterilen alanlardaki sanayi tesislerinden hangisinin kuruluş yeri seçiminde ham maddeye yakınlık belirleyici olmamıştır?