Soru

Zorluk: ZorDoğal ve Kültürel Mirasın Korunması

Türkiye, kültürel ve doğal değerlerin korunarak gelecek nesillere aktarılması amacıyla birçok uluslararası sözleşmeye taraf olmuş ve kendi sınırları içindeki önemli varlıkları koruma altına almıştır. Bu koruma statülerinden biri olan UNESCO Dünya Miras Listesi'nde, hem beşerî (kültürel) hem de fiziki (doğal) değerleri bir arada barındıran alanlar 'karma miras alanı' olarak adlandırılmaktadır.

Aşağıdaki haritada Türkiye'de yer alan bazı koruma ve miras alanlarının coğrafi konumları numaralandır��larak gösterilmiştir.

Buna göre, haritada numaralandırılmış alanların hangisinde bulunan varlık, UNESCO Dünya Miras Listesi'nde 'karma miras alanı' statüsüyle korunmaktadır?

  1. A
    I
  2. IICevap
  3. C
    III
  4. D
    IV
  5. E
    V

Cevap

Haritada II numara ile gösterilen ve hem doğal (travertenler) hem de kültürel (Hierapolis antik kenti) değerleri bünyesinde barındıran alan
Haritada II numara ile gösterilen Denizli'deki Hierapolis-Pamukkale alanı, hem kalsiyum oksit içeren termal suların oluşturduğu benzersiz Pamukkale travertenlerini (doğal miras) hem de bu travertenlerin hemen yanında kurulmuş olan Hierapolis antik kenti kalıntılarını (kültürel miras) bünyesinde barındırır. Bu iki farklı özelliğin bir arada bulunması nedeniyle UNESCO Dünya Miras Listesi'nde 'karma miras alanı' olarak kabul edilmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
UNESCO Dünya Miras Listesi'ndeki 'karma miras alanı' tanımı çözümlenir.
Karma miras alanlarının hem insan eliyle yapılmış kültürel/tarihî değerleri hem de doğanın oluşturduğu eşsiz fiziki/jeomorfolojik unsurları bir arada barındırması gerektiği saptanır.
Sorunun bizden istediği koruma statüsünün sınırlarını belirlemek amacıyla bu tanım yapılır.
2
Haritada numaralandırılmış alanların coğrafi konumları ve buralardaki miras varlıkları eşleştirilir.
I numaralı alan Çanakkale (Truva), II numaralı alan Denizli (Hierapolis-Pamukkale), III numaralı alan Çorum (Hattuşa), IV numaralı alan Adıyaman (Nemrut Dağı) ve V numaralı alan Şanlıurfa (Göbeklitepe) olarak belirlenir.
Harita üzerindeki coğrafi dağılışı doğru yorumlayarak hangi alanların hedeflendiğini anlamak için bu eşleştirme gereklidir.
3
Eşleştirilen alanların UNESCO koruma kriterleri değerlendirilir.
Truva, Hattuşa, Nemrut Dağı ve Göbeklitepe'nin yalnızca beşerî ve arkeolojik (kültürel) değerleriyle listede yer aldığı; buna karşın Denizli'deki alanın hem eşsiz traverten oluşumları (doğal) hem de antik kent kalıntıları (kültürel) ile karma kategoride yer aldığı tespit edilir.
Miras alanlarının tek yönlü mü yoksa çok yönlü mü koruma kriterlerine sahip olduğunu ayırt etmek için bu değerlendirme yapılır.

Anahtar Kavram

Doğal ve Kültürel Mirasın Korunması
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla