Soru

Zorluk: OrtaÜretim, Dağıtım ve Tüketimi Etkileyen Doğal Faktörler

Ekonomik faaliyetlerin temel aşamaları olan üretim, dağıtım ve tüketim; doğal ve beşerî faktörlerin doğrudan ya da dolaylı etkisi altında gelişir.

Aşağıdaki tabloda, bazı coğrafi durumlar ile bu durumların üretim, dağıtım ve tüketim faaliyetleri üzerindeki etkileri eşleştirilmiştir:

Ekonomik Faaliyet / Coğrafi DurumDoğal FaktörEtkilenen Aşama
I. Tarımsal ham maddeye yakın olmak amacıyla unlu mamul fabrikalarının buğday tarımı yapılan ovalarda kurulmasıHammadde kaynağıÜretim
II. Sibirya'daki petrol ve doğal gaz boru hatlarında akışkanlığı sağlamak için özel ısıtma sistemlerinin kullanılmasıİklim (Sıcaklık)Dağıtım
III. Çöl ikliminin etkili olduğu kurak bölgelerde klima ve soğutucu cihazlara yönelik talebin yüksek olmasıİklim (Sıcaklık)Tüketim
IV. Doğu Karadeniz'in dağlık kesimlerinde yer şekillerinin engebeli olmasından dolayı üretilen çayların limanlara nakliyesinin aksamasıYer şekilleriÜretim
V. Demir-çelik fabrikalarının eritme ve soğutma işlemlerinde yoğun suya ihtiyaç duymasından dolayı akarsu kenarlarına kurulmasıSu kaynaklarıÜretim

Buna göre, tablodaki numaralandırılmış eşleştirmelerden hangisinde doğal faktörün etkilediği ekonomik faaliyet aşaması yanlış verilmiştir?

  1. A
    I
  2. B
    II
  3. C
    III
  4. IVCevap
  5. E
    V

Cevap

IV numaralı eşleştirmede belirtilen çayların limanlara nakliyesi faaliyeti, üretim değil dağıtım aşamasına aittir.
IV numaralı eşleştirmede yer alan 'çayların limanlara nakliyesi' faaliyeti, üretilen malların pazara ulaştırılması (ulaşım) kapsamında yer aldığı için 'dağıtım' aşamasına aittir. Tabloda ise bu faaliyet 'üretim' olarak yanlış eşleştirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Eşleştirmelerdeki ekonomik faaliyetlerin hangi aşamaya (üretim, dağıtım, tüketim) ait olduğunu belirleme
I, IV ve V numaralı faaliyetlerin sanayi/tarım tesisi kuruluşu ve nakliye boyutları incelenir. Üretim, ham maddelerin işlenerek yeni ürünlere dönüştürülmesidir (I ve V). Tüketim, mal ve hizmetlerin kullanımıdır (III). Dağıtım ise ürünlerin üretildikleri yerlerden pazarlara taşınmasıdır (II ve IV).
Soruda hangi eşleştirmenin yanlış yapıldığını bulmak için kavramların doğru tanımlanması gerekir.
2
IV numaralı öncüldeki faaliyetin sınıflandırılmasını analiz etme
IV numaralı öncülde yer alan 'çayların limanlara nakliyesinin aksaması' faaliyeti, yer şekillerinin engebeli olmasından kaynaklanan bir ulaşım sorunudur. Ulaşım ve nakliye süreçleri 'dağıtım' aşaması kapsamında değerlendirilir.
Ulaşım ve pazarlama gibi dağıtım unsurlarının, fabrikadaki üretim süreciyle karıştırılmasını önlemek amacıyla bu analiz yapılır.
3
Tablodaki eşleştirme ile gerçek sınıflandırmayı karşılaştırma
Tabloda IV numaralı eşleştirmenin karşısında etkilenen aşama olarak 'Üretim' yazmaktadır. Ancak bu faaliyet 'Dağıtım' aşamasına ait olduğundan eşleştirme yanlıştır.
Yanlış eşleştirilen seçeneği tespit ederek doğru cevaba ulaşmak için bu karşılaştırma zorunludur.

Anahtar Kavram

Ekonomik faaliyet aşamaları (üretim, dağıtım, tüketim) ve bunları etkileyen yer şekilleri, iklim, su kaynakları gibi doğal faktörler.
Bu soruyu puanla