Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'de Tarım ve Tar��m Ürünleri

Türkiye'de kurak ve yarı kurak iklim özelliklerinin görüldüğü bölgelerde tarımsal verimliliği artırmak amacıyla Konya Ovası Projesi (KOP) ve Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) gibi büyük sulama yatırımları gerçekleştirilmiştir. Aşağıdaki haritada bu projelerin uygulandığı bazı tarım alanları gösterilmiştir.

[Harita]

Buna göre, sulama projelerinin tamamlandığı tarım alanlarında meydana gelen değişimlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi söylenemez?

  1. A
    II numaralı alanda tarımsal üretimde iklim koşullarına ve yağış miktarına olan bağımlılık azalmış, üretimde yıldan yıla görülen dalgalanmalar hafiflemiştir.
  2. B
    IIII numaralı alanda yaz sıcaklığı ve kuraklığının belirgin olmasına rağmen sulama olanaklarının artmasıyla pamuk ekim alanları belirgin derecede genişlemiştir.
  3. Her iki alanda da sulama imkânlarının artırılmasına rağmen, toprağın mineral ve besin elementlerini doğal yollarla geri kazanmasını sağlamak amacıyla nadasa bırakılan arazi miktarı artırılmıştır.Cevap
  4. D
    Her iki bölgede de tarımsal sulamanın yaygınlaşması, nadas uygulamasına duyulan ihtiyacı azaltarak toprağın her yıl üst üste ekilebilmesine olanak tanımıştır.
  5. E
    Projelerin hayata geçirilmesiyle birlikte birim alandan alınan verim artmış ve tarıma dayalı sanayi kollarının hammadde temininde süreklilik sağlanmıştır.

Cevap

Her iki alanda da sulama imkânlarının artırılmasına rağmen, toprağın mineral ve besin elementlerini doğal yollarla geri kazanmasını sağlamak amacıyla nadasa bırakılan arazi miktarı artırılmıştır.
Sulama projelerinin (GAP ve KOP) hayata geçirilmesiyle birlikte toprağın su ihtiyacı karşılanmış, böylece nadas uygulamasına duyulan ihtiyaç ortadan kalkmış ve nadas alanları azalmıştır. Nadas, toprağın mineral yapısını iyileştirmek için yapılan aktif bir gübreleme yöntemi değil, kurak iklim bölgelerinde su yetersizliğinden kaynaklanan zorunlu bir uygulamadır. Bu nedenle sulamayla nadas alanlarının arttığını belirten ifade yanlıştır ve söylenemez.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki olumsuz ifadeye dikkat edilerek haritada numaralandırılmış alanların coğrafi özellikleri belirlenir.
II numaralı alan İç Anadolu'da Konya Havzası'nı (KOP), IIII numaralı alan ise Güneydoğu Anadolu'yu (GAP) temsil etmektedir.
Projelerin uygulandığı bölgelerin coğrafi sınırlarını ve iklim koşullarını doğru eşleştirmek.
2
Bölgelerdeki sulama projelerinin tarımsal etkileri seçenekler üzerinden değerlendirilir.
Sulama projeleri sayesinde Konya'da iklim bağımlılığının azaldığı, Güneydoğu Anadolu'da pamuk ekim alanlarının genişlediği, her iki bölgede de verimin artarak sanayiye hammadde akışının sağlandığı ve nadas ihtiyacının azaldığı belirlenir.
Sulama projelerinin tarımsal verim, ürün çeşidi ve ekim yöntemleri üzerindeki olumlu sonuçlarını teyit etmek.
3
Nadas yönteminin temel uygulanma sebebi ile sulama ilişkisi analiz edilir.
Nadasın kuraklığa bağlı zorunlu bir dinlendirme yöntemi olduğu, sulamayla birlikte bu yönteme duyulan ihtiyacın azaldığı ve nadas alanlarının daraldığı bilgisiyle çelişen yanlış ifade tespit edilir.
Nadasın gübreleme gibi aktif bir mineral zenginleştirme yöntemi olmadığı yanılgısını çözerek doğru cevaba ulaşmak.

Anahtar Kavram

Türkiye'de tarımda sulama projelerinin (GAP ve KOP) nadas alanları, tarımsal verimlilik ve ürün çeşitliliği üzerindeki etkileri
Bu soruyu puanla