Examkin

Soru

Zorluk: OrtaOsmanlı Devleti'ni Kurtarma Çabaları ve Fikir Akımları

Osmanlı Devleti’nin son döneminde Prens Sabahattin tarafından savunulan adem-i merkeziyetçilik fikri; devletin idari yapısının yerelleştirilmesini ve bireysel girişimciliğin (teşebbüs-i şahsi) desteklenmesini öngörmüştür. Ancak bu akım, özellikle İttihat ve Terakki Cemiyeti başta olmak üzere pek çok çevre tarafından imparatorluğun ömrünü uzatmak bir yana, çöküşünü hızlandıracağı gerekçesiyle şiddetle reddedilmiştir.

Buna göre, adem-i merkeziyetçilik fikrine karşı çıkanların temel kaygısı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. İmparatorluğun çok uluslu yapısı nedeniyle yerel yönetimlere verilecek özerkliğin bağımsızlık hareketlerini kolaylaştırmasıCevap
  2. B
    Batılılaşma hareketlerinin kültürel yozlaşmaya yol açarak toplumsal birliği bozacağı endişesi
  3. C
    Ümmetçi politikalardan uzaklaşılmasının Müslüman tebaanın devlete olan bağlılığını zayıflatması
  4. D
    Meclis-i Mebusan'ın yetkilerinin kısıtlanarak padişahın mutlak otoritesinin yeniden kurulması
  5. E
    Türk unsurunun imparatorluk içindeki egemen konumunun tamamen ortadan kalkacağından korkulması

Cevap

İmparatorluğun çok uluslu yapısı nedeniyle yerel yönetimlere verilecek özerkliğin bağımsızlık hareketlerini kolaylaştırması
İmparatorluğun çok uluslu yapısı nedeniyle yerel yönetimlere verilecek özerkliğin bağımsızlık hareketlerini kolaylaştırması yönündeki kaygı, adem-i merkeziyetçiliğe karşı olanların temel dayanağıdır. Nitekim dönemin koşullarında milliyetçilik akımlarının etkisiyle Balkanlar'da ve diğer bölgelerde ayrılıkçı isyanlar sürerken, eyaletlerin yetkilerini artırmak devlet otoritesinin zayıflaması ve toprak kayıplarının hızlanması olarak görülmüştür.

Adım Adım Çözüm

1
Adem-i merkeziyetçilik kavramının neyi savunduğunu belirleme
Bu akım, devlet yönetiminde yetkilerin yerel idarelere devredilmesini (yerinden yönetim) ve federalizme benzer bir yapıyı savunur.
Sorunun çözümünde bu fikir akımının yönetimsel yapısını doğru analiz etmek gerekir.
2
Osmanlı Devleti'nin dönemsel yapısını ve çok uluslu demografisini göz önünde bulundurma
Osmanlı Devleti, içinde pek çok farklı millet barındıran kozmopolit bir imparatorluktur ve bu dönemde milliyetçilik akımları nedeniyle ayrılıkçı isyanlar yaşanmaktadır.
Fikir akımına neden karşı çıkıldığını anlamak için dönemin tarihsel koşullarını değerlendirmek şarttır.
3
Eleştirilerin temel gerekçesi ile seçenekleri karşılaştırma
Eğer yerel yönetimlere geniş yetkiler verilirse, ayrılıkçı milletlerin bu hakları bağımsızlık yolunda bir basamak olarak kullanacağı ve devletin parçalanacağı tezi ortaya çıkar. Bu durum en net şekilde imparatorluğun çok uluslu yapısı ve bağımsızlık hareketleri arasındaki ilişkiyle açıklanır.
Karşı çıkanların üniter devlet yapısını koruma isteğini en doğru şekilde yansıtan yargıya ulaşmak amaçlanır.

Anahtar Kavram

Adem-i Merkeziyetçilik fikir akımı ve imparatorluğun çok uluslu yapısıyla olan çatışması
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Osmanlı Devleti'ni Kurtarma Çabaları ve Fikir Akımları

Bu konudan daha fazla soru