Soru

Zorluk: KolayNazım Biçimi ve Nazım Türü Kavramları

Türk edebiyatında şiirler; ölçü, uyak düzeni ve birim sayısı gibi dış yapı özelliklerine göre "nazım biçimi", işledikleri konulara göre ise "nazım türü" olarak adlandırılır. Buna göre, sol sütunda verilen kavramları sağ sütundaki uygun tanımlarla eşleştiriniz.

  • KoşmaHalk edebiyatında 11'li hece ölçüsüyle söylenen, dörtlüklerden oluşan nazım biçimidir.
  • TaşlamaHalk edebiyatında toplumsal aksaklıkları veya kişileri eleştiren nazım türüdür.
  • GazelDivan edebiyatında genellikle aşk ve kadın konusunu işleyen, beyitlerle kurulan nazım biçimidir.
  • MersiyeDivan edebiyatında bir kimsenin ölümü üzerine duyulan üzüntüyü dile getiren nazım türüdür.

Cevap

Eşleştirme sonucunda Koşma halk edebiyatı nazım biçimiyle, Taşlama halk edebiyatı nazım türüyle, Gazel divan edebiyatı nazım biçimiyle ve Mersiye divan edebiyatı nazım türüyle eşleşir.
Koşma, 11'li hece ölçüsü ve dörtlüklerle kurulan bir nazım biçimidir. Taşlama, bu biçimle veya başka biçimlerle yazılabilen, konusu eleştiri olan bir nazım türüdür. Gazel, divan edebiyatının en yaygın nazım biçimi olup beyitlerle kurulur. Mersiye ise divan edebiyatında ölüm konusunu işleyen nazım türüdür.

Adım Adım Çözüm

1
Kavramları yapısal ve tematik olarak ayırın.
Koşma ve Gazel yapısal özelliklerine (ölçü, birim) göre tanımlandığı için nazım biçimidir. Taşlama ve Mersiye ise konularına göre tanımlandığı için nazım türüdür.
Nazım biçimi şekil, nazım türü ise öz (konu) odaklıdır.
2
Halk edebiyatı ve Divan edebiyatı ayrımını yapın.
Koşma ve Taşlama halk edebiyatına; Gazel ve Mersiye divan edebiyatına aittir.
Edebî geleneklerin kendine has terimleri vardır.
3
Tanımlarla terimleri eşleştirin.
Koşma (11'li hece, dörtlük), Taşlama (eleştiri), Gazel (beyit, aşk), Mersiye (ölüm) şeklinde eşleşme tamamlanır.
Her terimin karakteristik özelliği tanımında yer almaktadır.

Anahtar Kavram

Nazım biçimi dış yapıyı (şekil), nazım türü ise içeriği (konu) ifade eder.
Bu soruyu puanla