Soru

Zorluk: Orta20. Yüzyıl Felsefesi: Çağdaş Felsefe Akımları, Fenomenoloji, Varoluşçuluk ve Mantıkçı Pozitivizm

Jean-Paul Sartre'a göre insan, kendi varoluşunu kendisi inşa eden tek varlıktır. Diğer varlıkların (örneğin bir masanın ya da kalemin) özü varoluşundan önce gelirken, insanın önce var olduğunu ve daha sonra kendi kararlarıyla kendi özünü oluşturduğunu savunur. Bu durum insanı mutlak bir özgürlüğe mahkûm eder. Ancak bu özgürlük, beraberinde eylemlerinin tüm sorumluluğunu da getirir. Birey, bu ağır sorumluluktan kaçmak veya onun yarattığı bunaltıyı hafifletmek amacıyla çoğu zaman eylemlerinin nedenini kendi dışındaki faktörlere (kadere, toplumsal koşullara veya genetik özelliklere) yükleme eğilimi gösterir.

Sartre'ın varoluşçu felsefesinde, bireyin kendi özgürlüğünü inkâr ederek sorumluluktan kaçması ve kendini dış koşulların pasif bir nesnesi gibi görmesi durumu aşağıdaki kavramlardan hangisiyle açıklanmaktadır?

  1. Kötü niyetCevap
  2. B
    Paranteze alma
  3. C
    Doğrulanabilirlik
  4. D
    Mantıksal analiz
  5. E
    Yönelimsel bilinç

Cevap

Kötü niyet
Kötü niyet kavramı, Sartre'ın ahlak felsefesinde bireyin kendi özgür seçimlerinin sorumluluğunu üstlenmeyip bunları dış etkenlere bağlayarak kendini aldatmasını tarif eder. Metindeki açıklama doğrudan bu duruma karşılık gelmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki ana temayı ve felsefi akımı analiz etmek.
Metinde insanın önceden belirlenmiş bir özünün olmadığı, eylemlerini özgürce seçtiği ancak bu durumun getirdiği ahlaki sorumluluktan kaçmak için mazeretler ürettiği anlatılmaktadır. Bu yaklaşım 20. yüzyıl felsefe akımlarından varoluşçuluğa (egzistansiyalizm) aittir.
Sorunun hangi felsefi akım ve düşünür ekseninde kurulduğunu saptayarak doğru kavram alanına yönelmek gerekir.
2
Varoluşçu felsefede sorumluluktan kaçma davranışının kavramsal karşılığını belirlemek.
Sartre, bireyin kendi özgürlüğünü ve kararlarının sorumluluğunu üstlenmek yerine kendini dış koşulların (kader, toplum vb.) bir kurbanı veya nesnesi olarak göstermesini 'kötü niyet' (mauvaise foi) kavramıyla açıklar.
Metinde tarif edilen ahlaki durumun varoluşçu terminolojideki tam adını bulmak hedeflenmiştir.

Anahtar Kavram

Varoluşçulukta özgürlük, sorumluluk ve kötü niyet ilişkisi
Bu soruyu puanla