Soru

Zorluk: Zor13. ve 14. Yüzyıl Divan Edebiyatı Şairleri

Aşağıda 13. ve 14. yüzyıl Divan edebiyatı sanatçıları ile bu sanatçıların edebi şahsiyetlerini ve eserlerini belirleyen ayırt edici özellikler verilmiştir. Sol sütunda yer alan şairleri, sağ sütunda verilen doğru belirleyici özellikleriyle eşleştiriniz.

  • Sultan VeledMevlevilik tarikatının kuralları ve adabını sistemleştirerek öğretici bir dille yazdığı Rebâbnâme adlı Türkçe ve Farsça karışık mesneviyi edebiyata kazandırması.
  • Şeyyad HamzaAnadolu sahasında yazılan ilk Türkçe Yûsuf u Züleyhâ mesnevisinin yazarı olması ve şiirlerinde hem aruz hem de hece ölçüsünü bir arada kullanması.
  • AhmedîDöneminin tıp ve astronomi bilgilerine sahip olup Türk edebiyatında klasik anlamda ilk derli toplu mesnevi örneklerinden biri olan Cemşîd ü Hurşîd'i kaleme alması.
  • Seyyid NesîmîDinî-tasavvufî düşüncelerini Hurûfîlik felsefesiyle birleştirerek Azeri Türkçesiyle coşkulu, lirik ve tavizsiz bir üslupla dile getirmesi.

Cevap

Sultan Veled ile Rebâbnâme mesnevisinin yazımı ve Mevleviliğin sistemleştirilmesi; Şeyyad Hamza ile ilk Türkçe Yûsuf u Züleyhâ mesnevisi ve aruz-hece birlikteliği; Ahmedî ile tıp-astronomi bilgisi ve Cemşîd ü Hurşîd yazımı; Seyyid Nesîmî ile Hurûfîlik ve Azeri Türkçesi kullanımı eşleşir.
Eşleştirme sonucunda; Mevleviliğin esaslarını sistemleştiren ve Rebâbnâme'yi yazan Sultan Veled; ilk Türkçe Yûsuf u Züleyhâ mesnevisinin şairi olup hece ve aruzu birlikte kullanan Şeyyad Hamza; tıp ve astronomi bilgisine sahip, Cemşîd ü Hurşîd yazarı Ahmedî; Hurûfîlik inancını lirik gazellerle savunan Nesîmî doğru biçimde eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Sultan Veled'in edebi şahsiyetini ve eserlerini incelemek.
Sultan Veled, Mevleviliği sistemleştiren ve Türkçe manzumeler barındıran Rebâbnâme'nin yazarıdır. Bu özellik sağ sütundaki ikinci maddeyle eşleşir.
Şairin kurucu rolünü ve manzum eserini doğru tespit etmek.
2
Şeyyad Hamza'nın eserlerini ve üslup özelliklerini değerlendirmek.
Şeyyad Hamza, Anadolu sahasındaki ilk Yûsuf u Züleyhâ mesnevisinin şairi olup hece ve aruz ölçülerini birlikte kullanmıştır. Bu özellik sağ sütundaki dördüncü maddeyle eşleşir.
Edebiyat tarihindeki ilk mesnevi örneği ile şairin bağını kurmak.
3
Ahmedî'nin mesnevi türündeki eserlerini ve entelektüel arka planını incelemek.
Ahmedî, tıp ve astronomi gibi ilimlerle ilgilenmiş olup Cemşîd ü Hurşîd mesnevisinin yazarıdır. Bu özellik sağ sütundaki üçüncü maddeyle eşleşir.
Sanatçının ansiklopedik bilgi birikimini ve meşhur mesnevisini eşleştirmek.
4
Seyyid Nesîmî'nin inanç sistemini ve şiir dilini analiz etmek.
Seyyid Nesîmî, Hurûfîlik felsefesini coşkulu ve lirik bir tarzda Azeri Türkçesiyle kaleme alan şairdir. Bu özellik sağ sütundaki birinci maddeyle eşleşir.
Şairin mezhebi kimliği ile şiir dilinin bölgesel özelliklerini bağdaştırmak.

Anahtar Kavram

13. ve 14. Yüzyıl Divan Edebiyatı Şairlerinin Ayırt Edici Özellikleri ve Eserleri
Bu soruyu puanla