Soru

Zorluk: OrtaNazım Biçimi ve Nazım Türü Kavramları

Aşağıda sol sütunda verilen halk edebiyatı şiir parçalarını, sağ sütunda yer alan doğru nazım biçimi ve nazım türü eşleştirmeleriyle eşleştiriniz.

  • Çukurova bayramlığını giyerken
    Çıplaklığın üzerinden soyarken
    Şubat ayı kış yelini kovarken
    Cennet sana yakışır da yaraşır
    Naz��m Biçimi: Koşma / Nazım Türü: Güzelleme
  • Ormanda büyüyen adam azgını
    Çarşıda pazarda adam beğenmez
    Medrese kaçkını softa bozgunu
    Selam vermeye derviş beğenmez
    Nazım Biçimi: Koşma / Nazım Türü: Taşlama
  • Şol cennetin ırmakları
    Akar Allah deyu deyu
    Çıkmış İslam bülbülleri
    Öter Allah deyu deyu
    Nazım Biçimi: Semai / Nazım Türü: İlahi

Cevap

Birinci şiir parçası 'Nazım Biçimi: Koşma / Nazım Türü: Güzelleme', ikinci şiir parçası 'Nazım Biçimi: Koşma / Nazım Türü: Taşlama' ve üçüncü şiir parçası 'Nazım Biçimi: Semai / Nazım Türü: İlahi' ile eşleşmelidir.
Eşleştirmede, biçimsel özellikler (hece sayısı) ve içeriksel özellikler (tema) doğru analiz edilmiştir. İlk şiir 11'li hece ölçüsüyle doğayı anlattığı için Koşma/Güzelleme; ikinci şiir 11'li hece ölçüsüyle eleştiri yaptığı için Koşma/Taşlama; üçüncü şiir ise 8'li hece ölçüsüyle dinî tema işlediği için Semai/İlahi ile eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk dörtlünün hece ölçüsünü ve konusunu analiz edin.
Dörtlük 11'li hece ölçüsüyle yazılmıştır ve doğa güzelliklerinden bahsetmektedir.
11'li hece ölçüsüyle yazılan ve aşk, doğa gibi temaları işleyen halk şiiri nazım biçimi koşmadır. Konusu bakımından doğa güzelliğini anlattığı için de nazım türü güzellemedir.
2
İkinci dörtlünün hece ölçüsünü ve konusunu analiz edin.
Dörtlük 11'li hece ölçüsüyle yazılmıştır ve toplumsal bir eleştiri/yergi barındırmaktadır.
11'li hece ölçüsüyle yazılan halk şiiri nazım biçimi koşmadır. Toplumsal aksaklıkları eleştiren yergi içerikli nazım türü ise taşlamadır.
3
Üçüncü dörtlünün hece ölçüsünü ve konusunu analiz edin.
Dörtlük 8'li hece ölçüsüyle yazılmıştır ve Allah aşkı ile dinî konuları işlemektedir.
8'li hece ölçüsüyle yazılan halk şiiri nazım biçimi semaidir. Allah sevgisini, dinî konuları işleyen tasavvufi nazım türü ise ilahidir.

Anahtar Kavram

Nazım biçiminin şekilsel özelliklere (ölçü, kafiye düzeni) göre belirlenmesi; nazım türünün ise şiirin işlediği konuya/temaya göre belirlenmesi.
Bu soruyu puanla