Examkin

Soru

Zorluk: OrtaNazım Biçimi ve Nazım Türü Kavramları

Saçma ey göz eşkden gönlümdeki odlara su
Kim bu denlü dutuşan odlara kılmaz çâre su

Bu beyitin nazım biçimi ve nazım türü aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?

  1. Kaside - NaatCevap
  2. B
    Gazel - Güzelleme
  3. C
    Naat - Kaside
  4. D
    Kaside - Münacat
  5. E
    Mesnevi - Hicviye

Cevap

Kaside - Naat
Verilen beyit Fuzûlî'nin ünlü 'Su Kasidesi'nden alınmıştır. Şiirin dış yapısı, beyitlerle kurulması ve kafiye örgüsü onun bir kaside (nazım biçimi) olduğunu gösterir. Konu olarak Hz. Peygamber'i övmesi ve ona duyulan sevgiyi işlemesi nedeniyle de nazım türü naattır. Bu doğrultuda 'Kaside - Naat' seçeneği doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Beyitin şekilsel özelliklerini inceleyerek nazım biçimini belirlemek
Beyit, aruz ölçüsüyle yazılmış olup kendi arasında kafiyelidir (aa). Divan edebiyatında bu şekilde kafiyelenen ve din/devlet büyüklerini övmek veya belli bir konuyu işlemek amacıyla yazılan uzun şiirler kaside nazım biçimiyle oluşturulur.
Nazım biçimi, şiirin dış yapısına (kafiye örgüsü, ölçü, birim) göre belirlenir.
2
Beyitin konusunu inceleyerek nazım türünü belirlemek
Beytte 'su' redifi etrafında şekillenen mazmunlarla Hz. Peygamber'e duyulan sevgi, bağlılık ve şefaat dileği anlatılmaktadır. Divan edebiyatında Hz. Peygamber'i öven şiirlerin nazım türü naattır.
Nazım türü, şiirin işlediği temaya ve konuya göre belirlenir.
3
Elde edilen nazım biçimi ve nazım türü bilgilerini sırasıyla birleştirmek
Nazım biçimi 'Kaside', nazım türü 'Naat' olan seçeneğin doğru olduğu tespit edilir.
Soru kökünde sırasıyla doğru eşleştirmenin bulunması istenmiştir.

Anahtar Kavram

Nazım biçimi (şiirin şekilsel yapısı) ile nazım türünün (şiirin konusu) ayrımı
Bu soruyu puanla

Konular

Nazım Biçimi ve Nazım Türü Kavramları

Bu konudan daha fazla soru