Examkin

Soru

Zorluk: Zor13. ve 14. Yüzyıl Divan Edebiyatı Şairleri

Edebiyat tarihi dersinde öğretmen, 14. yüzyıl Türk edebiyatının dil ve estetik özelliklerini açıklarken tahtaya şu beyitleri yazar:

*Gözle şimdi uşbu kuşlar hâlini*
*Kim neyile yitürürler mâlini*

*Yüz bininden biri kılmaz uş sefer*
*Kuş dili bilmeyenden ne haber*

Buna göre tahtaya yazılan bu beyitler ve ait olduğu eserle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    Beyitlerin alındığı eser, 14. yüzyılın başlarında Gülşehrî taraf��ndan Ferîdüddîn-i Attâr'ın aynı adlı eserinden esinlenerek kaleme alınmıştır.
  2. B
    Metindeki 'Simurg' ve 'kuş dili' ifadeleri, tasavvuftaki nefis terbiyesini ve seyrüsefer hâlindeki salikin irşad sürecini temsil eden sembollerdir.
  3. C
    Şiir, divan edebiyatının mesnevi nazım biçiminin kafiye örgüsüne ve aruz ölçüsünün kurallarına uygun olarak yazılmıştır.
  4. D
    Kullanılan 'uşbu', 'kılmaz' ve 'yitürürler' gibi sözcükler, Eski Anadolu Türkçesi döneminin morfolojik ve leksikal özelliklerini taşımaktadır.
  5. Şair, bu eseriyle Anadolu sahasında din dışı konuları ele alan ilk büyük manzum eseri vücuda getirerek edebiyatta yeni bir yönelim başlatmıştır.Cevap

Cevap

Şairin bu eserle Anadolu sahas��nda din dışı konuları ele alan ilk büyük manzum eseri vücuda getirdiği yargısı yanlıştır, çünkü Gülşehrî'nin Mantıku't-Tayr adlı eseri tamamen dinî-tasavvufi ve alegorik nitelikte bir eserdir.
Beyitlerin alındığı eser Gülşehrî'nin Mantıku't-Tayr (Kuş Dili) adlı mesnevisidir. Bu eser, tasavvuf yolculuğunu ve nefis terbiyesini kuşlar üzerinden sembolize eden tamamen dinî-tasavvufi bir yapıttır; din dışı konuları ele alan ilk büyük manzum eser değildir. Bu nedenle eserin din dışı temaları işleyen ilk büyük manzum eser olduğunu belirten seçenek söylenemez.

Adım Adım Çözüm

1
Beyitlerde geçen anahtar kavramların (kuşlar, Simurg, kuş dili) analiz edilmesi.
Beyitlerin 14. yüzyıl şairi Gülşehrî'ye ait olan ve Feridüddin Attar'dan çevrilen Mantıku't-Tayr (Kuş Dili) adlı eserden alındığı belirlenir.
Edebi metnin hangi şaire ve esere ait olduğunu saptayarak edebi şahsiyet özellikleriyle bağ kurmak.
2
Eserin temasının ve edebi niteliğinin incelenmesi.
Eserin din dışı değil, tasavvufi-alegorik (salikin Allah'a ulaşma yolculuğu) bir içeriğe sahip olduğu saptanır.
Seçeneklerde yer alan tematik iddiaların tarihsel gerçeklikle örtüşüp örtüşmediğini denetlemek.
3
Beyitlerin dil bilgisel (Eski Anadolu Türkçesi) ve şekilsel (mesnevi kafiye şeması, aruz) yapısının kontrol edilmesi.
Mesnevi nazım biçimi ve Eski Anadolu Türkçesi dönemine özgü kelimelerin varlığı doğrulanır.
Şiir bilgisi ve dil tarihi kurallarına dayanan diğer seçeneklerin doğruluğunu ispatlamak.

Anahtar Kavram

13. ve 14. Yüzyıl Divan Edebiyatı Şairleri ve Eserleri
Bu soruyu puanla

Konular

13. ve 14. Yüzyıl Divan Edebiyatı Şairleri

Bu konudan daha fazla soru