Soru

Zorluk: ZorBitkisel Organların Anatomik Yapısı

Çok yıllık odunsu bir bitkinin gövdesinden alınan enine kesit incelendiğinde; mantar kambiyumu, damar (vasküler) kambiyumu, sekonder ksilem ve floem gibi tabakalar gözlenmektedir. Bu bitkide damar kambiyumunun faaliyeti ve buna bağlı olarak gelişen anatomik değişimlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Damar kambiyumunun iç tarafa doğru ürettiği yeni hücreler, linyinleşerek odun tabakasını (sekonder ksilem) oluşturur.
  2. B
    Sekonder büyüme sürecinde damar kambiyumunun dış tarafına doğru eklenen hücreler, organik madde taşınmasından sorumlu floem dokusuna dönüşür.
  3. Damar kambiyumu faaliyeti sonucu oluşan tüm iletim doku elemanları, işlevsel olgunluğa ulaştıklarında canlılıklarını ve metabolik aktivitelerini devam ettirir.Cevap
  4. D
    Kambiyumun mevsimsel aktivitesine bağlı olarak oluşan ilkbahar ve sonbahar odunu arasındaki yoğunluk farkı, yıllık yaş halkalarının görünür olmasını sağlar.
  5. E
    Sekonder büyüme ile gövde çapı arttıkça en dıştaki koruyucu doku olan epidermis parçalanır ve yerini mantar kambiyumu tarafından üretilen periderme bırakır.

Cevap

Damar kambiyumu faaliyeti sonucu oluşan ksilem (odun borusu) hücreleri, olgunlaştıklarında cansız bir yapıya sahipken, floem hücreleri canlılıklarını korur; bu nedenle oluşan tüm dokuların canlı olduğunu belirten ifade yanlıştır.
Bitkilerde iletim dokusunu oluşturan ksilem (odun boruları) elemanları olan trake ve trakeidler, işlevsel olgunluğa ulaştıklarında canlılıklarını yitirirler. Damar kambiyumu hem ksilemi hem de floemi ürettiği için, üretilen tüm hücrelerin canlı olduğunu savunan ifade anatomik olarak hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Damar kambiyumunun (vasküler kambiyum) görevini analiz etme
Damar kambiyumu içe doğru sekonder ksilemi, dışa doğru sekonder floemi oluşturur.
Yanal meristemlerin işleyişini belirlemek sorunun temeli olan doku kökenlerini anlamayı sağlar.
2
İletim dokularının canlılık durumlarını değerlendirme
Ksilem (odun borusu) hücreleri linyin birikimiyle ölür ve cansız borulara dönüşür; floem (soymuk borusu) hücreleri ise canlıdır.
Bitkisel organların anatomik yapısında dokuların canlılık durumları, fizyolojik işleyişleri için kritik bir farktır.
3
Sekonder büyümenin çevre dokular üzerindeki etkisini inceleme
Gövde kalınlaştıkça epidermis yerini periderme bırakır ve yıllık halkalar oluşur.
Odunsu gövdelerde koruyucu doku değişimi ve yaş halkası oluşumu sekonder büyümenin doğrudan sonuçlarıdır.

Anahtar Kavram

Bitkilerde Sekonder Büyüme ve İletim Dokularının Canlılık Durumu

Daha Fazla Pratik

Monokotil ve dikotil bitkilerin kök ve gövde enine kesitlerindeki vasküler demet dizilim farklarını karşılaştıran soruları çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 40s
Bu soruyu puanla