Bilgi felsefesinde (epistemoloji), bir bilginin 'doğru' olarak nitelendirilebilmesi için çeşitli doğruluk ölçütleri öne sürülmüştür. Bu ölçütler sadece teorik tanımlarla sınırlı kalmayıp günlük yaşamdaki veya bilimsel alanlardaki doğrulama süreçlerinde de karşımıza çıkar.
Buna göre, sol sütunda verilen doğruluk ölçütlerini sağ sütundaki örnek senaryolarla doğru biçimde eşleştiriniz.
- UygunlukBir kimyagerin laboratuvarda sentezlediği bir bileşiğin kaynama noktasını olarak ölçmesi ve bu değerin kimya literatüründeki nesnel verilerle tam olarak örtü��tüğünü saptaması.
- TutarlılıkBir matematikçinin geliştirdiği yeni bir geometrik teoremin, Öklid geometrisinin diğer aksiyom ve teoremleriyle hi��bir mantıksal çelişki taşımadığını kanıtlaması.
- Tümel UzlaşımBir bilim kurulundaki tüm üyelerin, salgın hastalıkla ilgili alınan kararların doğruluğu ve uygulanabilirliği konusunda fikir birliğine varması.
- ApaçıklıkBir insanın kendi zihninde hissettiği yoğun bir ağrının varlığından hiçbir şekilde şüphe duymaması, bu durumun zihne doğrudan ve net olarak yansıması.
Cevap
Uygunluk ölçütü doğadaki nesnel gerçeklikle örtüşme senaryosuyla; tutarlılık ölçütü mevcut sistemle çelişmeme senaryosuyla; tümel uzlaşım ölçütü kurul üyelerinin fikir birliği senaryosuyla; apaçıklık ölçütü ise zihindeki doğrudan ve net kavrayış senaryosuyla eşleşmelidir.
Eşleştirme sürecinde her bir doğruluk ölçütü, kendine özgü bilgi doğrulama yöntemiyle eşleşmiştir. Nesnel gerçeklikle uyuşma uygunluğu, çelişmezlik tutarlılığı, ortak kabul tümel uzlaşımı ve şüphe edilemez netlik apaçıklığı temsil etmektedir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Doğru Bilginin Ölçütleri