Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorToplumsal Gelişme, Bütünleşme ve Çözülme

Bir toplumda sanayileşme hız kazanmış, teknolojik altyapı güçlenmiş ve millî gelir düzeyinde belirgin bir artış kaydedilmiştir. Ancak bu ekonomik büyümeye karşın, toplumda gelir adaletsizliği derinleşmiş, hukuk sistemine olan güven sarsılmış ve demokratik katılım kanalları zayıflamıştır. Zamanla bireyler arasındaki ortak toplumsal bağlar gevşemiş, kuralsızlık (anomi) ve suç oranlarında ciddi bir artış gözlenmiştir.

Bu parçada betimlenen durum, sosyolojik açıdan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisini destekler?

  1. Niceliksel bir artış olan toplumsal büyüme, niteliksel iyileşmeleri içeren toplumsal gelişmeyi doğrudan sağlamaz; aksine kurumlar arası dengesizlik toplumsal çözülmeye yol açabilir.Cevap
  2. B
    Toplumsal değişme sürecinde maddi kültür alanındaki hızlı ilerlemeler, kültürleme yoluyla manevi kültüre aktarıldığı ölçüde toplumsal bütünleşmeyi kolaylaştırır.
  3. C
    Ekonomik yapıdaki büyüme, toplumsal kurumların rol ve statü beklentilerini otomatik olarak uyumlu hâle getirdiğinden çözülmeyi engeller.
  4. D
    Geniş aile yapısından çekirdek aile yapısına geçiş süreci, toplumsal bütünleşmeyi zedeleyen temel bir anomi kaynağıdır.
  5. E
    Sanayileşmeye bağlı olarak ortaya çıkan coğrafi ve mesleki dikey hareketlilik, toplumsal gelişmeyi yava��latarak bütünleşmenin önündeki en büyük engeli oluşturur.

Cevap

Niceliksel bir artış olan toplumsal büyümenin, niteliksel iyileşmeleri içeren toplumsal gelişmeyi doğrudan sağlamayacağı ve bu durumun toplumsal çözülmeye yol açabileceği yönündeki değerlendirme doğrudur.
Doğru olan seçenekteki yargı parçayı tam olarak özetlemektedir. Sanayileşme ve millî gelir artışı gibi niceliksel ilerlemeler (toplumsal büyüme) yaşanmasına rağmen, adalet, güven ve demokratik katılım gibi niteliksel süreçler (toplumsal gelişme) zedelendiğinde toplumsal bağlar zayıflamakta ve kuralsızlık (toplumsal çözülme) ortaya çıkmaktadır. Bu durum, ekonomik büyümenin tek başına toplumsal gelişmeyi ve dolayısıyla toplumsal bütünleşmeyi koruyamayacağını gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki ekonomik ve sosyal değişimlerin niteliğini analiz etme
Sanayileşme ve millî gelir artışı niceliksel olup toplumsal büyümeye; gelir adaletsizliği, adalet ve demokratik zayıflık ise niteliksel olan toplumsal gelişme eksikliğine işaret eder.
Toplumsal büyüme (niceliksel) ile toplumsal gelişme (niteliksel) kavramları arasındaki ayrımı ortaya koymak gerekir.
2
Parçada belirtilen olumsuz sosyal sonuçları değerlendirme
Ortak bağların gevşemesi, anomi ve suç oranındaki artış gibi durumların toplumsal çözülmeyi (disintegration) gösterdiği saptanır.
Toplumsal normların ve kurumların işlevini yitirmesinin sosyolojik karşılığını belirlemek gerekir.
3
Büyüme, gelişme ve çözülme kavramları arasındaki nedensel ilişkiyi sentezleme
Niteliksel gelişme ile desteklenmeyen niceliksel büyümenin kurumsal dengesizlik yaratarak toplumsal çözülmeye yol açtığı sonucuna ulaşılır.
Seçenekler arasından parçada verilen durumla birebir örtüşen kuramsal tespiti seçmek amaçlanır.

Anahtar Kavram

Toplumsal Büyüme, Gelişme ve Çözülme İlişkisi
Bu soruyu puanla

Konular

Toplumsal Gelişme, Bütünleşme ve Çözülme

Bu konudan daha fazla soru