Solunum Sistemi

28 soru

Soru 1Soru

Sağlıklı bir insanda soluk alma (inhalasyon) sürecinde meydana gelen mekanik değişimlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Diyafram kası kasılarak düzleşir ve göğüs boşluğu hacmi artar.

Cevap

Soluk alma sırasında diyafram kasılarak düzleşir ve bu durum göğüs boşluğu hacminin artmasını sağlar.
Soluk alma (inhalasyon) sırasında diyafram kası ve dış kaburgalar arası kaslar eş zamanlı olarak kasılır. Diyafram kasıldığında aşağı doğru hareket ederek düzleşir. Bu hareket, göğüs boşluğunun hacmini artırır. Hacim artışı, akciğer iç basıncının atmosfer basıncının altına düşmesine neden olur ve hava yüksek basınçtan düşük basınca doğru hareket ederek akciğerlere dolar.

Adım Adım Çözüm

1
Kas faaliyetlerini belirle.
Diyafram ve dış kaburgalar arası kaslar kasılır.
Soluk alma aktif bir süreçtir ve solunum kaslarının kasılmasıyla başlar.
2
Hacim değişimini analiz et.
Göğüs boşluğu hacmi artar.
Diyaframın düzleşmesi ve kaburgaların yukarı kalkması göğüs kafesini genişletir.
3
Basınç ve hava akışı ilişkisini kur.
Pakcig˘er<PatmosferP_{akciğer} < P_{atmosfer} durumu oluşur ve hava içeri dolar.
Hacim arttığında akciğer iç basıncı düşer, bu da dışarıdaki havanın akciğerlere dolmasını sağlar.

Anahtar Kavram

Soluk Alma Mekanizması
Tahmini Süre:45s
Soru 2Soru

Sağlıklı bir insanda gerçekleşen soluk alma (inhalasyon) süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Diyafram kası gevşer ve kubbeleşir.

Cevap

Soluk alma sırasında diyafram kası kasılarak düzleşir; gevşeyerek kubbeleşmesi ise soluk verme sürecine aittir.
Soluk alma (inhalasyon) sırasında diyafram kası ve kaburgalar arası kaslar kasılır. Diyafram kasıldığında aşağı doğru düzleşir, bu da göğüs boşluğu hacmini artırır. Seçeneklerde belirtilen 'gevşeme ve kubbeleşme' durumu ancak soluk verme (ekshalasyon) sırasında gerçekleşen bir olaydır.

Adım Adım Çözüm

1
Soluk alma mekanizmasındaki kas hareketlerini incelemek.
Soluk alma sırasında diyafram ve kaburgalar arası kasların kasıldığı belirlenir.
Soluk alma aktif bir olaydır ve enerji harcanarak kasların kasılmasını gerektirir.
2
Göğüs boşluğu hacmi ve basınç ilişkisini değerlendirmek.
Kasılmalar sonucunda göğüs boşluğu hacminin arttığı ve buna bağlı olarak akciğer iç basıncının düştüğü saptanır.
Hacim artışı gazların yayılması için daha fazla alan yaratarak basıncı düşürür.
3
Hava akış yönünü belirlemek.
Dış atmosfer basıncı, akciğer iç basıncından yüksek olduğu için hava akciğerlere dolar.
Gazlar daima yüksek basınçtan düşük basınca doğru hareket eder.

Anahtar Kavram

Soluk alma ve verme mekanizması (Basınç-Hacim ilişkisi)

Daha Fazla Pratik

Soluk verme sırasında göğüs ve karın boşluğu basınç değişimlerini inceleyen bir soru çözülebilir.
Tahmini Süre:45s
Soru 3Soru

Yoğun egzersiz yapmakta olan sağlıklı bir bireyde, kas hücrelerinin ATPATP ihtiyacını karşılamak amacıyla hem oksijenli solunum hem de laktik asit fermantasyonu hızlanır. Bu süreçte kan pHpH'ının düşmesiyle birlikte hemoglobinin oksijene ilgisi azalır (Bohr etkisi) ve dokulara oksijen bırakılması kolaylaşır. Aşağıdaki grafikte bu durum gösterilmiştir.

Buna göre, bu bireyin fizyolojik durumunda meydana gelen değişimlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Egzersiz sırasında çizgili kas hücrelerinde hızlanan laktik asit fermantasyonu sonucu açığa çıkan CO2CO_2 gazı, kan pHpH'ının düşmesinde ve Bohr etkisinin oluşmas��nda doğrudan rol oynar.

Cevap

Egzersiz sırasında çizgili kas hücrelerinde hızlanan laktik asit fermantasyonu sonucu açığa çıkan karbondioksit gazının kan pH'ının düşmesinde ve Bohr etkisinde doğrudan rol oynadığını belirten ifade yanlıştır.
Doğru cevap, laktik asit fermantasyonunun karbondioksit ürettiğini belirten seçenektir. Çizgili kaslarda laktik asit fermantasyonu sırasında glikozdan laktik asit sentezlenir ve bu reaksiyonda karbondioksit gazı açığa çıkmaz. Kan pH'ının düşmesine neden olan karbondioksit gazı, oksijenli solunum reaksiyonları sonucu üretilir.

Adım Adım Çözüm

1
Egzersiz esnasında hücrelerdeki enerji metabolizmasını analiz etmek.
Yoğun egzersiz yapan çizgili kaslarda hem oksijenli solunum hem de laktik asit fermantasyonu gerçekleşir.
Kasların artan enerji ihtiyacını karşılamak için her iki metabolik yolak da aktif hale gelir.
2
Laktik asit fermantasyonunun ürünlerini belirlemek.
Laktik asit fermantasyonunun net tepkimesinde laktik asit ve ATP üretilir, karbondioksit gazı çıkışı gerçekleşmez.
Laktik asit üç karbonlu bir moleküldür ve piruvattan laktik asit oluşurken karbondioksit çıkışı olmaz.
3
Kan pH'ını düşüren asıl kaynağı belirlemek.
Kanda biriken karbondioksit gazı sadece oksijenli solunum reaksiyonları sonucu üretilir ve suyla birleşerek karbonik asit üzerinden pH'ı düşürür.
Karbondioksit solunum yolağında Krebs döngüsü ve piruvat oksidasyonu aşamalarında açığa çıkar.
4
Solunum merkezlerinin uyarılmasını ve soluk alışveriş mekanizmasını incelemek.
Kan pH'ının düşmesi omurilik soğanı ve ponstaki kemoreseptörleri uyararak diyafram ve kaburgalar arası kaslara giden impuls frekansını artırır ve solunumu hızlandırır.
Vücut, biriken karbondioksiti uzaklaştırmak ve pH dengesini korumak için soluk alıp vermeyi hızlandırarak homeostasis sağlar.
5
Bohr etkisini ve hemoglobinin gaz taşıma özelliklerini değerlendirmek.
Düşük pH hemoglobinin oksijene olan ilgisini azaltır (Bohr sapması) ve dokulara daha fazla oksijen bırakılır. Akciğerlerde ise karbondioksit atılınca pH yükselir ve oksihemoglobin doygunluğu maksimuma ulaşır.
Bu mekanizma dokuların ihtiyacına göre oksijen dağıtımını optimize eder.

Anahtar Kavram

Solunum gazlarının taşınması, Bohr etkisi, laktik asit fermantasyonu ve solunum mekanizmasının denetimi.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 4Soru

Sağlıklı bir insanda soluk alma (inhalasyon) süreci gerçekleşirken vücutta bir dizi mekanik değişim meydana gelir. Buna göre, soluk alma sırasında gerçekleşen olaylarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Diyafram kası kasılarak düzleşir.

Cevap

Soluk alma sürecinde diyafram kası kasılarak düzleşir.
Sağlıklı bir bireyde soluk alma süreci aktif bir olaydır. Bu sırada diyafram kası kasılarak başlangıçtaki kubbe formundan düz bir forma geçer. Bu değişim, göğüs kafesinin genişlemesini ve akciğerlerin genişleyerek iç basıncının düşmesini sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Soluk alma mekanizmasının temel kas hareketlerini belirleme.
Soluk alma sırasında diyafram ve dış kaburgalar arası kaslar kasılır.
Göğüs boşluğunu genişletmek için kas gücüne ihtiyaç duyulur.
2
Hacim ve basınç ilişkisini değerlendirme.
Göğüs hacmi artar, buna bağlı olarak akciğer iç basıncı düşer.
Boyle-Mariotte yasasına göre hacim arttığında basınç azalır, böylece dışarıdaki hava akciğerlere dolar.
3
Diyaframın şekil değişikliğini analiz etme.
Gevşekken kubbe şeklinde olan diyafram, kasıldığında düzleşir.
Diyaframın düzleşmesi göğüs boşluğunun dikey hacmini artırarak nefes almayı sağlar.

Anahtar Kavram

Soluk Alma (İnhalasyon) Mekanizması
Soru 5Soru

Sağlıklı bir insanda soluk alma (inhalasyon) sürecinde gerçekleşen aşağıdaki olayları, ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Soluk alma sırasında gerçekleşen olayların doğru sıralaması; önce diyaframın kasılması, ardından göğüs hacminin artması, buna bağlı olarak akciğer iç basıncının düşmesi ve son olarak havanın içeri girmesi şeklindedir.
Soluk alma aktif bir süreçtir ve diyafram kasının kasılmasıyla başlar. Diyafram kasıldığında göğüs boşluğu genişler, bu da akciğerlerin genişlemesine ve hacminin artmasına yol açar. Artan hacim nedeniyle düşen iç basınç, dışarıdaki yüksek basınçlı havanın içeri girmesini sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Kas faaliyetinin başlaması
Diyafram kası kasılarak düzleşir.
Solunum merkezinden gelen sinyaller diyaframın aktif olarak kasılmasını sağlar.
2
Hacim değişikliği
Göğüs kafesi genişler ve göğüs boşluğu hacmi artar.
Diyaframın düzleşmesi ve kaburgalar arası kasların kasılması göğüs kafesinin hacmini fiziksel olarak genişletir.
3
Basınç dengesinin değişmesi
Akciğer iç basıncı atmosfer basıncından daha düşük hale gelir.
Kapalı bir kaptaki gazın hacmi artarsa, birim hacme düşen çarpma sayısı yani basınç azalır.
4
Gaz akışı
Hava akciğerlere dolar.
Atmosfer basıncı iç basınçtan yüksek olduğu için hava, basınç farkı nedeniyle kendiliğinden içeri akar.

Anahtar Kavram

Soluk alma mekanizması (Hacim-Basınç ilişkisi)

Alternatif Yöntem

Bu tür sıralama sorularında 'Neden-Sonuç' zinciri kurmak faydalıdır. Kasılma (Neden) → Hacim Artışı (Sonuç/Yeni Neden) → Basınç Azalması (Sonuç/Yeni Neden) → Hava Girişi (Final Sonuç).
Tahmini Süre:45s
Soru 6Soru

İnsan solunum sisteminde karbondioksitin (CO2CO_2) doku kılcallarından alveollere taşınması sürecinde gerçekleşen biyokimyasal olaylar ile bu olaylarda doğrudan işlev gören moleküller aşağıda verilmiştir.

Buna göre, sol sütundaki olay tanımlarını sağ sütundaki doğru moleküllerle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Doku kılcallarında alyuvara giren karbondioksitin, karbonik anhidraz enzimi yardımıyla su ile birleşmesi sonucu sentezlenen kararsız ara ürün
Doku kılcallarında üretilen bikarbonat iyonlarının (HCO3HCO_3^-) plazmaya difüzyonuna karşılık, hücre içi elektriksel yükü korumak adına alyuvara giren iyon
Akciğer kılcal damarlarından geçerken alveol boşluğuna verilecek olan karbondioksitin, plazmadan alyuvara dönen bikarbonattan geri üretilmesi sırasında açığa çıkan son ürün
Doku kılcallarındaki karbondioksit hidrasyonu sonucu serbest kalan hidrojen iyonlarının (H+H^+), kan pHpH'ını ölümcül düzeyde düşürmesini engellemek üzere bağlandığı molekül

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sol sütundaki olay tanımları ile sağ sütundaki moleküller sırasıyla şu şekilde eşleşir: Doku kılcallarındaki kararsız ara ürün Karbonik asit (H2CO3H_2CO_3) molekülüdür; elektriksel yükü korumak için alyuvara giren iyon Klorür (ClCl^-) iyonudur; akciğer kılcallarında açığa çıkan son ürün Serbest karbondioksit (CO2CO_2) gazıdır; serbest hidrojen iyonlarını bağlayan molekül ise Hemoglobin (HbHb) proteinidir.
Karbondioksitin kanda taşınması sırasında alyuvar içinde gerçekleşen ardışık reaksiyonlarda; karbondioksit ve suuyun birleşmesiyle karbonik asit oluşur, bikarbonatın plazmaya çıkışıyla klorür içeri girerek elektriksel dengeyi korur, açığa çıkan serbest hidrojen iyonları hemoglobin tarafından tamponlanır ve akciğer kılcallarında bu süreçler tersine işleyerek serbest karbondioksit gazı üretilip alveole verilir.

Adım Adım Çözüm

1
Doku kılcallarında karbondioksit taşınmasının ilk basamağını analiz etmek
Doku kılcallarında hücrelerden kana geçen CO2CO_2, alyuvar içine girer ve karbonik anhidraz enzimi yardımıyla su ile birleşerek karbonik asidi (H2CO3H_2CO_3) oluşturur. Bu nedenle 1. tanım Karbonik asit (H2CO3H_2CO_3) ile eşleşir.
CO2CO_2 ve H2OH_2O birleşimi solunum gazlarının kimyasal taşınma sürecindeki ilk ana basamaktır.
2
Alyuvardaki elektriksel yük dengesinin nasıl korunduğunu incelemek
Oluşan karbonik asit H+H^+ ve HCO3HCO_3^- iyonlarına ayrışır. Bikarbonat (HCO3HCO_3^-) plazmaya difüzyonla geçerken alyuvarın elektrik yük dengesini korumak için plazmadan alyuvar içine klorür (ClCl^-) iyonları girer. Bu nedenle 2. tanım Klorür (ClCl^-) iyonu ile eşleşir.
Negatif yüklü bir iyonun hücre dışına çıkışı, yük denkliği için başka bir negatif iyonun içeri girmesini gerektirir.
3
Akciğer kılcallarında tersine dönen reaksiyonları ve nihai gaz çıkışını belirlemek
Akciğer kılcallarında plazmadaki bikarbonat alyuvara girer, H+H^+ ile birleşerek karbonik asidi oluşturur. Karbonik asit ise karbonik anhidrazla su ve karbondiokside parçalanır. Açığa çıkan karbondioksit alveollere geçerek soluk vermeyle dışarı atılır. Bu nedenle 3. tanım Serbest karbondioksit (CO2CO_2) gazı ile eşleşir.
Solunum sisteminin temel amacı vücuttaki atık karbondioksiti serbest gaz halinde vücuttan uzaklaştırmaktır.
4
Serbest hidrojen iyonlarının tamponlanma mekanizmasını saptamak
Karbonik asidin iyonlaşmasıyla oluşan serbest hidrojen (H+H^+) iyonları, kanın asitliğini (pHpH'ını) bozmamak için alyuvar içindeki hemoglobin (HbHb) pigmentine bağlanarak HbHHbH şeklinde taşınır. Bu nedenle 4. tanım Hemoglobin (HbHb) proteini ile eşleşir.
Kan pHpH'ının dar bir aralıkta (7,4) sabit tutulması homeostasi için hayati önem taşır.

Anahtar Kavram

Karbondioksitin (CO2CO_2) kanda bikarbonat iyonları şeklinde taşınma mekanizması ve tamponlama reaksiyonları
Soru 7Soru

İnsan solunum sisteminde görev alan aşağıdaki yapıları, bu yapıların temel işlevleri ile eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Alveol
Hemoglobin
Diyafram
Epiglottis

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Alveol yapısı gaz değişimi yüzeyiyle, hemoglobin protein yapılı taşıyıcı pigmentle, diyafram soluk alıp vermeyi sağlayan kasla, epiglottis ise soluk borusunu koruyan kapakçıkla eşleşir.
Solunum sistemindeki yapıların her biri kendine özgü bir fonksiyona sahiptir: Alveol gaz değişim birimidir, hemoglobin taşıyıcıdır, diyafram solunum kasıdır ve epiglottis koruyucu kapakçıktır.

Adım Adım Çözüm

1
Yapıların temel tanımlarını belirle.
Alveol bir kesecik, hemoglobin bir protein, diyafram bir kas, epiglottis ise bir kapakçıktır.
Eşleştirme yapabilmek için yapıların anatomik ve fizyolojik kategorilerini belirlemek gerekir.
2
İşlevlerle eşleştir.
Kesecik (Alveol) -> Gaz değişimi; Protein (Hemoglobin) -> Gaz taşıma; Kas (Diyafram) -> Hacim değişikliği; Kapakçık (Epiglottis) -> Koruma.
Solunum sistemindeki her bir parçanın sistem bütünlüğündeki spesifik görevi birbiriyle doğrudan ilişkilidir.

Anahtar Kavram

Solunum sistemi organlarının yapı ve görev ilişkisi.
Soru 8Soru

Sağlıklı bir insanda hemoglobinin oksijen doygunluğunun (%\%) oksijen kısmi basıncına (PO2PO_2) bağlı değişimini gösteren üç farklı eğri (X, Y ve Z) aşağıdaki grafikte verilmiştir. Y eğrisi normal fizyolojik koşulları (pH = 7,4, sıcaklık = 37C37^\circ\text{C}) temsil etmektedir. Buna göre, bu eğriler ve solunum pigmentinin özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Eğrinin Y konumundan Z konumuna gelmesi, metabolik olarak aktif dokulardaki kılcal damarlarda hemoglobinin oksijeni serbest bırakma eğiliminin arttığını gösterir.

Cevap

Eğrinin Y konumundan Z konumuna gelmesi, metabolik olarak aktif dokulardaki kılcal damarlarda hemoglobinin oksijeni serbest bırakma eğiliminin arttığını gösterir.
Eğrinin sağa kayması (Z konumu), hemoglobinin oksijene olan ilgisinin azaldığını ve dokularda oksijeni daha kolay bıraktığını gösterir. Bu durum aktif dokularda pH'ın düşmesi ve sıcaklığın artmasıyla gerçekleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Grafikteki eğrilerin konumlarını analiz etmek.
Y eğrisi normal durumu, X eğrisi sola kaymayı (oksijene ilginin artmasını), Z eğrisi ise sağa kaymayı (oksijene ilginin azalmasını) gösterir.
Bohr etkisinin ve hemoglobinin oksijen doygunluğunun kısmi basınca göre nasıl değiştiğinin anlaşılması gerekir.
2
Aktif dokulardaki fizyolojik koşulları değerlendirmek.
Hücresel solunum hızı arttıkça dokularda sıcaklık artar ve karbondioksit birikimine bağlı olarak pH d��şer.
Bu koşulların hemoglobinin oksijene olan ilgisini nasıl etkilediğini belirlemek için gereklidir.
3
Bohr etkisinin hemoglobinin oksijen bırakma kapasitesiyle ilişkisini kurmak.
pH düşüşü ve sıcaklık artışı hemoglobinin oksijene ilgisini azaltır (eğri sağa, yani Z konumuna kayar), böylece hemoglobin dokularda oksijeni daha kolay serbest bırakır.
Doğru seçeneğe ulaşmak ve diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu doğrulamak için.

Anahtar Kavram

Bohr Etkisi ve Hemoglobinin Oksijen Doygunluğu

Alternatif Yöntem

Grafik üzerinden yorumlama yaparken, belirli bir PO2 değerinde (örneğin 40 mmHg) dikey bir çizgi çizerek her üç eğrideki doygunluk yüzdeleri karşılaştırılabilir. Z eğrisinde doygunluğun en düşük olması, oksijenin daha fazla bırakıldığını doğrudan görmeyi sağlar.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 9Soru

İnsan vücudunda doku hücrelerinde oluşan karbondioksitin (CO2CO_2) akciğerlere taşınması sürecinde gerçekleşen;

I. CO2+H2OKarbonik anhidrazH2CO3CO_2 + H_2O \xrightarrow{\text{Karbonik anhidraz}} H_2CO_3
II. H++HbHbHH^+ + Hb \rightarrow HbH
III. HCO3HCO_3^- iyonlarının alyuvar hücresinden plazmaya çıkması
IV. H2CO3Karbonik anhidrazCO2+H2OH_2CO_3 \xrightarrow{\text{Karbonik anhidraz}} CO_2 + H_2O

olaylarından hangileri doku kılcallarından geçmekte olan kanda gerçekleşir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I, II ve III

Cevap

Doku kılcallarında karbondioksitin suyla birleşmesi, hidrojen iyonlarının hemoglobine bağlanması ve bikarbonat iyonlarının plazmaya çıkması olayları gerçekleşir.
Doku kılcallarında karbondioksit yoğunluğu yüksek olduğu için karbonik anhidraz enzimi karbonik asit sentezini katalizler. Ardından karbonik asit iyonlarına ayrışır; açığa çıkan hidrojenler asitliği önlemek için hemoglobine bağlanırken, bikarbonat iyonları kanda en büyük taşınma yüzdesi olan plazma yoluyla taşınmak üzere alyuvar dışına çıkar. Bu nedenle I, II ve III numaralı olaylar doku kılcallarında gerçekleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Doku kılcallarındaki karbondioksit girişini değerlendirme
Dokularda oluşan CO2CO_2 difüzyonla alyuvar hücresine girer.
Karbondioksit taşınması için alyuvar hücresindeki enzimlere ihtiyaç duyulur.
2
Karbonik asit oluşumunu ve iyonlaşmasını analiz etme
Karbonik anhidraz enzimi CO2CO_2 ve H2OH_2O'yu birleştirerek H2CO3H_2CO_3 oluşturur; bu molekül H+H^+ ve HCO3HCO_3^- iyonlarına ayrışır.
Kandaki pH dengesini korumak için karbondioksit iyon formuna dönüştürülmelidir.
3
İyonların taşınma yöntemlerini saptama
H+H^+ iyonları hemoglobin (HbHb) tarafından bağlanarak HbHHbH formuna dönüşürken, HCO3HCO_3^- iyonları plazmaya geçer.
Hidrojen iyonlarının plazmada serbest kalması pH'ı aşırı düşüreceği için hemoglobin tarafından tamponlanması gerekir.
4
Reaksiyonun tersinir yönünü belirleme
Karbonik asidin yeniden su ve karbondioksit oluşturması (IV numaralı öncül) alveol kılcallarında gerçekleşir.
Akciğerlerde karbondioksitin gaz formunda dışarı atılması için reaksiyonun tersine dönmesi şarttır.

Anahtar Kavram

Karbondioksit Taşınma Mekanizmaları
Soru 10Soru

İnsan solunum sisteminde görev alan aşağıdaki yapı veya molekülleri, karşılarında verilen temel özellik ya da işlevleriyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Alveol
Hemoglobin
Diyafram
Bikarbonat iyonu (HCO3HCO_3^-)

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Alveol - tek katlı yassı epitelden oluşan gaz değişim birimi; Hemoglobin - demir içeren ve gaz bağlayan protein; Diyafram - göğüs hacmini artıran kas; Bikarbonat iyonu - karbondioksitin en yaygın taşınma formu.
Alveoller gaz değişim birimleridir, hemoglobin gaz taşıyan demirli proteindir, diyafram soluk alma mekaniğinde hacmi artıran kastır ve bikarbonat karbondioksitin ana taşınma formudur. Bu eşleştirmeler fizyolojik gerçeklerle tam uyumludur.

Adım Adım Çözüm

1
Alveolün yapısını ve işlevini belirleme.
Alveol, akciğerlerin fonksiyonel gaz değişim birimidir ve difüzyonun hızlı olması için çok incedir.
Solunum yüzeyinin temel özelliklerini tanımak.
2
Hemoglobin molekülünün işlevini analiz etme.
Hemoglobin, kana kırmızı rengini veren ve solunum gazlarını taşıyan demirli bir proteindir.
Solunum pigmentlerinin kanda gaz taşıma mekanizmasını anlamak.
3
Diyafram kasının mekanik hareketini inceleme.
Diyafram kasılması göğüs boşluğu hacmini artırarak iç basıncı düşürür.
Soluk alıp verme mekaniğini kavramak.
4
Karbondioksit taşıma formlarını karşılaştırma.
Karbondioksit en büyük oranda (%70) plazmada bikarbonat iyonu olarak taşınır.
Kanda gaz taşınım biçimlerini doğru eşleştirmek.

Anahtar Kavram

İnsan solunum sisteminde yapı-işlev ilişkisi ve gaz taşıma formları.

Daha Fazla Pratik

Karbondioksitin doku kılcallarından alveol kılcallarına kadar izlediği kimyasal dönüşüm basamaklarını (karbonik anhidraz etkisi vb.) içeren bir sıralama sorusu çözülebilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 11Soru

İnsan vücudunda solunum gazlarının taşınması, kanın kimyasal dengesinin korunması ve dokuların oksijen ihtiyacının karşılanması açısından kritik bir öneme sahiptir. Yoğun egzersiz yapmakta olan sağlıklı bir bireyin vücudunda gerçekleşen değişimler göz önüne alındığında;

I. Dokularda artan CO2CO_2 miktarının kanın pHpH değerini düşürmesi sonucu hemoglobinin oksijeni bırakma eğiliminin artması (Bohr etkisi),
II. Alyuvarlarda bulunan karbonik anhidraz enziminin, akciğer kılcallarında karbonik asidi (H2CO3H_2CO_3) su ve karbondioksite dönüştürmesi,
III. Dokulardan kana geçen karbondioksitin yaklaşık %90\%90 gibi büyük bir kısmının alyuvar içerisinde hemoglobin molekülüne bağlanarak karbaminohemoglobin (HbCO2HbCO_2) şeklinde taşınması

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I ve II

Cevap

Egzersiz sırasında Bohr etkisi ile oksijenin dokulara bırakılması kolaylaşır ve karbonik anhidraz enzimi akciğerlerde karbondioksit oluşumunu sağlar; ancak karbondioksitin asıl taşıma formu bikarbonat iyonlarıdır.
Doğru cevap olan seçenek, Bohr etkisinin (pH düşüşüyle hemoglobinin oksijeni bırakması) ve karbonik anhidraz enziminin akciğer kılcallarındaki çift yönlü (tersinir) çalışma prensibinin doğru bir kombinasyonunu sunar. Bu iki olay, egzersiz yapan bir bireyin dokularına daha fazla oksijen gitmesini ve oluşan karbondioksitin verimli bir şekilde dışarı atılmasını sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Bohr etkisinin analizi
Dokularda artan CO2CO_2 asitliği artırır, pHpH düşer ve hemoglobinin O2O_2 ilgisi azalır.
Egzersiz sırasında dokuların oksijen ihtiyacını karşılamak için hemoglobinin oksijeni serbest bırakması gerekir.
2
Karbonik anhidraz enziminin yönünün belirlenmesi
Enzim, akciğer kılcallarında H2CO3CO2+H2OH_2CO_3 \rightarrow CO_2 + H_2O tepkimesini gerçekleştirir.
Karbondioksitin vücuttan atılabilmesi için karbonik asit formundan gaz formuna dönüştürülmesi şarttır.
3
Karbondioksit taşıma formlarının oranlarının kontrolü
Karbondioksit yaklaşık %70\%70 oranında bikarbonat (HCO3HCO_3^-), %23\%23 oranında karbaminohemoglobin ve %7\%7 oranında çözünmüş halde taşınır.
Üçüncü ifadede belirtilen %90\%90 karbaminohemoglobin oranı bilimsel olarak yanlıştır; ana taşıma formu bikarbonattır.

Anahtar Kavram

Solunum gazlarının kanda taşınma mekanizmaları ve Bohr etkisi
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 12Soru

İnsan solunum sistemini oluşturan yapılar ile bu yapıların temel işlevsel ve yapısal özelliklerini doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Alveol
Plevra
Soluk Borusu
Diyafram

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Alveol gaz değişim birimiyle, plevra akciğer zarıyla, soluk borusu kıkırdaklı kanal yapısıyla, diyafram ise kaslı ayırıcı yapıyla eşleşir.
Alveoller gaz değişiminin gerçekleştiği temel birimlerdir; plevra akciğerleri koruyan çift katlı zardır; soluk borusu kıkırdak yapısı sayesinde açık kalır; diyafram ise göğüs hacmini değiştiren kaslı yapıdır. Bu eşleşmeler sistemin anatomik ve fizyolojik gerçeklerine tam olarak uygundur.

Adım Adım Çözüm

1
Alveolün yapısını incele.
Alveollerin tek katlı yassı epitelden oluştuğu ve O2O_2 - CO2CO_2 değişiminin burada yapıldığı belirlenir.
Solunum sisteminde asıl değişim yüzeyi alveollerdir.
2
Akciğerlerin dış yapısını kontrol et.
Akciğerlerin plevra adı verilen çift katlı bir zarla çevrili olduğu görülür.
Zarların arasındaki sıvı, sürtünmeyi azaltarak akciğerlerin mekanik hareketini destekler.
3
Hava iletim yollarını analiz et.
Soluk borusunun kıkırdak halkalar içerdiği tespit edilir.
Trakenin (soluk borusu) açık kalması solunumun devamlılığı için kritiktir.
4
Göğüs boşluğunun tabanını değerlendir.
Diyafram kasının göğüs hacmi üzerindeki etkisi saptanır.
Kaslı diyafram memelilere özgü olup soluk almada başrol oynar.

Anahtar Kavram

Solunum sistemi organlarının yapı-görev ilişkisi.
Soru 13Soru

İnsan vücudunda sistemik dolaşım sırasında doku kılcallarına giren kan ile doku hücreleri arasında gaz alışverişi gerçekleşir. Bu süreçte kanda meydana gelen fizyolojik ve kimyasal değişimler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Karbonik asidin iyonlaşmasıyla oluşan hidrojen iyonları (H+H^+), alyuvardan dışarı çıkarak kan plazmasında serbest halde taşınır.

Cevap

Karbonik asidin iyonlaşmasıyla oluşan hidrojen iyonlarının plazmada serbest halde taşındığını belirten ifade yanlıştır; çünkü bu iyonlar hemoglobin tarafından bağlanır.
Doku kılcallarında karbonik asidin iyonlaşması sonucu oluşan hidrojen iyonları (H+H^+), kan plazmasına verilmez. Eğer bu iyonlar serbest halde plazmaya çıksaydı, kanın pH değeri çok hızlı bir şekilde düşerek hayati tehlike oluştururdu. Bu nedenle H+H^+ iyonları alyuvar içinde hemoglobin molekülüne bağlanarak (HbHHbH) akciğerlere kadar taşınır.

Adım Adım Çözüm

1
Karbondioksit girişi ve reaksiyonu
CO2+H2OKarbonik AnhidrazH2CO3CO_2 + H_2O \xrightarrow{Karbonik\ Anhidraz} H_2CO_3
Doku kılcallarına geçen CO2CO_2 alyuvar içine girer ve karbonik asit oluşturur.
2
İyonlaşma süreci
H2CO3H++HCO3H_2CO_3 \rightarrow H^+ + HCO_3^-
Karbonik asit kararsız bir bileşiktir ve hızla hidrojen ile bikarbonat iyonlarına ayrışır.
3
Hidrojen iyonlarının tamponlanması
Hb+H+HbHHb + H^+ \rightarrow HbH
Oluşan hidrojen iyonları hemoglobin proteinine bağlanır. Bu durum kan plazmasının pH değerinin tehlikeli seviyelere düşmesini (asidoz) engeller.

Anahtar Kavram

Solunum Gazlarının Taşınması ve pH Dengesi
Tahmini Süre:1m 40s
Soru 14Soru

İnsan vücudunda hücresel solunum sonucunda doku hücrelerinde oluşan karbondioksitin (CO2CO_2), bikarbonat iyonları (HCO3HCO_3^-) şeklinde taşınması sürecinde gerçekleşen aşağıdaki olayları, ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sıralama; karbondioksitin kana geçişi, alyuvarda karbonik asit oluşumu, asidin iyonlarına ayrışması ve bikarbonatın plazmaya çıkışı şeklindedir.
Karbondioksit dokularda oluştuktan sonra önce kana geçer, ardından alyuvarda enzim etkisiyle suyla birleşip asidi oluşturur, iyonlarına ayrışır ve son olarak bikarbonat iyonu plazmaya çıkarak taşınma süreci tamamlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Karbondioksitin kana geçişini belirleme
Doku hücrelerinde üretilen CO2CO_2, konsantrasyon farkından dolayı doku sıvısına, oradan da doku kılcallarına geçer.
Gaz alışverişi daima yüksek basınçtan düşük basınca doğru difüzyonla gerçekleşir.
2
Alyuvar içi enzim reaksiyonunu tanımlama
CO2+H2OKarbonik AnhidrazH2CO3CO_2 + H_2O \xrightarrow{Karbonik\ Anhidraz} H_2CO_3 reaksiyonu gerçekleşir.
Bikarbonat oluşumu için CO2CO_2'nin su ile birleşmesi ve karbonik anhidraz enziminin bu hızı artırması gerekir.
3
İyonlaşma basamağını saptama
H2CO3H++HCO3H_2CO_3 \rightarrow H^+ + HCO_3^- ayrışması olur.
Karbonik asit, fizyolojik pH'da iyonlarına ayrışır; hidrojen iyonları hemoglobin tarafından tutulurken bikarbonatlar taşınmaya hazır hale gelir.
4
Plazmaya geçişi tamamlama
Bikarbonat iyonları alyuvardan plazmaya geçer.
CO2CO_2'nin büyük bir kısmı kan plazmasında bikarbonat şeklinde çözünerek taşınır.

Anahtar Kavram

Karbondioksitin Kanda Bikarbonat Şeklinde Taşınması

Daha Fazla Pratik

Bu olayların akciğer kılcallarında hangi sıra ile tersine döndüğünü (bikarbonatın alyuvara girişi, CO2CO_2 oluşumu) çalışmak konuyu pekiştirir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 15Soru

Yoğun fiziksel aktivite yapan sağlıklı bir insanın doku kılcallarından geçmekte olan kanda, karbondioksit ve oksijen taşınımı sürecinde gerçekleşen aşağıdaki olaylardan hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Alyuvar hücrelerinin içerisinde karbonik anhidraz enziminin katalizörlüğünde karbondioksit (CO2CO_2) ve suyun (H2OH_2O) birleşmesiyle karbonik asit (H2CO3H_2CO_3) oluşur.

Cevap

Doku kılcallarında alyuvar içinde karbonik anhidraz enzimi sayesinde karbonik asit sentezlenmesi doğrudur.
Sağlıklı bir bireyde doku kılcallarına giren kanda karbondioksit miktarı artar. Alyuvar içine giren bu karbondioksit, karbonik anhidraz enzimi sayesinde su ile birleşerek karbonik asidi oluşturur. Bu süreç, karbondioksitin akciğerlere taşınmak üzere bikarbonat iyonlarına dönüştürülmesinin ilk adımıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Doku kılcallarındaki gaz kısmi basınçlarını analiz etmek.
Dokularda metabolizma sonucu CO2CO_2 artar, O2O_2 azalır.
Gazlar yüksek basınçtan düşük basınca doğru difüzyonla geçer.
2
Alyuvar içindeki kimyasal reaksiyonları incelemek.
Karbonik anhidraz enzimi CO2+H2OH2CO3CO_2 + H_2O \rightarrow H_2CO_3 reaksiyonunu gerçekleştirir.
Dokularda CO2CO_2 yoğunluğu fazla olduğu için denge karbonik asit oluşumu yönündedir.
3
Bohr etkisini değerlendirmek.
Artan asitlik (H+H^+ artışı), hemoglobinin oksijeni bırakmasını sağlar.
Düşük pH, hemoglobinin oksijene olan afinitesini (ilgisini) azaltır.

Anahtar Kavram

Kandaki karbondioksit taşınma biçimleri ve Bohr Etkisi
Soru 16Soru

Yoğun egzersiz yapmakta olan sağlıklı bir bireyde, vücut homeostazisinin korunması amacıyla soluk alıp verme hızının artması sürecinde gerçekleşen olaylarla ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Solunum merkezinden diyafram ve kaburgalar arası kaslara gönderilen impulsların iletim hızı artar.

Cevap

Solunum merkezinden kaslara giden impulsların iletim hızının artacağını belirten ifade yanlıştır; çünkü impuls iletim hızı uyarının şiddetinden bağımsızdır.
İnsan fizyolojisinde bir nöronda gerçekleşen impulsun iletim hızı, uyarının şiddetinden etkilenmez. Egzersiz sırasında kandaki karbondioksit artışı ve pH düşüşü solunum merkezini uyardığında, bu merkezden diyafram ve kaburgalar arası kaslara giden impulsların hızı değişmez, sadece birim zamandaki impuls sayısı (frekansı) artar. Bu durum kasların daha sık kasılmasını ve solunumun hızlanmasını sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Egzersiz ve kimyasal değişim ilişkisini kurma
Egzersiz sırasında artan metabolizma hızı sonucu dokularda daha fazla CO2CO_2 üretilir. CO2CO_2 kana geçtiğinde karbonik aside dönüşerek kanın pHpH değerini düşürür.
Solunumun temel düzenleyicisi kandaki karbondioksit konsantrasyonu ve buna bağlı oluşan asitliktir.
2
Sinirsel denetim merkezlerini belirleme
Kanın pHpH değerindeki düşüş, omurilik soğanı ve ponstaki solunum merkezlerini uyarır.
Solunumun otomatik kontrolü beyin sapında bulunan bu merkezler tarafından gerçekleştirilir.
3
İmpuls iletim özelliklerini analiz etme
Uyarının şiddeti (asitlik derecesi) arttığında, solunum kaslarına gönderilen impulsun hızı değil, birim zamanda gönderilen impuls sayısı (frekansı) artar.
Bir nöronda impuls iletim hızı sadece aksonun yapısına (miyelin kılıf, çap) bağlı olup sabittir.

Anahtar Kavram

Solunumun Sinirsel Düzenlenmesi ve İmpuls Özellikleri

Daha Fazla Pratik

Solunumun düzenlenmesinde pH dışında kandaki O2O_2 seviyesinin çok düşük değerlere inmesinin (yüksek rakım gibi) etkilerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 17Soru

Hücresel solunum sonucunda dokularda oluşan bir karbondioksit (CO2CO_2) molekülünün, soluk verme ile vücut dışına atılması sürecinde gerçekleşen aşağıdaki olayları, meydana geliş sırasına göre nasıl dizilmelidir?

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Karbondioksit molekülü önce doku kılcallarında alyuvara girer, karbonik asit üzerinden bikarbonata dönüşerek plazmada taşınır, akciğerde ise bu süreç tersine işleyerek gaz formunda alveollere geçer ve dışarı atılır.
Karbondioksit taşınması dokularda başlar (CO2CO_2'nin kana geçişi), alyuvarda bikarbonata dönüşür, plazmada taşınır ve akciğer kılcallarında tekrar alyuvara girip CO2CO_2'ye dönüşerek alveollere verilir.

Adım Adım Çözüm

1
Doku kılcalındaki başlangıç olaylarını belirle.
CO2CO_2'nin alyuvara girmesi ilk adımdır.
Gaz alışverişi kısmi basınç farkına göre dokudan kana doğru başlar.
2
Alyuvar içindeki kimyasal tepkimeleri sırala.
CO2+H2OH2CO3H++HCO3CO_2 + H_2O \rightarrow H_2CO_3 \rightarrow H^+ + HCO_3^-
Karbonik anhidraz enzimi bu süreci hızlandırır ve bikarbonat oluşumu taşımayı sağlar.
3
Taşıma formunu ve ortamını belirle.
Bikarbonatın plazmaya geçmesi.
Bikarbonat iyonlarının çoğu plazmada çözünmüş halde akciğere taşınır.
4
Akciğer kılcallarındaki dönüşümü belirle.
Bikarbonatın alyuvara girişi ve tersine tepkimelerle CO2CO_2 oluşumu.
Gazın dışarı atılabilmesi için iyon formundan tekrar gaz (CO2CO_2) formuna dönmesi gerekir.
5
Dış ortama atılma yolunu takip et.
Alveol \rightarrow Soluk yolları \rightarrow Dış ortam.
Difüzyonla alveole geçen gaz, soluk verme mekanizmasıyla dışarı atılır.

Anahtar Kavram

Karbondioksitin kanda bikarbonat iyonları şeklinde taşınması ve gaz değişimi.
Soru 18Soru

İnsan vücudunda hücresel solunum sonucu oluşan karbondioksit (CO2CO_2), doku sıvısından kana geçerek akciğerlere taşınır. Bu taşıma sürecinde karbondioksitin büyük bir kısmı alyuvar hücrelerinde su ile birleşerek bikarbonat iyonlarına (HCO3HCO_3^-) dönüşür ve kan plazması aracılığıyla taşınır.

Buna göre, doku kılcallarından geçmekte olan kanda gerçekleşen olaylarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bikarbonat iyonları (HCO3HCO_3^-) plazmadan alyuvar hücrelerinin içine difüzyonla girer.

Cevap

Bikarbonat iyonlarının plazmadan alyuvar hücrelerine girmesi ifadesi yanlıştır; çünkü bu olay doku kılcallarında değil, akciğer kılcallarında gerçekleşir.
Doku kılcallarında karbondioksit miktarı arttığı için alyuvar içinde bikarbonat iyonları üretilir ve yoğunluk farkıyla bu iyonlar alyuvardan plazmaya geçer. Bikarbonat iyonlarının plazmadan alyuvar içine girmesi ise sadece akciğer (alveol) kılcallarında, karbondioksitin tekrar gaz formuna dönüşüp dışarı atılabilmesi için gerçekleşen bir olaydır.

Adım Adım Çözüm

1
Doku kılcallarındaki karbondioksit derişimini analiz et.
Doku hücrelerinden kana geçen karbondioksit miktarı artar ve kısmi basıncı yükselir.
Solunum sisteminde gaz değişimi, gazların kısmi basınç farkına göre difüzyonla gerçekleşir.
2
Alyuvar içindeki kimyasal tepkimeleri belirle.
CO2+H2OH2CO3H++HCO3CO_2 + H_2O \rightarrow H_2CO_3 \rightarrow H^+ + HCO_3^- tepkimeleri gerçekleşir.
Karbonik anhidraz enzimi doku kılcallarında karbondioksit ve suyu birleştirerek bikarbonat oluşum sürecini başlatır.
3
Bikarbonat iyonlarının hareket yönünü saptamaz.
Bikarbonat iyonları alyuvar içinden plazmaya doğru hareket eder.
Doku kılcallarında bikarbonat alyuvarda üretildiği için yoğunluk farkıyla plazmaya geçer. Bikarbonatın plazmadan alyuvara girmesi ise sadece akciğer kılcallarında tepkimenin tersine dönmesi için gereklidir.

Anahtar Kavram

Karbondioksit Taşınma Mekanizmaları
Soru 19Soru

İnsan vücudunda solunum gazlarının (oksijen ve karbondioksit) kan yoluyla taşınması sürecinde çeşitli moleküler kompleksler ve enzimler görev yapmaktadır. Aşağıdaki kavramları, solunum sistemindeki işlevlerini veya özelliklerini ifade eden doğru açıklamalarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Oksihemoglobin (HbO2HbO_2)
Bikarbonat iyonları (HCO3HCO_3^-)
Karbominohemoglobin (HbCO2HbCO_2)
Karbonik anhidraz

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Solunum gazlarının taşınmasında oksihemoglobin alveol kılcallarında oksijenle, karbominohemoglobin ise doku kılcallarında karbondioksitle birleşerek oluşur; karbondioksitin en büyük kısmı plazmada bikarbonat iyonu olarak taşınırken bu süreçteki kimyasal dönüşümü karbonik anhidraz enzimi katalizler.
Solunum gazlarının taşınması, gazların kısmi basınç farklarına ve spesifik protein/enzim etkileşimlerine dayanır. Oksijen akciğerlerde tutulur (oksihemoglobin), karbondioksit ise dokulardan alınır (karbominohemoglobin) veya dönüştürülür (bikarbonat ve karbonik anhidraz etkisi).

Adım Adım Çözüm

1
Oksijen taşıma mekanizmasını incelemek
Oksijenin %98'i hemoglobinle oksihemoglobin şeklinde taşınır ve bu birleşme alveol kılcallarında gerçekleşir.
Alveollerdeki yüksek oksijen basıncı hemoglobinin oksijene olan ilgisini artırır.
2
Karbondioksit taşıma formlarını karşılaştırmak
Karbondioksit; çözünmüş halde (%7), karbominohemoglobin (%23) ve bikarbonat iyonu (%70) olarak taşınır.
Bikarbonat formu, kanın pH dengesinin korunması ve taşıma kapasitesinin artırılması açısından en verimli yoldur.
3
Enzimatik reaksiyonu tanımlamak
Karbondioksit ve suyun birleşmesi alyuvar içinde karbonik anhidraz enzimi tarafından gerçekleştirilir.
Bu enzim reaksiyon hızını çok yüksek düzeylere çıkararak gaz değişim verimliliğini sağlar.

Anahtar Kavram

Gazların kanda taşınma biçimleri ve ilgili kimyasal reaksiyonlar
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 20Soru

Sağlıklı bir insanın vücudunda, doku kılcallarından geçmekte olan kanda meydana gelen bazı olaylar aşağıda verilmiştir:

I. CO2+H2OKarbonik anhidrazH2CO3CO_2 + H_2O \xrightarrow{\text{Karbonik anhidraz}} H_2CO_3
II. HbO2Hb+O2HbO_2 \rightarrow Hb + O_2
III. H++HCO3H2CO3H^+ + HCO_3^- \rightarrow H_2CO_3

Buna göre, verilen olaylardan hangileri kanda karbondioksit (CO2CO_2) yoğunluğunun artışına bağlı olarak doku kılcallarında gerçekleşir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I ve II

Cevap

Karbondioksit ve suyun birleşerek karbonik asit oluşturması ile oksihemoglobinin oksijenini bırakması doku kılcallarında gerçekleşen olaylardır.
Doku kılcallarında karbondioksit miktarı yüksektir. Bu durum karbondioksitin alyuvar içine girerek suyla birleşmesine ve karbonik asit oluşturmasına (I) neden olur. Aynı zamanda, ortamdaki asitlik ve karbondioksit artışı hemoglobinin oksijeni bırakmasını sağlayarak Bohr etkisini (II) gerçekleştirir.

Adım Adım Çözüm

1
Karbondioksit taşınma reaksiyonlarını analiz etme
Dokulardan kana geçen CO2CO_2, alyuvar içerisinde karbonik anhidraz enzimi sayesinde suyla birleşerek H2CO3H_2CO_3 oluşturur.
Doku kılcallarında CO2CO_2 kısmi basıncı yüksek olduğu için reaksiyon oluşum yönünde ilerler.
2
Bohr etkisini değerlendirme
Artan CO2CO_2 ve düşen pH nedeniyle hemoglobinin oksijene ilgisi azalır ve HbO2HbO_2 kompleksi parçalanarak oksijen serbest kalır.
Bu durum oksijenin doku hücrelerine difüzyonunu kolaylaştırır.
3
Tersinir reaksiyonların yerini belirleme
H+H^+ ve HCO3HCO_3^- iyonlarının birleşerek H2CO3H_2CO_3 oluşturması sadece akciğer kılcallarında, CO2CO_2'nin dışarı atılma sürecinde gerçekleşir.
Akciğerlerde CO2CO_2 yoğunluğu düşük olduğundan reaksiyon gaz çıkışı yönünde ilerler.

Anahtar Kavram

Gaz Taşıma Mekanizmaları ve Bohr Etkisi

Alternatif Yöntem

Reaksiyon yönlerini ezberlemek yerine, CO2CO_2'nin girdiği yerde (doku) asit oluştuğunu, CO2CO_2'nin çıktığı yerde (akciğer) asidin gaza dönüştüğünü mantıksal olarak kurgulayabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 45s
Sayfa 1 / 2Sonraki