Examkin

Göçlerin Nedenleri, Sonuçları ve Mekansal Etkileri

5 soru

Tüm türler5Çoktan seçmeli1Eşleştirme4
Soru 1Soru →

Aşağıdaki göç örneklerini/türlerini, bu göçlerin ortaya çıkış nedenleri ve mekansal-toplumsal etkileriyle doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Siyasi antlaşmalara dayalı, devletler arası sınır aşan zorunlu nüfus değişimleri (Örn: Türkiye-Yunanistan Mübadelesi)
Az gelişmiş ülkelerdeki yüksek eğitimli ve uzman iş gücünün, Ar-Ge ve çalışma imkanlarının yetersizliği nedeniyle gelişmiş ülkelere yönelmesi (Örn: Beyin Göçü)
Sanayileşme ve kentleşme süreçlerine bağlı olarak tarım dışı sektörlerde istihdam edilmek amacıyla yapılan sürekli iş gücü hareketleri (Örn: Kırdan Kente Göç)
Tarım, turizm veya inşaat gibi sektörlerdeki periyodik iş gücü ihtiyacını karşılamak amacıyla yılın belirli dönemlerinde gerçekleşen geçici nüfus hareketleri (Örn: Mevsimlik Göç)

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sınır aşan zorunlu nüfus değişimleri siyasi/hukuki kararlara dayalı zorunlu nüfus hareketiyle; yüksek eğitimli uzman iş gücünün yönelmesi entelektüel sermaye kaybına yol açan nitelikli nüfus akışıyla; tarım dışı sektörlerde istihdam amacıyla yapılan sürekli iş gücü hareketleri kırsal iş gücü kaybı ve gecekondu sorunlarına yol açan mekansal hareketlilikle; periyodik iş gücü ihtiyacını karşılamaya yönelik geçici hareketler ise bölgesel ve dönemsel istihdama bağlı kısa süreli yer değiştirmeyle eşleşir.
Doğru eşleştirmede; mübadele göçü siyasi ve hukuki niteliği nedeniyle devletler arası zorunlu nüfus hareketiyle, beyin göçü nitelikli iş gücünün göçüyle ve entelektüel sermaye kaybıyla, kırdan kente sürekli göç kentsel altyapı sorunları ve gecekondu oluşumuyla, mevsimlik göç ise dönemsel istihdam ve kısa süreli nüfus patlamalarıyla eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Devletler arası antlaşmalara dayalı zorunlu göç kavramını analiz etme.
Mübadele göçlerinin tamamen yasal ve siyasi kararlarla yapıldığı, kalıcı olduğu ve her iki ülkenin nüfus yapısını doğrudan etkilediği belirlenir. Bu doğrultuda birinci öncülün açıklaması siyasi/hukuki kararlara dayalı zorunlu nüfus hareketi ile eşleşir.
Mübadele göçünün temel ayrıcı özelliğinin siyasi antlaşmalar ve zorunluluk olduğunu doğrulamak.
2
Yüksek eğitimli ve uzman kadroların yer değiştirmesinin sonuçlarını inceleme.
Beyin göçünün kaynak ülkede entelektüel sermaye kaybına ve teknolojik kalkınmanın yavaşlamasına yol açtığı, ülkeler arası gelişmişlik farkını artırdığı tespit edilir. Bu durum ikinci öncül ile eşleşir.
Nitelikli iş gücü hareketinin kaynak ve hedef ülkelere olan sosyo-ekonomik etkilerini belirlemek.
3
Sanayileşme ve kentleşmeye bağlı sürekli göçlerin etkilerini değerlendirme.
Kırdan kente yapılan sürekli iş gücü göçlerinin tarım alanlarında iş gücü kaybına yol açarken, şehirlerde plansız kentleşme, altyapı yetersizliği ve gecekondu sorunlarına neden olduğu anlaşılır. Bu durum üçüncü öncül ile eşleşir.
Kentsel göçlerin hem göç veren hem de göç alan yerlerdeki mekansal sonuçlarını ortaya koymak.
4
Dönemsel ve geçici nitelikteki nüfus hareketlerinin özelliklerini saptama.
Tarım, turizm veya inşaat gibi sektörlerde geçici çalışmayı hedefleyen mevsimlik göçlerin, göç alan bölgelerde yılın belirli dönemlerinde nüfus patlamalarına ve çevre/altyapı üzerinde geçici baskılara yol açtığı görülür. Bu durum dördüncü öncül ile eşleşir.
Mevsimlik göçlerin dönemsel doğasını ve ekolojik/mekansal etkilerini doğrulamak.

Anahtar Kavram

Göçlerin nedenleri, türleri ve göç alan/veren yerlerdeki mekansal etkilerinin analizi.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 2Soru →

Göçün ortaya çıkmasında etkili olan nedenler; itici faktörler (göç veren yerdeki olumsuzluklar) ve çekici faktörler (göç alan yerdeki cazip olanaklar) olarak ikiye ayrılır. Ayrıca bu nedenler kökenlerine göre fiziki (doğal), ekonomik, sosyal ve siyasi olarak sınıflandırılır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi göçün ortaya çıkmasında etkili olan doğal kökenli itici faktörlerden biridir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Şiddetli kuraklık ve su kaynaklarının yetersizliği nedeniyle tarımsal üretimin durma noktasına gelmesi

Cevap

Şiddetli kuraklık ve su kaynaklarının yetersizliği nedeniyle tarımsal üretimin durma noktasına gelmesi
Şiddetli kuraklık ve su kaynaklarının yetersizliği gibi unsurlar doğrudan fiziki çevre şartlarından kaynaklandığı için doğal (fiziki) kökenlidir. Tarımsal üretimin zarar görmesi de insanları göçe zorladığından itici bir faktördür. Dolayısıyla bu durum doğal kökenli itici bir faktör özelliği taşır.

Adım Adım Çözüm

1
Göçün nedenlerini itici ve çekici olarak ayırt etme.
İtici faktörler insanı göçe zorlayan olumsuzlukları kapsarken, çekici faktörler insanları cezbeden olumlu özellikleri kapsar. Soruda 'itici' faktör istendiği için göç veren yerdeki olumsuz durumlar aranmalıdır.
Soruda istenen göç yönünü doğru gruplandırmak.
2
İtici faktörleri kökenlerine göre (doğal/beşeri) sınıflandırma.
Kuraklık, deprem, heyelan gibi doğa olayları doğal (fiziki) kökenliyken; işsizlik, eğitim yetersizliği, mübadele veya savaşlar beşeri kökenlidir.
İtici faktörler arasından doğal kökenli olanı saptamak.
3
Doğal kökenli itici faktörü belirleme.
Şiddetli kuraklık ve su yetersizliği tamamen doğa olaylarına bağlı fiziki bir durumdur ve tarımı olumsuz etkileyerek insanları göçe zorlar. Bu nedenle doğal kökenli itici bir faktördür.
Doğru seçeneğe ulaşmak.

Anahtar Kavram

Göçlerin Nedenleri (İtici ve Çekici Faktörlerin Doğal/Beşeri Ayrımı)
Soru 3Soru →

Aşağıdaki göç durumlarını, karşılarında verilen göç türleri ile doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Lozan Barış Antlaşması kapsamında Türkiye ve Yunanistan arasında gerçekleştirilen zorunlu nüfus değişimi.
Doğu Karadeniz Bölgesi'ndeki çay hasadı döneminde çalışmak amacıyla geçici süreyle yapılan iş gücü hareketi.
İyi e��itim almış hekimlerin ve mühendislerin, gelişmiş araştırma olanakları sunan ülkelere yerleşmesi.
Suriye'deki iç savaş ve can güvenliği tehdidi sebebiyle milyonlarca insanın komşu ülkelere sığınması.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Lozan Barış Antlaşması kapsamındaki zorunlu yer değiştirme Mübadele Göçü ile; çay hasadı dönemindeki geçici hareket Mevsimlik Göç ile; nitelikli uzmanların yurt dışına yerleşmesi Beyin Göçü ile; iç savaştan kaçarak komşu ülkelere sığınanların hareketi ise Mülteci Göçü ile eşleşir.
Lozan Barış Antlaşması'na dayanan zorunlu nüfus değişimi Mübadele Göçü, çay hasadı dönemindeki geçici nüfus hareketleri Mevsimlik Göç, nitelikli bilim insanlarının ve uzmanların yurt dışına gitmesi Beyin Göçü ve savaş nedeniyle sığınan kitlelerin hareketi ise Mülteci Göçü kavramıyla doğrudan eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Lozan Barış Antlaşması kapsamındaki nüfus değişiminin niteliğini değerlendirme.
Bu durumun antlaşma gereği iki devlet arasında zorunlu bir takas (mübadele) olduğu belirlenir.
Karşılıklı anlaşmalarla yapılan zorunlu yer değiştirmeler mübadele göçü olarak adlandırılır.
2
Doğu Karadeniz'deki çay hasadı gibi dönemsel iş gücü ihtiyacına bağlı nüfus hareketini analiz etme.
Göçün belirli bir hasat dönemini kapsadığı ve geçici nitelikte olduğu saptanır.
Yılın sadece belirli bir bölümünde çalışmak amacıyla yapılan geçici yer değiştirmeler mevsimlik göçtür.
3
İyi eğitim almış hekimlerin ve mühendislerin araştırma imkanları için yurt dışına gidişini sınıflandırma.
Bu durumun eğitimli ve nitelikli insan kaynağının kaybını ifade ettiği belirlenir.
Nitelikli uzmanların kendi ülkelerinden daha gelişmiş ülkelere gitmesi beyin göçüdür.
4
Suriye'deki iç savaş ve can güvenliği tehdidi sebebiyle sınır dışına kaçan nüfusun durumunu inceleme.
Savaş ve can güvenliği korkusuyla yapılan bu zorunlu sığınma hareketinin mülteci göçü olduğu tespit edilir.
Siyasi veya askeri baskılar, savaşlar nedeniyle sığınmacı olarak başka bir ülkeye geçiş yapmak mülteci göçü kapsamındadır.

Anahtar Kavram

Göç Türleri ve Nedenleri
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 4Soru →

Aşağıda verilen göç nedenlerini (itici/çekici faktörler), bu nedenlerin doğrudan ortaya çıkardığı göç türleri ve mekansal/toplumsal sonuçları ile doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Tarım topraklarının miras yoluyla bölünmesi ve tarımda makineleşmenin kırsal alanda iş gücü ihtiyacını azaltması
Savaşlar, iç karışıklıklar ve siyasi baskıların bireylerin can güvenliğini doğrudan tehdit etmesi
Eğitimli ve nitelikli uzmanların kendi ülkelerinde yeterli araştırma olanağı ve ekonomik karşılık bulamaması
Ülkeler arasındaki diplomatik antlaşmalar doğrultusunda karşılıklı nüfus takasının zorunlu kılınması

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Eşleştirme şu şekildedir: Kırsaldaki iş gücü ihtiyacının azalması ve toprakların bölünmesi iç göçler ve kentlerdeki konut açığıyla; savaş ve can güvenliği tehdidi mülteci hareketleriyle; eğitimli uzmanların imkan yetersizliği yaşaması beyin göçüyle; ülkeler arası nüfus takası antlaşmaları ise mübadele göçüyle eşleşir.
Eşleştirmede, kırsal alandaki ekonomik ve teknolojik değişimler iç göç dalgası ve kentlerdeki mekansal sorunlarla; savaşlar ve can güvenliği tehditleri mülteci hareketleriyle; nitelikli nüfusun imkan yetersizliği beyin göçüyle; devletler arası resmi antlaşmalar ise mübadele göçleriyle doğrudan ilişkilendirilmiştir. Bu ilişkiler göçün itici/çekici nedenleri ile mekansal sonuçlarını doğru şekilde bağdaştırmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Sol sütundaki birinci maddeyi (kırsal alandaki tarımsal değişimler) incelemek ve bunun sonucunu belirlemek.
Tarımda makineleşme işsizliğe yol açar, bu da kırsaldan kente göçü tetikler ve kentlerde mekansal sorunlara yol açar. Bu durum sağ sütundaki birinci maddeyle eşleşir.
Kırsal alandaki itici ekonomik faktörlerin kentlerdeki mekansal sonuçlarla doğrudan ilişkisini kurmak.
2
Sol sütundaki ikinci maddeyi (savaş ve can güvenliği tehdidi) incelemek.
Can güvenliği tehdidi nedeniyle sınır ötesine sığınan topluluklar mülteci göçlerini oluşturur. Bu durum sağ sütundaki ikinci maddeyle eşleşir.
Siyasi ve zorunlu göç nedenlerinin mülteci hareketleriyle bağdaştırılması.
3
Sol sütundaki üçüncü maddeyi (nitelikli uzmanların araştırma ve ekonomik imkan yetersizliği) incelemek.
Nitelikli uzmanların göç etmesi beyin göçüne ve kaynak ülkede nitelikli iş gücü kaybına yol açar. Bu durum sağ sütundaki üçüncü maddeyle eşleşir.
Beyin göçünün neden ve sonuç ilişkisini analiz etmek.
4
Sol sütundaki dördüncü maddeyi (diplomatik antlaşmalarla zorunlu nüfus takası) incelemek.
Antlaşmaya dayalı nüfus takası mübadele göçüdür ve demografik yapıyı değiştirir. Bu durum sağ sütundaki dördüncü maddeyle eşleşir.
Mübadele göçünün tanımı ve mekansal/nüfus üzerindeki etkilerini eşleştirmek.

Anahtar Kavram

Göç Türleri, Nedenleri (İtici/Çekici Faktörler) ve Mekansal/Demografik Sonuçları
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 5Soru →

Göçler; nedenleri (doğal, ekonomik, sosyal, siyasi) ve yarattığı mekansal/toplumsal sonuçlar bakımından farklılık gösteren nüfus hareketleridir.

Aşağıda verilen göç olaylarını veya durumlarını (Sol Sütun), bu göçlerin ortaya çıkış nedenleri ve mekansal-toplumsal etkilerini içeren açıklamalarla (Sağ Sütun) doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Lozan Barış Antlaşması uyarınca Türkiye ve Yunanistan arasında gerçekleştirilen nüfus değişimi.
1960'lı yıllardan itibaren Türkiye'den Federal Almanya'ya sanayi ve hizmet sektörlerindeki iş gücü açığını kapatmak amacıyla yapılan nüfus hareketi.
Orta Asya'da IV. yüzyılda yaşanan iklim değişimleri, kuraklık ve otlak yetersizliği nedeniyle Türk boylarının başlattığı kitlesel hareket.
Gelişmekte olan ülkelerdeki üst düzey eğitim almış uzmanların, daha iyi araştırma ve yaşam koşulları sunan gelişmiş ülkelere yerleşmesi.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Lozan Mübadelesi siyasi zorunlu göç ve demografik yapı değişimiyle; Almanya'ya işçi göçü ekonomik çekicilik ve döviz girdisi/gettolaşmayla; Orta Asya göçleri doğal-klimatolojik kuraklık ve kitlesel Avrupa coğrafyası değişimiyle; nitelikli uzman göçü ise beyin göçü ve beşeri sermaye kaybıyla eşleşmektedir.
Doğru eşleştirmede; Lozan Antlaşması'na dayanan zorunlu nüfus değişimi siyasi ve demografik yapı odaklı açıklamayla, Federal Almanya'ya yapılan işçi göçü ekonomik çekici faktörler ve gettolaşma/döviz girdisiyle, Orta Asya'daki kuraklığa bağlı göçler klimatolojik itici güçler ve Avrupa'nın etnik/siyasi değişimiyle, nitelikli nüfusun hareketi ise beyin göçü ve beşeri sermaye kaybıyla eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Lozan Mübadelesi'nin niteliğini ve etkilerini analiz etmek.
Lozan Mübadelesi'nin devletler arası anlaşmayla yapılan zorunlu ve siyasi bir göç olduğunu belirlemek; bunun demografik yapıyı ani şekilde değiştirdiğini tespit etmek.
Zorunlu nüfus değişiminin siyasi nedenli göçler sınıfına girdiğini ve mekansal nüfus yapısını doğrudan etkilediğini açıklamak için.
2
1960'lardaki dış işçi göçlerinin neden ve sonuçlarını değerlendirmek.
Bu göçün sanayileşmiş ülkelerin iş gücü ihtiyacından kaynaklanan ekonomik çekici faktörlü bir göç olduğunu; döviz girdisi ve gettolaşma gibi sonuçlar doğurduğunu saptamak.
İşçi göçlerinin ekonomik güdülerle yapıldığını ve hem göç alan hem de veren ülkede yarattığı sosyo-ekonomik/mekansal etkileri ortaya koymak için.
3
Orta Asya'daki tarihi göçlerin tetikleyicilerini ve coğrafi sonuçlarını incelemek.
Kuraklık ve otlak yetersizliği gibi iklimsel/doğal itici faktörlerin kitlesel göçlere yol açtığını ve Avrupa'nın siyasi/etnik haritasını değiştirdiğini bulmak.
Doğal çevre şartlarının insan topluluklarını göçe zorlayan en eski itici güçlerden biri olduğunu ve mekansal egemenlik alanlarını nasıl değiştirdiğini anlamak için.
4
Nitelikli nüfusun göçünü (beyin göçü) ve etkilerini belirlemek.
Bilim insanı ve mühendis gibi eğitimli nüfusun daha iyi imkanlar için göç etmesinin beyin göçü olduğunu ve göç veren ülkede beşeri sermaye kaybına yol açtığını belirlemek.
Nitelikli iş gücünün göçünün ülkelerin kalkınma potansiyeli ve beşeri sermayesi üzerindeki doğrudan olumsuz etkilerini analiz etmek için.

Anahtar Kavram

Göçlerin nedenleri (doğal, ekonomik, sosyal, siyasi) ile göç alan ve veren yerlerdeki mekansal ve sosyo-ekonomik etkileri.
Tahmini Süre:2m 0s
Göçlerin Nedenleri, Sonuçları ve Mekansal Etkileri Alıştırma Soruları — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) | Examkin