Examkin

Çözücü-Çözünen Etkileşimleri

2 soru

Tüm türler2Çoktan seçmeli1Eşleştirme1
Soru 1Soru →

Sıvı çözeltilerin oluşumunda çözücü ve çözünen tanecikleri arasındaki zayıf etkileşimlerin türü ve gücü çözünme olayını belirler. Genel olarak "benzer benzeri çözer" kuralı geçerlidir. Buna göre, sol sütunda verilen karışımları, sağ sütunda verilen ve bu karışımlarda etkin olan baskın tanecikler arası etkileşim türleriyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

H2O(s)−CH3OH(s)H_2O(s) - CH_3OH(s) karışımı
H2O(s)−NaCl(k)H_2O(s) - NaCl(k) karışımı
CCl4(s)−I2(k)CCl_4(s) - I_2(k) karışımı
H2O(s)−HCl(g)H_2O(s) - HCl(g) karışımı

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Su ile metanol arasında hidrojen bağı; su ile sodyum klorür arasında iyon-dipol etkileşimi; karbon tetraklorür ile iyot arasında London kuvvetleri; su ile hidrojen klorür arasında ise dipol-dipol etkileşimi baskındır.
Su ve metanolün her ikisi de yapısında O-H bağı bulunduran polar moleküllerdir ve kendi aralarında hidrojen bağı oluştururlar. Sodyum klorür iyonik yapıda olduğundan polar su molekülleriyle iyon-dipol etkileşimi kurar. Karbon tetraklorür ve iyot apolar yapılı maddeler olduğundan aralarında yalnızca indüklenmiş dipol - indüklenmiş dipol (London) etkileşimi gerçekleşebilir. Hidrojen klorür ise polar olmasına karşın hidrojen bağı oluşturma şartını taşımadığı için suyla dipol-dipol etkileşimi kurar.

Adım Adım Çözüm

1
Karışımları oluşturan maddelerin kimyasal türlerini ve polar/apolar özelliklerini belirlemek.
H2OH_2O polar, CH3OHCH_3OH polar (O-H bağı içerir), NaClNaCl iyonik katı, CCl4CCl_4 apolar, I2I_2 apolar, HClHCl polar (H-F, H-O veya H-N bağı içermez) şeklinde sınıflandırılır.
Zayıf etkileşimlerin türünü belirleyebilmek için öncelikle taneciklerin yapısının çözümlenmesi gerekir.
2
Maddelerin bir araya gelmesiyle oluşan karışımlarda kurulacak en etkin zayıf etkileşim türlerini tespit etmek.
İki apolar arasında London; polar-polar arasında dipol-dipol veya hidrojen bağı; iyonik-polar arasında iyon-dipol etkileşimleri belirlenir.
Çözücü-çözünen etkileşimlerinin türü, çözünen ve çözücünün molekül içi bağ özelliklerine ve molekül geometrilerine bağlıdır.
3
Bulunan etkileşim türlerini sağ sütundaki seçeneklerle birebir eşleştirmek.
H2O−CH3OHH_2O - CH_3OH ile Hidrojen bağı; H2O−NaClH_2O - NaCl ile İyon-dipol; CCl4−I2CCl_4 - I_2 ile London kuvvetleri; H2O−HClH_2O - HCl ile Dipol-dipol eşleşmesi elde edilir.
Soruda istenen doğru eşleştirme kombinasyonunu tamamlamak.

Anahtar Kavram

Çözücü ve çözünen tanecikleri arasındaki zayıf etkileşimlerin sınıflandırılması.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 2Soru →

Kimyasal türler arasındaki etkileşimler ve bu etkileşimlerin çözünme sürecine etkileriyle ilgili;

I. Polar yapılı H2O\text{H}_2\text{O} sıvısında, apolar CO2\text{CO}_2 gazının çözünmesi sırasında dipol-indüklenmiş dipol etkileşimleri oluşur.
II. H2O\text{H}_2\text{O} ile C2H5OH\text{C}_2\text{H}_5\text{OH} sıvılarının birbiri içerisinde sınırsız çözünmesini sağlayan etkin etkileşim türü dipol-dipol kuvvetleridir.
III. NaCl\text{NaCl} katısının suda çözünmesi sırasında su moleküllerinin kısmi negatif ucu (O\text{O} atomu) ile Na+\text{Na}^+ iyonları arasında iyon-dipol etkileşimi kurulur.

yargılarından hangileri doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I ve III

Cevap

Birinci ve üçüncü öncüller doğrudur. Polar su ile apolar karbondioksit arasında dipol-indüklenmiş dipol; iyonik sodyum klorür ile polar su arasında ise iyon-dipol etkileşimi kurulur. Su ve etil alkol molekülleri arasındaki en etkin etkileşim türü ise hidrojen bağıdır.
Polar bir molekül olan H2O\text{H}_2\text{O} ile apolar bir molekül olan CO2\text{CO}_2 arasında dipol-indüklenmiş dipol etkileşimi kurulur. NaCl\text{NaCl} iyonik bileşiği suda çözünürken, su molekülünün elektronegatifliği yüksek olan ve kısmi negatif yüke sahip oksijen ucu ile pozitif yüklü sodyum (Na+\text{Na}^+) iyonu arasında iyon-dipol etkileşimi gerçekleşir. Bu nedenle birinci ve üçüncü öncüller doğrudur. H2O\text{H}_2\text{O} ve C2H5OH\text{C}_2\text{H}_5\text{OH} moleküllerinin her ikisinde de O-H\text{O-H} bağı bulunduğundan, aralarındaki en etkin etkileşim türü dipol-dipol değil hidrojen bağıdır; bu yüzden ikinci öncül yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci öncüldeki moleküllerin polaritesi ve etkileşim türü belirlenir.
H2O\text{H}_2\text{O} polar, CO2\text{CO}_2 apolardır. Polar molekülden dipol, apolar molekülden ise indüklenmiş dipol geleceğinden aralarında dipol-indüklenmiş dipol etkileşimi oluşur. Birinci öncül doğrudur.
Çözünme sırasındaki zayıf etkileşim türünü bulmak için maddelerin polar/apolar karakterlerini bilmek gerekir.
2
İkinci öncüldeki moleküller arasındaki etkin etkileşim türü analiz edilir.
Hem H2O\text{H}_2\text{O} hem de C2H5OH\text{C}_2\text{H}_5\text{OH} polar moleküllerdir ve her ikisinde de O\text{O} atomuna bağlı H\text{H} atomu bulunur. Bu iki molekül arasındaki en etkin zayıf etkileşim hidrojen bağıdır. Bu nedenle ikinci öncül yanlıştır.
Dipol-dipol etkileşimi mevcut olsa da moleküller arası baskın ve en güçlü olan etkileşim türü (etkin etkileşim) aranmalıdır.
3
Üçüncü öncüldeki iyonik çözünme ve iyon-yönelim ilişkisi incelenir.
NaCl\text{NaCl} iyonik bileşiği suda çözündüğünde Na+\text{Na}^+ ve Cl−\text{Cl}^- iyonlarına ayrışır. Polar su molekülünün kısmi negatif ucu olan oksijen (O\text{O}) atomu ile pozitif yüklü Na+\text{Na}^+ iyonları arasında iyon-dipol etkileşimi kurulur. Üçüncü öncül doğrudur.
İyonik bileşiklerin polar çözücülerdeki çözünme mekanizması elektrostatik iyon-dipol yönelimine dayanır.

Anahtar Kavram

Çözücü ve çözünen tanecikleri arasındaki zayıf etkileşim türlerinin belirlenmesi ve çözünme sürecindeki rolleri.
Tahmini Süre:2m 0s
Çözücü-Çözünen Etkileşimleri Alıştırma Soruları — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) | Examkin