Soru

Zorluk: KolayParagrafta Anlatım Biçimleri

Aşağıda verilen paragrafları, içerdikleri anlatım biçimlerinin temel özellikleriyle eşleştiriniz. Hangi paragraf hangi anlatım biçimiyle eşleşmelidir?

  • Bal arıları, kovan dışındaki besin kaynaklarının yerini diğer arılara bildirmek için özel bir dans yaparlar. 'Sallantı dansı' adı verilen bu hareketler zinciriyle besinin kovana olan uzaklığı ve güneşin konumuna göre açısı tam olarak aktarılır. Bu yöntemle arılar, kilometrelerce uzaktaki çiçeklerin yerini kolayca bulabilirler.Açıklama (Bilgi verme, bir konuyu öğretme ve aydınlatma amacı güden anlatım biçimi)
  • Köyün hemen girişinde, yılların yorgunluğunu taşıyan ahşap bir değirmen yükseliyordu. Çatısındaki kırık kiremitlerin arasından yeşil otlar fırlamış, eskiyen çarkı yosunla kaplanmıştı. Değirmenin hemen altından akan berrak dere, etrafa soğuk su damlacıkları saçarak kıvrıla kıvrıla ovaya doğru süzülüyordu.Betimleme (Varlıkları ve sahneleri kelimelerle resmederek okuyucunun zihninde izlenim oluşturma amacı güden anlatım biçimi)
  • Kimi yazarlar, sanatın yalnızca toplumun sorunlarını yansıtması gerektiğini savunur. Ancak bu görüşe katılmak mümkün değildir. Sanat, her şeyden önce estetik bir zevk uyandırmayı hedeflemelidir. Toplumsal yarar kaygısı gütmeyen bir eser, sadece güzel olduğu için bile varlığını hak eder ve insana bambaşka dünyaların kapısını aralar.Tartışma (Yerleşik bir düşünceye karşı çıkıp kendi görüşünü savunarak okuyucuyu ikna etmeye çalışan anlatım biçimi)

Cevap

Bal arılarının iletişimini anlatan birinci paragraf açıklama; ahşap değirmeni tasvir eden ikinci paragraf betimleme; sanatın işlevine dair bir tezi çürüten üçüncü paragraf ise tartışma anlatım biçimiyle eşleşmelidir.
Doğru eşleştirmede birinci paragraf nesnel bilgi sunduğu için açıklamayla; ikinci paragraf durağan sahneleri niteleyici sözcüklerle resmettiği için betimlemeyle; üçüncü paragraf ise karşıt bir görüşü çürütmeye odaklandığı için tartışmayla eşleşmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci paragrafın amacını ve dil özelliklerini belirleyiniz.
Paragrafta bal arılarının sallantı dansı adı verilen yöntemle besin yerlerini nasıl bildirdiği nesnel bir dille açıklanmış ve okuyucuya bilgi verilmiştir. Bu nedenle bu metin açıklama anlatım biçimiyle eşleşir.
Okuyucuyu bir konu hakkında bilgilendirmeyi amaçlayan metinlerin açıklayıcı anlatımla yazıldığını bilmek.
2
İkinci paragrafın amacını ve dil özelliklerini belirleyiniz.
Paragrafta ahşap değirmen, kırık kiremitler, yosunlu çark ve akan dere gibi unsurlar niteleyici sıfatlarla verilerek okuyucunun zihninde bir resim oluşturulmuştur. Bu nedenle bu metin betimleme anlatım biçimiyle eşleşir.
Varlıkların ayırt edici özelliklerinin kelimelerle resmedilmesinin betimleme olduğunu fark etmek.
3
Üçüncü paragrafın amacını ve dil özelliklerini belirleyiniz.
Yazar, 'sanatın sadece toplumun sorunlarını yansıtması gerektiği' düşüncesine karşı çıkıp kendi estetik sanat anlayışını savunarak okuyucuyu ikna etmeye çalışmıştır. Bu nedenle bu metin tartışma anlatım biçimiyle eşleşir.
Yerleşik bir görüşü çürütüp kendi düşüncesini kanıtlama amacının tartışmacı anlatıma ait olduğunu saptamak.

Anahtar Kavram

Paragraftaki anlatım biçimlerinin işlevlerini ve ayırt edici özelliklerini kavrama.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla