Dünya'nın küresel şekline bağlı olarak Ekvator'dan kutuplara doğru gidildikçe güneş ışınlarının geliş açısı küçülür ve buna bağlı olarak sıcaklık değerleri genel olarak azalır. Bu durum 'enlem-sıcaklık ilişkisi' olarak adlandırılır. Ancak bir yerin sıcaklığı sadece enlemle açıklanamaz; yükselti, denizellik-karasallık ve rüzgarlar gibi göreceli (özel) konum şartları da sıcaklık üzerinde etkilidir. Bu durum bazen enlem-sıcaklık ilişkisine tamamen ters düşen sonuçlar ortaya çıkarır.
Buna göre, Türkiye'de yaşanan aşağıdaki durumlardan hangisi enlem-sıcaklık ilişkisine ters düşen bir duruma örnek gösterilebilir?
- Kış mevsiminde Samsun'un ortalama sıcaklığının Sivas'tan daha yüksek olmasıCevap
- BAkdeniz kıyılarındaki deniz suyu sıcaklığının Marmara Denizi kıyılarına göre daha yüksek olması
- CAntalya'da tarım ürünlerinin olgunlaşma süresinin Sinop'a göre daha kısa olması
- DKuzeyden esen rüzgarların Türkiye genelinde sıcaklığı düşürücü etki yapması
- EAntalya'daki yıllık sıcaklık ortalamasının Zonguldak'tan daha yüksek olması
Cevap
Kış mevsiminde Samsun'un ortalama sıcaklığının Sivas'tan daha yüksek olması
Samsun'un kış sıcaklığının Sivas'tan yüksek olması durumu enlem-sıcaklık ilişkisine ters düşer. Samsun daha kuzeyde yer aldığı için normalde daha soğuk olması gerekirken; deniz kıyısında yer alması (denizellik) ve yükseltisinin az olması nedeniyle daha sıcaktır. Bu durum göreceli (özel) konum etkisiyle açıklanır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Enlem-sıcaklık ilişkisi ve bu ilişkiye ters düşen özel konum şartları