Examkin

Soru

Zorluk: ZorYapım Ekleri (İsimden İsim, İsimden Fiil, Fiilden İsim, Fiilden Fiil)

Sessizce ufkuma süzülür gözlerin (I),
Eski bir deftere hülyalar yazardı (II).
Bilgili (III) bir dostun sesinde gizlenen
O sonsuz, o derin korkuyu (IV) dağıtır,
Yeni umutlara koşarak (V) ulaşırdı.

Bu dizelerde numaralanmış sözcüklerden hangisi hem yapım hem de çekim eki almıştır?

  1. A
    I
  2. B
    II
  3. C
    III
  4. IVCevap
  5. E
    V

Cevap

Dördüncü dizedeki 'korkuyu' sözcüğü hem yapım hem de ��ekim eki almıştır.
Dördüncü sözcük olan 'korkuyu', 'kork-' fiil kökünden '-u' fiilden isim yapım ekiyle türetilmiş, ardından kaynaştırma ünsüzü ve belirtme durumu eki olan '-u' çekim ekini almıştır. Bu nedenle hem yapım hem çekim eki içeren tek sözcüktür.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci sözcük olan 'gözlerin' kelimesini eklerine ayırıp incelemek.
göz (isim kökü) + -ler (çoğul eki / çekim eki) + -in (iyelik eki / çekim eki) -> Sadece çekim ekleri vardır.
Sözcük yapısını ve eklerin türünü belirlemek.
2
İkinci sözcük olan 'yazardı' kelimesini bağlama göre incelemek.
yaz- (fiil kökü) + -ar (geniş zaman eki / çekim eki) + -dı (ek-fiil / çekim eki) -> Sadece çekim ekleri vardır. Buradaki '-ar' eki geniş zaman ekidir, yapım eki olan '-ar' ile karıştırılmamalıdır.
Zaman eki ile yapım eki homofonluğunu ayırt etmek.
3
Üçüncü sözcük olan 'Bilgili' kelimesini eklerine ayırıp incelemek.
bil- (fiil kökü) + -gi (fiilden isim yapım eki) + -li (isimden isim yapım eki) -> Sadece yapım ekleri vardır.
Sözcüğün türetilme aşamalarını saptamak.
4
Dördüncü sözcük olan 'korkuyu' kelimesini eklerine ayırıp incelemek.
kork- (fiil kökü) + -u (fiilden isim yapım eki) + -y- (kaynaştırma) + -u (belirtme durum eki / çekim eki) -> Hem yapım hem de çekim eki vardır.
Sözcüğün hem türetildiğini hem de çekimlendiğini doğrulamak.
5
Beşinci sözcük olan 'koşarak' kelimesini eklerine ayırıp incelemek.
koş- (fiil kökü) + -arak (zarf-fiil eki / yapım eki) -> Sadece yapım eki vardır.
Fiilimsi eklerinin yapım eki kategorisinde yer aldığını teyit etmek.

Anahtar Kavram

Sözcük yapısında yapım eki ile çekim ekinin farkları ve işlevsel analizi
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Yapım Ekleri (İsimden İsim, İsimden Fiil, Fiilden İsim, Fiilden Fiil)

Bu konudan daha fazla soru