Soru

Zorluk: ZorCümle Tamamlama ve Cümle Oluşturma

I. yalnızca mevcut bilgilerin birikimsel olarak artmasıyla değil
II. yeni paradigmalar inşa etme çabası
III. bilinmeyene karşı duyulan metodolojik bir cesaretle de açıklanabilir
IV. yerleşik teorilerin sınırlarını zorlayarak
V. aynı zamanda
VI. bilim insanlarının

Yukarıda verilen numaralanmış ifadelerden anlamlı ve kurallı tek bir cümle oluşturulmak istense doğru sıralama aşağıdakilerden hangisi olur?

  1. A
    VI - II - IV - I - V - III
  2. B
    IV - VI - II - I - V - III
  3. VI - IV - II - I - V - IIICevap
  4. D
    VI - IV - II - V - I - III
  5. E
    IV - II - VI - I - V - III

Cevap

Doğru sıralama 'VI - IV - II - I - V - III' şeklindedir.
Doğru olan 'VI - IV - II - I - V - III' sıralaması, 'bilim insanlarının yerleşik teorilerin sınırlarını zorlayarak yeni paradigmalar inşa etme çabası' şeklindeki özne grubunu tek bir söz öbeği olarak bir arada tutar. Ardından gelen 'yalnızca mevcut bilgilerin birikimsel olarak artmasıyla değil aynı zamanda bilinmeyene karşı duyulan metodolojik bir cesaretle de açıklanabilir' kısmı ise 'yalnızca... değil aynı zamanda... de...' kalıbını dil bilgisi ve mantık kurallarına tam uyumlu şekilde birleştirerek anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Yüklemin ve temel yargının belirlenmesi
III numaralı 'bilinmeyene karşı duyulan metodolojik bir cesaretle de açıklanabilir' ifadesi çekimli fiil barındıran yüklem grubudur ve kurallı cümle oluşturulacağı için en sonda yer almalıdır.
Türkçe cümle yapısında kurallı cümlelerin yüklemi sonda yer al��r.
2
Özne grubunun ve tamlamaların kurulması
VI numaralı 'bilim insanlarının' (tamlayan), IV numaralı 'yerleşik teorilerin sınırlarını zorlayarak' (zarf-fiil grubu) ve II numaralı 'yeni paradigmalar inşa etme çabası' (tamlanan) birleştirilerek 'Bilim insanlarının yerleşik teorilerin sınırlarını zorlayarak yeni paradigmalar inşa etme çabası' şeklinde özne grubu oluşturulur.
Özne grubu bir isim tamlaması olup araya giren niteleyicilerle birlikte tek bir söz öbeğidir ve bölünemez.
3
Bağlaç ve zarf öbeklerinin anlam ilişkisine göre bağlanması
I numaralı 'yalnızca mevcut bilgilerin birikimsel olarak artmasıyla değil' ifadesi ile V numaralı 'aynı zamanda' ifadesi yüklemden hemen önceye getirilerek 'yalnızca... değil aynı zamanda...' kalıbı tamamlanır.
Bu kalıp karşılaştırmalı bağlaç yapısı, iki yargıyı anlamca ve yapaca birbirine bağlayarak yükleme ulaştırır.

Anahtar Kavram

Cümle Oluşturmada Öge ve Anlam İlişkileri
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla