Soru

Zorluk: Çok zorMecaz Anlam

Sözcüklerin temel anlamlarından tamamen sıyrılarak kazandığ�� yeni ve soyut anlamlara mecaz anlam denir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük mecaz anlamıyla kullanılmıştır?

  1. A
    Dalgalı denizde yol alan kuru yük gemisinin burnunda köpüren sular, güverteye kadar ulaşıyordu.
  2. B
    Eski duvar saatinin paslanmış dişleri arasına sıkışan küçük bir toz parçası, çarkın dönmesini engelliyordu.
  3. C
    Karlı dağın eteğinde kurulu olan küçük köyün sakinleri, kış aylarında dış dünyayla bağlarını tamamen koparırdı.
  4. D
    Masasının üzerindeki eski evrak çantasının gözünde sakladığı sararmış mektupları büyük bir dikkatle inceledi.
  5. Yazarın son romanındaki bu soğuk anlatım, okurun karakterlerle duygusal bir bağ kurmasını engelliyor.Cevap

Cevap

Yazarın son romanındaki bu soğuk anlatım ifadesinde geçen 'soğuk' sözcüğü mecaz anlamda kullanılmıştır.
Yazarın son romanındaki bu soğuk anlatım ifadesinde geçen 'soğuk' sözcüğü, gerçek anlamı olan 'ısısı düşük' anlamından tamamen uzaklaşarak 'duygudan ve samimiyetten yoksun, mesafeli' anlamında soyut bir nitelik kazanmıştır. Bir sözcüğün gerçek anlamından tamamen sıyrılarak kazandığı bu yeni soyut anlam mecaz anlamdır.

Adım Adım Çözüm

1
Eylem: Seçeneklerdeki altı çizili sözcüklerin cümle içindeki anlamlarını belirlemek.
Sonuç: Gemi burnu, saatin dişi, dağın eteği ve çantanın gözü ifadeleri somut benzerlik ilişkilerine dayanırken, soğuk anlatım ifadesi tamamen soyut bir anlam taşımaktadır.
Neden: Mecaz anlam ile yan anlam arasındaki farkı netleştirmek için sözcüklerin temel anlamlarıyla olan bağını ve soyutluk durumunu incelemek gerekir.
2
Eylem: Yan anlam taşıyan sözcükleri tespit etmek ve elemek.
Sonuç: Burun, diş, etek ve göz sözcüklerinin şekil veya işlev benzerliğiyle somut varlıklara aktarılarak yan anlam kazandığı belirlenir ve elenir.
Neden: Öğrencilerin en çok düştüğü yanılgı olan, organ isimlerinin cansız varlıklara yakıştırılmasını (yan anlam) mecaz anlam sanma hatasını elenerek doğru cevaba yaklaşılır.
3
Eylem: Mecaz anlamlı sözcüğü belirlemek.
Sonuç: Soğuk anlatım ifadesindeki 'soğuk' kelimesinin ısı anlamından tamamen koparak soyut bir nitelik (duygusuz, mesafeli) kazandığı ve mecazlaştığı doğrulanır.
Neden: Doğru seçeneğe ulaşmak için kelimenin temel anlamından tamamen sıyrılarak yeni bir soyut anlam kazandığını kanıtlamak.

Anahtar Kavram

Mecaz Anlam ve Yan Anlam Ayrımı
Bu soruyu puanla