Soru

Zorluk: ZorMecaz Anlam

Dilin sanatsal ve düşünsel işlevinde sözcükler, günlük hayattaki ilk anlamlarının dı��ına çıkarak soyut ve yeni kavramsal alanlar oluşturur.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük mecaz anlamıyla kullanılmıştır?

  1. A
    Kentin göbeğinde yer alan park, gökdelenlerin arasında sıkışmış bir vaha gibiydi.
  2. Edebiyat eleştirmeninin son yazısında ortaya koyduğu sığ yorumlar, eserin derinliğini kavramaktan uzak olduğunu gösteriyor.Cevap
  3. C
    Uçağın sağ kanadında uçuş esnasında meydana gelen teknik bir arıza sebebiyle acil iniş yapıldı.
  4. D
    Coğrafya dersinde nehrin kollarını ve bu kolların havzaya etkilerini harita üzerinde incelediler.
  5. E
    Deney sırasında cam tüpün ağzını sıkıca kapatarak kimyasal reaksiyonun hızını ölçmeye çalıştılar.

Cevap

Edebiyat eleştirmeninin son yazısında ortaya koyduğu sığ yorumlar, eserin derinliğini kavramaktan uzak olduğunu gösteriyor.
Doğru yanıt, eleştirmenin yorumlarının yüzeysel ve derinlikten yoksun olduğunu belirtmek amacıyla fiziksel derinliği az olan anlamındaki "sığ" sözcüğünün tamamen soyutlaştırılarak kullanıldığı seçenektir.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki kalın yazılmış sözcüklerin temel (gerçek) anlamlarını belirleme.
"Göbek" karın bölgesindeki çukurluk; "sığ" derinliği az olan yer; "kanat" kuşların uçma organı; "kol" insanın üst uzvu; "ağız" yüzdeki organ boşluğudur.
Sözcüğün yan veya mecaz anlam kazandığını anlamak için öncelikle temel (sözlük) anlamı ile olan ilişkisini kurmak gerekir.
2
Sözcüklerin cümledeki kullanımlarında temel anlamlarıyla olan bağlarını ve somutluk/soyutluk durumlarını analiz etme.
"Göbek", "kanat", "kol" ve "ağız" sözcükleri şekilsel ya da işlevsel benzerlikler yoluyla somut nesneleri/bölümleri karşılamaktadır (yan anlam). "Sığ" sözcüğü ise fiziksel derinlik anlamını tamamen yitirerek soyut bir kavram olan "yüzeysel, yetersiz yorum" anlamında kullanılmıştır.
Yan anlamda temel anlamla somut bir benzerlik bağı sürerken, mecaz anlamda sözcük tamamen soyutlaşarak yeni bir anlam kazanır.
3
Doğru seçeneği belirleme.
"Sığ" sözcüğünün tamamen soyutlaşarak mecaz anlam kazandığı tespit edilir.
Yalnızca "sığ" sözcüğü temel anlamından tamamen sıyrılarak soyut bir kavrama karşılık gelmektedir.

Anahtar Kavram

Mecaz anlam, bir sözcüğün gerçek (temel) anlamından tamamen uzaklaşarak kazandığı yeni ve soyut anlamdır. Yan anlam ise sözcüğün temel anlamıyla olan şekilsel veya işlevsel bağını koparmadan kazandığı somut anlamdır.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla