Soru

Zorluk: Çok zorParagrafta Karakter ve Duygu Analizi

Kasabanın tek sahafı olan İhsan Efendi’nin dükkânı kapandığında, oraya yıllardır sığınanların tepkileri adeta iç dünyalarının birer aynası gibiydi. Sürekli eski baskı kitapların kokusunu içine çeken Selim, rafların boşaltılmasını izlerken "Bir daha hiçbir yerde bu huzuru bulamayacağım, sanki geçmişimin en kıymetli parçası sökülüp alınıyor benden." diye mırıldanıyordu; onun için bu sadece bir dükkân değil, sığınılacak son kaleydi. Köşede sessizce duran genç yazar adayı Nihal ise ellerini cebine sokmuş, "Belki de böylesi daha iyidir; tozlu sayfaların arasından çıkıp sokağın canlılığına karışmanın, yeni yollar aramanın vaktidir." diyerek gözlerini caddenin kalabalığına dikmişti. Öte yandan, yıllarca İhsan Efendi’den kitap ödünç alan muhtar Halit Bey, "Biz zamanında buranın kıymetini bilmedik, ona hak ettiği desteği vermedik; şimdi kaybettiklerimize yanmak neye yarar!" sözleriyle dükkânın önünde öfkeyle dolanıyordu. Dükkânın çırağı Ahmet ise sessizce kitapları kolilere yerleştirirken "Ustam ne karar verdiyse doğrudur, o nerede biz oradayız; yeni bir yer açarsa orada da aynı titizlikle çalışmaya devam ederiz." diyerek işine odaklanmıştı.

Bu parçada geçen karakterlerin sözlerinden hareketle, sol sütundaki karakterleri sağ sütundaki sergiledikleri baskın duygu durumu veya karakter özelliğiyle eşleştiriniz.

  • SelimMevcut kaybı derin bir karamsarlık ve geçmişe özlemle karşılama
  • NihalDeğişimi bir fırsat olarak görerek umut ve iyimserlik besleme
  • Halit BeyGeçmişe yönelik bir hayıflanma ve yapıcı olmayan bir öz eleştiri
  • AhmetKoşullardan bağımsız, sarsılmaz bir sadakat ve teslimiyet

Cevap

Selim, mevcut kaybı derin bir karamsarlık ve geçmişe özlemle karşılama özelliğiyle; Nihal, değişimi bir fırsat olarak görerek umut ve iyimserlik besleme özelliğiyle; Halit Bey, geçmişe yönelik bir hayıflanma ve yapıcı olmayan bir öz eleştiri özelliğiyle; Ahmet ise koşullardan bağımsız, sarsılmaz bir sadakat ve teslimiyet özelliğiyle eşleşmektedir.
Doğru eşleştirmede Selim'in kaybettiği huzuru bir daha bulamayacağını düşünmesi onun karamsarlığını ve geçmişe bağlılığını; Nihal'in sokağa çıkıp yeni yollar arama isteği onun umut ve iyimserliğini; Halit Bey'in zamanında kıymet bilmedik diyerek üzülmesi onun hayıflanmasını; Ahmet'in ise ustası nereye giderse onunla olacağını belirtmesi sarsılmaz sadakatini doğrudan yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Selim'in 'Bir daha hiçbir yerde bu huzuru bulamayacağım, sanki geçmişimin en kıymetli parçası sökülüp alınıyor benden.' şeklindeki sözünü incelemek.
Bu ifadeden hareketle Selim'in dükkânın kapanmasından dolayı derin bir karamsarlık duyduğu ve geçmişe özlem duyduğu saptanır. Bu durum, üçüncü seçenekle eşleşir.
Karakterin yaşadığı kaybı nasıl anlamlandırdığını belirlemek için.
2
Nihal'in 'Belki de böylesi daha iyidir; tozlu sayfaların arasından çıkıp sokağın canlılığına karışmanın, yeni yollar aramanın vaktidir.' sözünü incelemek.
Nihal'in değişimi olumlu karşıladığı, yeni yollar aramayı umut verici bulduğu ve iyimser olduğu saptanır. Bu durum, dördüncü seçenekle eşleşir.
Karakterin gelecek ve değişim hakkındaki tutumunu belirlemek için.
3
Halit Bey'in 'Biz zamanında buranın kıymetini bilmedik, ona hak ettiği desteği vermedik; şimdi kaybettiklerimize yanmak neye yarar!' sözünü incelemek.
Halit Bey'in geçmişteki eylemsizlikten dolayı pişmanlık duyduğu, yani hayıflanma içinde olduğu ve kendilerini eleştirdiği saptanır. Bu durum, birinci seçenekle eşleşir.
Karakterin pişmanlık ve siteminin altında yatan ana motifi keşfetmek için.
4
Ahmet'in 'Ustam ne karar verdiyse doğrudur, o nerede biz oradayız; yeni bir yer açarsa orada da aynı titizlikle çalışmaya devam ederiz.' sözünü incelemek.
Ahmet'in ustasına koşulsuz bir bağlılık (sadakat) ve kararı doğrudan kabullenme (teslimiyet) sergilediği saptanır. Bu durum, ikinci seçenekle eşleşir.
Karakterin bağlılık düzeyini ve itaatkarlık motivasyonunu analiz etmek için.

Anahtar Kavram

Paragraftaki şahısların veya anlatıcının dile getirdiği sözlerden, tavır ve davranışlardan yola çıkarak iç dünyalarını, karakter özelliklerini ve hissettikleri baskın duyguları analiz etme.
Bu soruyu puanla