Soru

Zorluk: OrtaParagrafta Anlatım Biçimleri

Bazı sanat tarihçileri, mimarinin sadece işlevsel mekânlar tasarlama sanatı olduğunu savunur. Onlara göre bir yapının değeri, yalnızca barınma ya da kullanım kolaylığı sağlamasıyla ölçülür. Oysa mimari, insanlığın taş ve harçla yazdığı sessiz bir tarihtir; zamanın ruhunu geleceğe taşıyan en somut belgedir. Örneğin, Gotik katedrallerin göğe yükselen sivri kuleleri sadece mühendislik başarısını değil, o dönemin inanç dünyasını ve estetik arayışını da yansıtır. Aynı şekilde geleneksel Türk evlerinin geniş saçakları ve ahşap işçiliği, geçmişin aile yapısını ve doğayla uyumunu simgeler. Dolayısıyla mimariyi sadece barınma ihtiyacına indirgemek, insanlığın estetik ve kültürel birikimini yok saymak demektir.

Bu parçanın anlatımıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. A
    Bir olayı devinim içinde aktarmak için öykülemeye başvurulmuş, mekân ve kahramanlar betimleyici ögelerle tasvir edilmiştir.
  2. B
    Mimarlık sanatının tarihsel gelişimini açıklamak amacıyla açıklayıcı anlatım tercih edilmiş ve nesnel tanımlamalara yer verilmiştir.
  3. Okuyucunun yerleşik kanılarını sorgulatmak amacıyla tartışmacı anlatım biçimi kullanılmış ve öne sürülen düşünce örneklerle somutlaştırılmıştır.Cevap
  4. D
    Bir kavramın farklı dönemlerdeki değişimini ortaya koymak için karşılaştırmadan yararlanılmış, yazar düşüncesini bir uzmanın görüşüyle desteklemiştir.
  5. E
    Mekânların insan ruhundaki etkilerini duyumsatmak amacıyla betimleyici unsurlar ön plana çıkarılmış, öznel benzetmelerle izlenimsel bir anlatım sunulmuştur.

Cevap

Okuyucunun yerleşik kanılarını sorgulatmak amacıyla tartışmacı anlatım biçimi kullanılmış ve öne sürülen düşünce örneklerle somutlaştırılmıştır.
Metinde yazar, mimarinin yalnızca işlevsel bir barınma aracı olduğuna dair yaygın inanışı eleştirmekte ve kendi tezini ortaya koymaktadır. Bu fikir mücadelesi tartışmacı anlatımı oluşturur. Bu iddiayı güçlendirmek adına da Gotik katedraller ile geleneksel Türk evlerinden yararlanılarak örneklendirme yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Metnin ilk cümlelerindeki yazarın üslubunu ve amacını belirleme.
Yazar mimarlıkla ilgili yaygın bir kanıyı ('sadece işlevsel mekân tasarlamaktır') verip 'Oysa...' diyerek bu kanıya karşı çıkmaktadır. Bu karşı çıkış tartışmacı anlatımın göstergesidir.
Tartışmacı anlatımda amaç, okuyucunun yerleşik bir düşüncesini değiştirmek ya da sorgulatmaktır.
2
Metinde kullanılan düşünceyi geliştirme yollarını saptama.
Yazar, mimarinin tarihi ve kültürel bağını kanıtlamak için 'Gotik katedraller' ve 'geleneksel Türk evleri' unsurlarını sunmuştur. Bu unsurlar düşünceyi somutlaştıran birer örnektir.
Soyut fikirlerin daha anlaşılır ve inandırıcı kılınması amacıyla örneklendirmeden yararlanılır.

Anahtar Kavram

Tartışmacı Anlatım Biçimi ve Örneklendirme
Bu soruyu puanla