Aşağıdaki numaralanmış paragrafları, içerdikleri baskın anlatım biçimleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.
- I. İhtiyar balıkçı Süleyman, sabahın ilk ışıklarıyla birlikte limandan sessizce ayrıldı. Deniz sakin görünse de kuzeyden esen rüzgârın yönündeki hafif değişim, yaklaşmakta olan fırtınanın habercisiydi. Ağları yavaşça serin sulara bırakırken soğuktan nasır tutmuş elleri hafifçe titriyordu ama o, bu zorlu günü boş geçmemeye kararlıydı. Birden dalgalar ansızın yükselmeye başladı ve küçük ahşap tekne beşik gibi sallandı. Süleyman, hemen dümene sarılarak dalgaların hırçın gücüne karşı koymaya çalıştı ve yönünü limana doğru çevirdi. Zorlu bir mücadelenin ardından, rüzgârın uğultusu eşliğinde limanın korunaklı sularına sığındığında derin bir nefes aldı. Karaya adım atar atmaz, gökyüzünü kaplayan kara bulutlara bakıp gülümsedi.Öyküleme (Bir olayın akışını, yer ve zaman unsurlarını kullanarak okuyucuya hareket hâlinde yaşatma)
- II. Köyün batısındaki dik yamaçta, zamana tek başına direnen eski bir su değirmeni yükseliyordu. Duvarlarındaki yosun tutmuş gri taşlar, nemli rüzgârların etkisiyle yer yer koyu yeşil bir renge bürünmüştü. Değirmenin paslı ve devasa çarkı, hemen yanındaki dik uçurumdan dökülen soğuk ve berrak suyla s��rekli ıslanıyor; suyun tahta kanatlara sertçe çarpmasıyla etrafa ince, beyaz köpüklü damlacıklar saçılıyordu. Çevresini saran yabani mor leylaklar ve sık böğürtlen çalıları ise bu terk edilmiş yapıya adeta doğal ve koruyucu bir duvar gibi sarılmıştı. Değirmenin içinden gelen ahşap kokusu, dışarıdaki nemli toprak kokusuyla harmanlanıyordu.Betimleme (Gözlem ve izlenimleri, okuyucunun zihninde canlandıracak şekilde niteleyici sözcüklerle aktarma)
- III. Geleneksel Japon mimarisi, doğayla uyum içinde olma ve onunla bütünleşme ilkesine dayanır. Bu mimari anlayışta yapılar genellikle doğal ahşap malzemeler kullanılarak inşa edilir ve çevreyle organik bir bağ kurulması hedeflenir. İç mekânlarda kullanılan ve 'şoji' adı verilen kağıt kaplı sürgülü kapılar, odaların ihtiyaca göre kolayca bölünüp genişletilmesine imkân tanıyan işlevsel çözümler sunar. Evlerin çevresini saran, taş ve su unsurlarıyla bezeli bahçeler ise doğayı yaşam alanının merkezine yerleştirir. Böylece iç ve dış mekân arasındaki sınır belirsizleşerek dingin bir atmosfer elde edilir.Açıklama (Okuyucuya bilgi verme, bir konuyu öğretme amacıyla nesnel ve yalın bir anlatım tercih etme)
- IV. Edebiyatın sadece estetik bir zevk aracı olduğunu, toplumsal meselelerden tamamen uzak durması gerektiğini savunanlara katılmak mümkün değildir. Sanat, yalnızca güzel duygular uyandırmakla yetinirse kendi varlık sebebini sorgulatmaz mı? Bir roman ya da şiir, okuyucunun konfor alanını bozmalı, onu kurulu düzeni ve zihnindeki kalıpları sorgulamaya yöneltmelidir. Hayatı sadece uzaktan izleyen ve toplumsal sorunlara sırtını dönen bir sanat eseri, kütüphane raflarında estetik bir nesne olmaktan öteye gidemez. Gerçek sanat eseri, bireyde bir farkındalık yaratarak onu dönüştüren güçtür. Bu yüzden yazarın sorumluluğu, dünyayı sadece tasvir etmek değil, kelimeleriyle ona müdahale etmektir.Tartışma (Yerleşik veya yaygın bir görüşü çürütmek amacıyla, okuyucuyu sorgulamaya yönelten samimi bir dil kullanma)
Cevap
I numaralı paragraf öyküleme, II numaralı paragraf betimleme, III numaralı paragraf açıklama ve IV numaralı paragraf ise tartışma anlatım biçimiyle eşleşmektedir.
Doğru eşleştirmede her paragraf kendi belirleyici yapısal ve üslupsal özelliklerine göre anlatım biçimleriyle eşleştirilmiştir. I numaralı paragraf olay akışı sunduğu için öyküleme; II numaralı paragraf gözlemleri zihinde canlandırdığı için betimleme; III numaralı paragraf bilgi verdiği için açıklama; IV numaralı paragraf ise bir fikri sorgulattığı için tartışma anlatım biçimiyle eşleşmektedir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Paragrafta Anlatım Biçimleri