Examkin

Soru

Zorluk: OrtaDeprem Dalgaları

Bir yerbilimci, deprem dalgalarının yayılması ve bu dalgaların oluşturduğu etkiler üzerine yaptığı araştırmalar sonucunda hazırladığı laboratuvar raporunda şu tespitlere yer vermiştir:

I. Deprem dalgaları mekanik dalgalar sınıfında yer aldığından, yer kabuğunun derinliklerindeki katı ve sıvı katmanlarda yayılabilirken boşlukta yayılamaz.

II. Bir depremin büyüklüğü (magnitüd), deprem sırasında açığa çıkan enerjinin bir ölçüsü olup depremin gerçekleştiği odak derinliğine ve ölçümün yapıldığı sismograf istasyonunun uzaklığına göre değişmez.

III. Depremin şiddeti (intensite), depremin yapılar, çevre ve insanlar üzerindeki etkisinin bir ölçüsü olup depremin büyüklüğü artsa bile deprem merkez üssünden uzaklaştıkça her zaman artar.

Buna göre, yerbilimcinin raporunda yer alan bu tespitlerden hangileri fiziksel açıdan doğrudur?

  1. A
    Yalnız I
  2. B
    Yalnız II
  3. I ve IICevap
  4. D
    I ve III
  5. E
    I, II ve III

Cevap

I ve II öncüllerini içeren seçenek doğrudur.
Doğru olan seçenek, deprem dalgalarının boşlukta yayılamayacağını (I) ve depremin büyüklüğünün ölçüm yapılan yerden bağımsız tek bir değer olduğunu (II) belirten ifadeleri içerir. Deprem dalgaları mekanik dalgalar olduklarından yayılmak için maddesel ortama ihtiyaç duyarlar. Depremin büyüklüğü ise sismograflarla ölçülen ve deprem odağında açığa çıkan sismik enerjinin büyüklüğünü temsil eden nesnel, tek bir değerdir.

Adım Adım Çözüm

1
Deprem dalgalarının fiziksel dalga türünün analiz edilmesi
Deprem dalgaları mekanik dalgalar grubunda yer alır. Mekanik dalgalar enerji iletmek için ortam taneciklerinin titreşimine ihtiyaç duyar; boşlukta yayılamazlar fakat katı ve sıvı ortamlarda yayılabilirler. Dolayısıyla birinci tespit doğrudur.
Deprem dalgalarının yayılma ortamı gereksinimi mekanik dalga olmalarından kaynaklanır.
2
Depremin büyüklüğü (magnitüd) kavramının analiz edilmesi
Depremin büyüklüğü, odağında açığa çıkan toplam enerjinin sismograf cihazlarıyla ölçülen logaritmik bir ifadesidir. Deprem kaynağında açığa çıkan enerji tek bir değer olduğundan, ölçümün yapıldığı uzaklığa veya derinliğe göre değişmez. Dolayısıyla ikinci tespit doğrudur.
Büyüklük, kaynaktan yayılan toplam sismik enerjiyi ölçtüğü için gözlem yerine göre farklılık göstermez.
3
Depremin şiddeti (intensite) kavramının analiz edilmesi
Depremin şiddeti, depremin canlılar, binalar ve yer kabuğu üzerindeki etkisinin gözlemsel bir derecelendirmesidir. Deprem dalgaları kaynaktan uzaklaştıkça enerji kaybedip sönümlendiği için merkez üssünden uzaklaştıkça depremin şiddeti genellikle azalır, artmaz. Dolayısıyla üçüncü tespit yanlıştır.
Deprem şiddeti, dalgaların ulaştığı noktadaki yıkım ve hissedilme derecesini belirttiğinden uzaklıkla ters orantılı olarak değişir.

Anahtar Kavram

Deprem dalgalarının mekanik dalga özellikleri ile depremin büyüklüğü ve şiddeti arasındaki kavramsal farklar.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Deprem Dalgaları

Bu konudan daha fazla soru