Examkin

Soru

Zorluk: ZorDeprem Dalgaları

Türkiye'de gerçekleşen bir depremin ardından sismoloji istasyonundan elde edilen sismogram verileri ile depremin çevre illerdeki hasar durumunu inceleyen bir araştırmacı, deprem parametreleri ve deprem dalgalarının yayılma özellikleri üzerine bir çalışma yürütmektedir. Buna göre, araştırmacının hazırladığı raporda yer alan aşağıdaki ifadelerden hangisi fiziksel olarak doğrudur?

  1. A
    Depremin şiddeti sismografla ölçülen nicel bir değerdir; depremin büyüklüğü ise yer kabuğunun derinliklerine doğru ilerleyen dalgaların frekansının artmasıyla doğru orantılı olarak büyür.
  2. B
    Deprem dalgalarının yer kabuğundaki yayılma hızı dalgaların frekansına bağlıdır; frekansı yüksek olan P dalgaları enine, frekansı düşük olan S dalgaları ise boyuna dalga oldukları için farklı hızlarda ilerler.
  3. C
    Depremin büyüklüğü deprem merkezinden uzaklaştıkça sönümlenerek azalırken; deprem dalgalarının yayılma hızı dalganın genliğiyle doğru orantılı olduğundan büyük genlikli depremler her yerde daha hızlı yayılır.
  4. Depremin büyüklüğü sismografla ölçülen ve açığa çıkan enerjinin bir ölçüsü olup deprem merkezine olan uzaklıktan bağımsızdır; deprem dalgaları ise boşlukta yayılamayan mekanik dalgalardır.Cevap
  5. E
    Deprem dalgaları boşlukta elektromanyetik dalgalar gibi yayılan boyuna dalgalardır; bu dalgaların farklı yoğunluktaki kayaç katmanlarından geçerken frekansları değişerek hızları sabit kalır.

Cevap

Depremin büyüklüğü sismografla ölçülen açığa çıkan enerjinin bir ölçüsü olup uzaklığa bağlı değildir; deprem dalgaları ise boşlukta yayılamayan mekanik dalgalardır.
Depremin büyüklüğü, deprem sırasında açığa çıkan toplam enerjinin bir göstergesidir. Bu büyüklük tektir ve ölçüm yapılan istasyonun deprem odağına olan uzaklığından bağımsızdır. Deprem dalgaları ise mekanik dalga sınıfında olduğundan yayılmak için katı, sıvı veya gaz gibi maddesel ortamlara ihtiyaç duyar; boşlukta yayılamazlar. Dolayısıyla bu özellikleri doğru olarak veren ifade doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Depremin büyüklüğü ve şiddeti arasındaki farkları belirleme.
Depremin büyüklüğü açığa çıkan enerjinin ölçüsüdür ve odağa uzaklıktan bağımsız olarak tektir. Şiddet ise yeryüzündeki yapılara ve insanlara olan etkisidir, uzaklaştıkça azalabilir.
Bu iki temel kavramın farkını ortaya koymak sorunun çözümünde doğru ayrımı yapmayı sağlar.
2
Deprem dalgalarının mekanik özelliklerini analiz etme.
Deprem dalgaları mekanik dalgadır, boşlukta yayılamaz, yayılmaları için yer kabuğu gibi katı veya sıvı maddesel ortamlara ihtiyaç duyarlar.
Mekanik dalgaların boşlukta yayılamayacağı kuralını uygulamak.
3
Hız ve frekans değişkenlerinin ortama bağlılığını değerlendirme.
Dalganın hızı sadece ortama bağlıyken frekansı sadece kaynağa bağlıdır. Farklı kayaç tabakalarına geçen deprem dalgasının hızı değişirken frekansı sabit kalır.
Dalgaların temel değişkenlerinin ortama geçiş davranışlarını yorumlamak.

Anahtar Kavram

Deprem dalgalarının mekanik dalga olması ve depremin büyüklüğü ile şiddeti arasındaki kavramsal farklar.
Bu soruyu puanla

Konular

Deprem Dalgaları

Bu konudan daha fazla soru