Soru

Zorluk: Zorİslam'da Yerilen Kötü Davranışlar

Ayşe, okul temsilciliği seçimlerinde rakibi olan Zeynep'in kazanmasını kabullenememiş, onun bu başarıyı hak etmediğini düşünerek i��ten içe Zeynep'in itibar kaybetmesini istemiştir. Zeynep'in bir açığını bulmak amacıyla onun günlüğünü gizlice okumuş ve burada yazan bazı özel bilgileri onun arkasından diğer arkadaşlarına anlatmıştır. Ayrıca Zeynep'in sınavda kopya çektiği yönünde asılsız bir söylenti yaymıştır.

Bu parçada Ayşe'nin sergilediği davranışlar İslam ahlakında yerilen kötü davranışlar açısından analiz edildiğinde, aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    Ayşe'nin Zeynep'in başarısını çekememesi ve bu nimetin ondan gitmesini arzulayan bir ruh haline bürünmesi, "haset" kavramı ile ilişkilidir.
  2. B
    Zeynep'in rızası olmaksızın özel hayat��nı yansıtan günlüğünü gizlice okuması, gizli halleri ve kusurları araştırmayı yasaklayan "tecessüs" ilkesinin ihlalidir.
  3. C
    Ayşe'nin Zeynep hakkında sınavda kopya çektiğine dair asılsız iddialarda bulunması, bir kimseye işlemediği bir suçu yükleme niteliği taşıyan "iftira"dır.
  4. D
    Ayşe'nin Zeynep'in başarısının haksız olduğunu düşünerek kesin bilgiye dayanmadan peşin hükümle olumsuz bir tavır takınması "suizan" kapsamındadır.
  5. Ayşe'nin Zeynep'in günlüğündeki gerçek bilgileri onun bulunmadığı ortamlarda başkalarına anlatması, yalan içermediği için "gıybet" kapsamında değerlendirilemez.Cevap

Cevap

Ayşe'nin Zeynep'in günlüğündeki gerçek bilgileri onun bulunmadığı ortamlarda başkalarına anlatmasının, yalan içermediği gerekçesiyle gıybet sayılamayacağını belirten yargı söylenemez.
Zeynep'in günlüğünde yazan gerçek durumların başkalarına aktarılmasının gıybet kapsamında değerlendirilemeyeceği ifadesi yanlıştır. İslam ahlakında gıybet, bir kişinin arkasından duyduğunda hoşlanmayacağı doğru nitelikteki durumların konuşulmasıdır. Eğer aktarılan bilgi yalan olsaydı bu durum iftira olurdu. Bu nedenle söylenenlerin doğru olması eylemi gıybet olmaktan çıkarmaz.

Adım Adım Çözüm

1
Parçada geçen olumsuz davranışları tek tek belirleyin.
Ayşe'nin başarıyı kabullenememesi, günlüğü gizlice okuması, gerçek sırları başkasına anlatması ve asılsız kopya çekme söylentisi yayması tespit edilir.
Soruda geçen eylemlerin İslam ahlakındaki terimsel karşılıklarını bulmak için ilk adımdır.
2
Tespit edilen eylemleri seçeneklerdeki kavramlarla karşılaştırarak doğruluklarını kontrol edin.
Başarıyı çekememek 'haset', gizlice günlük okumak 'tecessüs', asılsız söylenti yaymak 'iftira' ve kesin kanıt olmadan kötü düşünmek 'suizan' kavramlarıyla doğru eşleşmektedir.
Çeldirici seçeneklerin kavramsal doğruluk analizini yapmak için bu adım gereklidir.
3
Gıybet ve iftira ayrımına odaklanarak günlüğün arkadan anlatılması eylemini değerlendirin.
Zeynep'in arkasından konuşulan bilgilerin doğru olması, bu eylemi gıybet olmaktan çıkarmaz; aksine gıybetin tam tanımına uyar. Bu nedenle gıybet sayılamayacağını iddia eden ifade yanlıştır.
Doğru seçeneğe ulaşmak için gıybet kavramının yalan içermeyen, doğru ama gizli durumları da kapsadığı gerçeğini ortaya koymak gerekir.

Anahtar Kavram

İslam'da Yerilen Kötü Davranışlar
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla