Soru

Zorluk: Orta"ki" Bağlacı ve Ekinin Yazımı

Türkçedeki 'ki'nin kullanımı göz önünde bulundurulduğunda, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım hatası yapılmıştır?

  1. A
    Mademki bu teklifi kabul etmeyecektin, neden bizi günlerce oyaladın?
  2. B
    Evdeki hesap çarşıya uymadı derler ya, bizim durumumuz tam da buna benziyor.
  3. C
    Seninki yine her zamanki gibi erkenden gelip kütüphanenin en sessiz köşesine yerleşmiş.
  4. Öyle bir sessizlik çöktüki odaya, kimse nefes almaya bile cesaret edemiyordu.Cevap
  5. E
    Oysaki her şey planlandığı gibi gitseydi bugün projenin son aşamasına geçmiş olacaktık.

Cevap

Öyle bir sessizlik çöktüki odaya, kimse nefes almaya bile cesaret edemiyordu.
Doğru yanıt 'Öyle bir sessizlik çöktüki odaya, kimse nefes almaya bile cesaret edemiyordu.' cümlesidir. Bu cümledeki 'çöktü' eylemi çekimli bir fiildir. Türkçede fiillerden sonra gelen 'ki' her zaman bağlaç görevindedir ve bağlaç olan 'ki' kendinden önceki kelimeden ayrı yazılmalıdır. Dolayısıyla kelimenin 'çöktü ki' şeklinde ayrı yazılması gerekirdi.

Adım Adım Çözüm

1
Kalıplaşmış olan 'ki' bağlaçlarını içeren cümleleri belirlemek ve bunların yazımını incelemek.
Birinci cümledeki 'Mademki' ve beşinci cümledeki 'Oysaki' kelimelerinin kalıplaştığı için biti��ik yazılması gerektiği ve doğru yazıldığı görülür.
Türkçede 'sanki, oysaki, mademki, belki, halbuki, çünkü, meğerki, illaki' sözcüklerindeki 'ki' bağlaçları kalıplaştığından bitişik yazılmalıdır.
2
Ek olan '-ki'nin (sıfat yapan ek ve ilgi zamiri) kullanıldığı kelimeleri incelemek.
İkinci cümledeki 'Evdeki' (sıfat yapan ek) ve üçüncü cümledeki 'Seninki' (ilgi zamiri) ile 'her zamanki' (sıfat yapan ek) kelimeleri bitişik yazılmış ve doğru yazılmıştır.
Sıfat yapan ek olan '-ki' ile ilgi zamiri olan '-ki' eklendiği sözcüğe daima bitişik yazılır.
3
Dördüncü cümledeki 'çöktüki' kelimesinin yapısını ve 'ki'nin işlevini değerlendirmek.
'Çöktü' çekimli bir fiildir ve fiilden sonra gelen 'ki' bir bağlaçtır. Ayrı yazılması gerekirken bitişik yazıldığı için yazım yanlışı yapılmıştır.
Türkçede fiillerden sonra gelen 'ki' her zaman bağlaçtır ve ayrı yazılması zorunludur.

Anahtar Kavram

Türkçede 'ki' bağlacı ve '-ki' ekinin (ilgi zamiri ve sıfat yapan ek) yazım kuralları.
Bu soruyu puanla