Soru

Zorluk: OrtaEksen Eğikliği ve Yıllık Hareketin Sonuçları

Türkiye'nin en kuzey noktası olan Sinop'ta (42 K42^\circ\text{ K}) ve Güney Afrika Cumhuriyeti'nin başkenti Pretoria'da (25 G25^\circ\text{ G}) yıllık hava hareketleri ile gece-gündüz süreleri takip edilmektedir.

Buna göre, bu iki merkezde gerçekleşen yıllık değişimlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. 2121 Haziran'da Sinop'ta yaşanan gündüz süresi, 2121 Aralık'ta Pretoria'da yaşanan gündüz süresinden daha uzundur.Cevap
  2. B
    Dünya'nın yörüngesindeki hareketi sırasında Güneş'e en yakın olduğu 33 Ocak (günberi) tarihinde Pretoria'da, en uzak olduğu 44 Temmuz (günöte) tarihinde ise Sinop'ta yaz mevsiminin başlaması yörüngenin elips şekliyle ilgilidir.
  3. C
    2121 Haziran tarihinden sonra Sinop'ta gündüz süreleri uzamaya başlarken, Pretoria'da aynı tarihten itibaren gece süreleri kısalmaya başlar.
  4. D
    Pretoria'da yıllık sıcaklık farklarının Sinop'a göre daha az olması, yalnızca Pretoria'nın yükseltisinin daha az olması ve denizel etkilere açık olmasıyla açıklanır.
  5. E
    Her iki merkezde de çizgisel hızın yıl boyunca değişmesi ve buna bağlı olarak alacakaranlık sürelerinin mevsimlik farklılık göstermesi eksen eğikliğinin bir sonucudur.

Cevap

2121 Haziran'da Sinop'ta yaşanan gündüz süresinin, 2121 Aralık'ta Pretoria'da yaşanan gündüz süresinden daha uzun olması
Enlem derecesi arttıkça (kutuplara gidildikçe) yaz mevsiminde yaşanan gündüz süresi uzar. Sinop'un enlem derecesi (42 K42^\circ\text{ K}) Pretoria'nın enlem derecesinden (25 G25^\circ\text{ G}) büyük olduğu için Sinop kendi yaz mevsiminin başlangıcı olan 2121 Haziran'da, Pretoria'nın kendi yaz başlangıcı olan 2121 Aralık'ta yaşadığı gündüz süresinden daha uzun bir gündüz yaşar.

Adım Adım Çözüm

1
Merkezlerin coğrafi konumlarını ve enlem derecelerini analiz edin.
Sinop 4242^\circ Kuzey enleminde, Pretoria ise 2525^\circ Güney enleminde yer almaktadır.
Yıllık gece-gündüz süresi değişimlerini karşılaştırmak için merkezlerin hangi yarım kürede ve Ekvator'dan ne kadar uzaklıkta olduğunu bilmemiz gerekir.
2
Eksen eğikliğine bağlı olarak yaz solstislerindeki gündüz süresi kuralını uygulayın.
Yaz mevsiminin yaşandığı gün d��nümlerinde Ekvator'dan kutuplara doğru gidildikçe gündüz süresi artar. Ekvator'da her zaman 1212 saat gündüz yaşanırken, kutup dairelerinde (66  3366^\circ\;33') bu süre 2424 saate ulaşır.
Eksen eğikliği nedeniyle aydınlanma çemberi kutup noktaları ile kutup daireleri arasında yer değiştirir ve yüksek enlemlerde yazın gündüz süresi daha uzun olur.
3
İki merkezdeki maksimum gündüz sürelerini enlem derecelerine göre karşılaştırın.
42 K42^\circ\text{ K} enlemindeki Sinop'un 2121 Haziran'daki gündüz süresi (yaklaşık 1515 saat), 25 G25^\circ\text{ G} enlemindeki Pretoria'nın 2121 Aralık'taki gündüz süresinden (yaklaşık 13.513.5 saat) daha uzundur.
Sinop'un enlem derecesi Pretoria'ya göre daha büyük (kutuplara daha yakın) olduğu için kendi yaz gün dönümünde daha uzun gündüz yaşar.

Anahtar Kavram

Eksen Eğikliği ve Enlem Derecesinin Gece-Gündüz Süre Değişimine Etkisi
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla