Aşağıda verilen rasyonalist (akılcı) filozofları, bilgi felsefesindeki (epistemoloji) temel iddiaları ve bilgiye ulaşma yaklaşımları ile doğru biçimde eşleştiriniz.
- PlatonDuyular dünyasındaki nesnelerin bilgisini gölge kabul edip, gerçek bilgiye akıl yoluyla kavranan ideaların hatırlanmasıyla (anamnesis) ulaşılacağını savunur.
- FarabiZihinde doğuştan var olan potansiyel bilginin, en yüksek mertebe olan kozmik etkin (faal) akıl ile temas kurularak fiilî (aktif) bilgiye dönüştüğünü ileri sürer.
- DescartesDoğruluğundan emin olunamayan tüm duyusal ve zihinsel kabulleri eleyerek, şüphe edilemeyecek olan ilk kesin veriye (düşünen özneye) metodik bir sorgulamayla ulaşır.
- AristotelesDuyu verilerinin insan zihnine bilgi malzemesi sağladığını kabul etmekle birlikte, bu potansiyel veriyi işleyip form kazandırarak gerçek bilgiye dönüştüren gücün akıl (nous) olduğunu savunur.
Cevap
Platon ideaların hatırlanmasıyla, Farabi bilginin kaynağını etkin akıl ile ilişkilendirmesiyle, Descartes metodik şüphe ile düşünen özneye ulaşılmasıyla, Aristoteles ise duyu verilerini işleyen akıl kuramıyla eşleşmektedir.
Rasyonalist filozofların bilginin kaynağında aklı gördükleri hususu ortaktır; ancak bilgiye ulaşma biçimlerinde Platon ideaların hatırlanmasını (anamnesis), Aristoteles duyu verilerinin akıl (nous) tarafından işlenmesini, Farabi insan zihninin faal akıl ile temas kurmasını, Descartes ise metodik şüpheyle düşünen özneye (cogito) ulaşılmasını savunmaktadır. Eşleşme bu ilkelere göre yapılmıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Rasyonalist filozofların (Platon, Aristoteles, Farabi, Descartes) epistemolojik yaklaşımları ve bilgi edinme yöntemleri.