Soru

Zorluk: Çok zorÇoklu Paragraf Soruları

Metinlerarasılık kuramının yazar, okur ve anlam kavramlar��na getirdiği yeni bakış açısını açıklayan aşağıdaki cümleleri anlamlı ve kurallı bir bütün oluşturacak şekilde sıralayınız.

  1. 1Postmodern edebiyat kuramlarının temel dayanaklarından biri olan metinlerarasılık, hiçbir metnin mutlak bir ilk kaynak olamayacağı, aksine her yazınsal ürünün kendinden öncekilerin birer kolajı veya mozaiği olduğu tezi üzerine kurulur.
  2. 2Söz konusu kuramsal çerçeve, yaratıcı özneyi kutsayan romantik estetik anlayışını tamamen dışlayarak odağı yazarın öznel niyetinden dilsel göstergeler ağının kendi dinamiklerine taşır.
  3. 3Nitekim bu anlayışta yazar, yoktan bir dünya var eden bir deha olmaktan ziyade, halihazırda dolaşımda olan kültürel kodları ve söylemleri kendi potasında eriterek yeniden düzenleyen bir kolaj ustası kimliği kazanır.
  4. 4Anlatının yazarın mutlak otoritesinden arınarak bu şekilde özerkleşmesi, kaçınılmaz olarak okuru edilgen bir alıcı konumundan kurtarıp metnin anlam dünyasını inşa eden aktif bir özneye dönüştürür.
  5. 5Böylece anlam, metnin derinliklerinde keşfedilmeyi bekleyen verili ve donmuş bir öz olmaktan çıkarak, okur ile metin arasındaki o dinamik karşılaşma anında sürekli yeniden üretilen akışkan bir sürece dönüşür.

Cevap

Doğru sıralama şu şekildedir: İlk olarak metinlerarasılık kuramının temel tezini kuran cümle gelir; ardından bu kuramsal çerçevenin romantik yaratıcı özne anlayışını dışlayıp odağı dilsel ağa taşıdığını belirten cümle takip eder; yazarın bir deha olmaktan çıkıp kolaj ustasına dönüştüğünü açıklayan cümle üçüncü sırada yer alır; yazarın otoritesinin sarsılmasıyla metnin özerkleşmesini ve okurun aktifleşmesini anlatan cümle dördüncü sırada gelir; son olarak anlamın sabit bir öz olmaktan çıkıp okur ile metin arasındaki dinamik karşılaşmada üretilen akışkan bir sürece dönüştüğünü özetleyen sonuç cümlesiyle paragraf tamamlanır.
Doğru sıralama, genelden özele giden ve kavramsal ilişkileri mantıksal zincirlerle birbirine bağlayan bir yapı sunar. Metinlerarasılık tanımıyla başlayan giriş cümlesini, bu kuramın yazar merkezli estetiğe getirdiği eleştiri izler; yazarın yeni konumunun tanımlanmasının ardından metnin özerkleşmesiyle okurun aktifleşmesi vurgulanır ve nihayetinde anlamın yeni tanımıyla paragraf mantıklı bir sonuca ulaştırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın giriş cümlesi olmaya en uygun ifadeyi belirleme.
Postmodern edebiyat kuramlarının temel dayanaklarından biri olan metinlerarasılık kavramını tanımlayan ve kendisinden önceye gönderme yapmayan ifade ilk cümle olarak seçilir.
Bir paragrafın ilk cümlesi bağımsız olmalı, kendisinden önce başka bir cümlenin varlığına işaret eden bağlayıcı ögeler içermebelidir.
2
İlk cümledeki kavrama doğrudan atıfta bulunan ve kuramın yazar ve niyet kavramlarıyla ilişkisini kuran cümleyi bulma.
'Söz konusu kuramsal çerçeve' ifadesiyle başlayan ve odağın yazarın niyetinden dilsel ağa kaydığını belirten cümle ikinci sıraya getirilir.
İlk cümledeki metinlerarasılık tanımının ardından, bu kuramın getirdiği teorik çerçevenin yazar ve dil ilişkisi bakımından neyi dışladığını ve neye odaklandığını açıklamak düşüncenin akışına uygundur.
3
İkinci cümlede yazarın öznelliğinin dışlanması üzerine yapılan vurguyu detaylandıran açıklamayı tespit etme.
'Nitekim bu anlayışta yazar...' şeklinde başlayan ve yazarın mutlak dehadan kolaj ustasına dönüşümünü somutlaştıran cümle üçüncü sıraya yerleştirilir.
'Nitekim' bağlacı, bir önceki yargıyı desteklemek ve açıklamak için kullanılır; yazarın deha olmaktan çıkıp kolaj ustasına dönüşmesi, romantik özne anlayışının dışlanmasının doğrudan bir açılımıdır.
4
Yazardan sonra metnin durumuna ve okurun rolüne geçiş yapan cümleyi belirleme.
'Anlatının yazarın mutlak otoritesinden arınarak bu şekilde özerkleşmesi...' ifadesiyle başlayan ve odağı okura kaydıran cümle dördüncü sıraya getirilir.
Metnin yazarın otoritesinden bağımsızlaşması (özerkleşmesi) bir önceki cümlenin sonucudur ve bu durum okurun edilgenlikten aktif özneye geçişini hazırlar.
5
Okurun aktif rolünün anlam kavramı üzerindeki son etkisini açıklayan ve paragrafı sonuca bağlayan cümleyi bulma.
'Böylece anlam...' ifadesiyle başlayan ve anlamın durağan bir öz olmaktan çıkıp süreç haline geldiğini bildiren cümle son cümle olarak belirlenir.
'Böylece' bağlacı ve anlamın okurun aktif rolüyle yeniden üretilmesi tespiti, tüm paragrafın düşünsel gelişimini tamamlayan mantıklı bir sonuç niteliğindedir.

Anahtar Kavram

Metin sıralama ve paragrafta anlam akışı
Bu soruyu puanla