Examkin

Soru

Zorluk: ZorMayoz Bölünme Evreleri ve Çeşitlilik Mekanizmaları

Sağlıklı bir üreme ana hücresinin gerçekleştirdiği mayoz bölünme sürecinde, genetik çeşitliliğin ortaya çıkmasında etkili olan iki temel mekanizma bulunmaktadır:

1. Profaz I evresinde gerçekleşebilen krossing-over (gen alışverişi).
2. Anafaz I evresinde homolog kromozomların zıt kutuplara rastgele çekilmesi.

Diploid (2n=42n = 4) kromozomlu ve belirli karakterler yönüyle heterozigot olan bir üreme ana hücresinin mayoz bölünme sürecinde krossing-over gerçekleşmediği bilinmektedir.

Buna göre, bu bölünme süreci ve oluşan yeni hücreler ile ilgili;

I. Krossing-over gerçekleşmediği için oluşan hücreler arasında kalıtsal çeşitlilik gözlenmez.
II. Profaz I evresinde gözlenen tetrat sayısı, anafaz II evresinde tek bir hücrede geçici olarak bulunan kromozom sayısına eşittir.
III. Anafaz I evresindeki homolog kromozomların rastgele ayrılması, oluşan gametlerin farklı kalıtsal kombinasyonlara sahip olmasını sağlar.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

  1. A
    Yalnız I
  2. Yalnız IIICevap
  3. C
    I ve II
  4. D
    II ve III
  5. E
    I, II ve III

Cevap

Yalnız III ifadesi doğrudur. Krossing-over gerçekleşmese bile homolog kromozomların bağımsız dağılımı çeşitliliği sağlar.
Krossing-over gerçekleşmeyen bir mayoz bölünmede, anafaz I evresinde homolog kromozomların kutuplara rastgele çekilmesi kalıtsal çeşitliliğin oluşmasını sağlayan temel faktördür. Bu nedenle yalnız üçüncü ifade doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Üreme ana hücresinin kromozom sayısına göre Profaz I evresindeki tetrat sayısını belirlemek.
2n=42n = 4 kromozomlu bir hücrede tetrat sayısı, haploit kromozom sayısına (nn) eşittir. Dolayısıyla tetrat sayısı n=2n = 2 olarak hesaplanır.
Mayoz bölünme sırasında homolog kromozomların yan yana gelerek oluşturduğu dörtlü kromatit gruplarına tetrat denir ve sayıları haploit kromozom sayısına eşittir.
2
Anafaz II evresinde tek bir hücrede geçici olarak bulunan kromozom sayısını analiz etmek.
Mayoz I tamamlandığında oluşan n=2n = 2 kromozomlu hücrelerin her biri mayoz II'ye girer. Anafaz II evresinde kardeş kromatitlerin ayrılmasıyla, her bir kromatit geçici olarak birer kromozom kabul edilir. Bu nedenle bu evrede tek bir hücrede geçici olarak 2×2=42 \times 2 = 4 kromozom bulunur.
Kardeş kromatitlerin kutuplara çekilmesi sürecinde sentromer ayrılması gerçekleşir ve kromatitler bağımsız kromozomlar haline gelir.
3
Krossing-over gerçekleşmeyen mayoz bölünme sürecinde kalıtsal çeşitlilik durumunu değerlendirmek.
Krossing-over gerçekleşmemiş olsa bile, Anafaz I evresinde anne ve babadan gelen homolog kromozomların zıt kutuplara rastgele dağılması (bağımsız açılım) oluşan gametlerin genetik olarak birbirinden farklı olmasını sağlar.
Homolog kromozomların bağımsız dağılımı, mayoz bölünmede çeşitliliği sağlayan ve her mayozda zorunlu olarak gerçekleşen evrensel bir mekanizmadır.
4
Elde edilen sonuçlara göre öncülleri karşılaştırıp doğru seçeneğe ulaşmak.
I. öncül yanlıştır (çeşitlilik homolog kromozom ayrılmasıyla sağlanır). II. öncül yanlıştır (tetrat sayısı 2 iken, anafaz II'deki geçici kromozom sayısı 4'tür). III. öncül doğrudur. Bu durumda doğru yanıt Yalnız III olur.
Soruda verilen öncüllerin bilimsel doğruluğu analiz edilerek doğru sonuca ulaşılmıştır.

Anahtar Kavram

Mayoz bölünmede genetik varyasyonun krossing-over dışındaki mekanizmalarla da (homolog kromozomların bağımsız dağılımı) sağlanması ve bölünme evrelerindeki kromozom/kromatit davranışlarının sayısal analizi.
Bu soruyu puanla

Konular

Mayoz Bölünme Evreleri ve Çeşitlilik Mekanizmaları

Bu konudan daha fazla soru