Soru

Zorluk: OrtaÖznel ve Nesnel Anlatımlı Cümleler

(I) Divan edebiyatında şairlerin şiirlerini topladıklar�� eserlere "divan" adı verilir ve bu eserler belirli bir düzen çerçevesinde oluşturulur. (II) Klasik tertip esasına göre hazırlanan bir divanda, genellikle kasideler ilk sırada yer alırken bunları gazeller ve diğer nazım şekilleri takip eder. (III) Şairlerin takma adları olan mahlasları kullandıkları bu eserler, dönemin sosyal yapısını ve tarihi olaylarını yansıtan birer kaynak olarak da kabul edilir. (IV) Divanların son kısmında yer alan rubai ve tuyuğlar, şairin hayata dair felsefi sorgulamalarını en etkileyici biçimde yansıtan bölümlerdir. (V) Edebiyat tarihi çalışmalarında divanlar��n yazma nüshaları karşılaştırılarak şairlerin dil özellikleri bilimsel yöntemlerle tespit edilir.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisi kanıtlanabilirlik açısından diğerlerinden farklıdır?

  1. A
    I
  2. B
    II
  3. C
    III
  4. IVCevap
  5. E
    V

Cevap

Dördüncü cümle (IV numaralı cümle) kanıtlanabilirlik açısından diğerlerinden farklıdır çünkü öznel bir anlatıma sahiptir.
Dördüncü cümlede geçen 'en etkileyici biçimde yansıtan' ifadesi tamamen kişisel bir beğeniye ve yoruma dayalıdır. Bir eserin etkileyiciliği kişiden kişiye değişebileceği için bu cümle öznel bir nitelik taşır. Diğer cümleler ise kanıtlanabilir, nesnel yargılardan oluşmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki cümlelerin tek tek incelenerek öznel (kişisel yorum içeren, kanıtlanamayan) ve nesnel (kişisel yorum içermeyen, kanıtlanabilir) olarak gruplandırılması
I, II, III ve V numaralı cümlelerin nesnel; IV numaralı cümlenin ise öznel olduğu belirlenir.
Soruda kanıtlanabilirlik açısından farklı olan cümlenin bulunması istenmektedir.
2
Öznel cümlenin içindeki öznellik bildiren ifadelerin tespit edilmesi
IV numaralı cümledeki 'en etkileyici biçimde yansıtan' ifadesinin kişisel bir beğeni ve değerlendirme içerdiği görülür.
Cümlenin öznelliğini kanıtlayan dilsel ögelerin belirlenmesi gerekir.
3
Diğer seçeneklerin kontrol edilmesi ve elenmesi
I, II, III ve V numaralı cümlelerin tamamının bilimsel, tarihi veya genel kabul görmüş doğruları barındıran nesnel yargılar olduğu onaylanır.
Doğru cevaptan emin olmak için diğer seçeneklerin nesnelliği teyit edilir.

Anahtar Kavram

Öznel ve Nesnel Anlatımlı Cümleler
Bu soruyu puanla