Öznel ve Nesnel Anlatımlı Cümleler

16 soru

Soru 1Soru

Aşağıdaki sol sütunda numaralanmış cümleleri, sağ sütunda harflerle belirtilen anlatım özellikleri ve yapısal işlevleriyle doğru biçimde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Türkiye İstatistik Kurumunun son verilerine göre, ülkemizde kütüphaneye üye olan kişi sayısı bir önceki yıla göre yüzde on iki artış göstermiştir.
Yazar, dün katıldığı panelde modern kentin birey üzerindeki yabancılaştırıcı etkisini işlerken geriye dönüş tekniklerinden yararlandığını ifade etti.
Üç yılı aşkın bir çalışmanın ürünü olan ve beş yüz sayfadan oluşan bu görkemli eser, edebiyat dünyasındaki yerini şimdiden sağlamlaştırdı.
Şairin dizelerinde kullandığı canlı renk imgeleri, okuyucunun zihninde adeta bir tablo canlandırarak ��iire lirik ve büyüleyici bir derinlik katıyor.
İnsan ruhunun en karanlık dehlizlerini bu kadar duru ve etkileyici bir dille anlatmayı başarmış başka kaç yazar vardır ki bu topraklarda?

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Türkiye İstatistik Kurumunun verilerini aktaran birinci cümle kanıtlanabilir nesnel olgu bildiren tanımla; yazarın paneldeki ifadesini aktaran ikinci cümle nesnel aktarım tanımıyla; sayfa sayısı verip 'görkemli' nitelemesi yapan üçüncü cümle nicel verili öznel tanımla; şiirin derinliğini yorumlayan dördüncü cümle estetik beğeni içeren öznel tanımla; sözde soruyla takdir bildiren beşinci cümle ise soru yoluyla duygu aktaran öznel tanımla eşleşir.
Verilen eşleştirmede nesnel ve öznel anlatım yapıları en ince ayrıntılarına kadar sınıflandırılmıştır. İstatistiksel bilgi içeren cümle doğrudan kanıtlanabilir nesnel cümleyle; yazarın ifadesini aktaran cümle ise aktarımın kanıtlanabilirliği üzerinden nesnel cümleyle eşleşir. Sayısal veri barındıran ancak 'görkemli' kelimesiyle yorum katılan cümle nicel verilere rağmen öznel olan tanımla; estetik beğeni dile getiren cümle doğrudan sanatsal/estetik öznel cümleyle; sözde soruyla kurulan ve takdir belirten cümle ise soru yoluyla duygu aktaran cümleyle eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki kelimelerin kanıtlanabilir olgular mı yoksa kişisel yorum ve beğeniler mi içerdiğini saptayın.
Birinci ve ikinci cümlelerin kanıtlanabilir, doğruluğu/yanlışlığı test edilebilir yargılar taşıdığı; üçüncü, dördüncü ve beşinci cümlelerin ise kişisel değer yargısı barındırdığı görülür.
Öznel ve nesnel anlatımları birbirinden ayırt etmek analiz sürecinin ilk adımıdır.
2
Nesnel olan cümlelerin kendi aralarındaki yapısal ve anlamsal farkı analiz edin.
İstatistiksel veri sunan cümlenin doğrudan nesnel olgu bildirdiği, yazarın paneldeki sözünü bildiren cümlenin ise aktarım olgusunun kendisinin kanıtlanabilir olması yönüyle nesnel nitelik taşıdığı belirlenir.
Aktarım cümlelerindeki 'aktarılan fikrin öznelliği' ile 'aktarma eyleminin nesnelliği' farkı YKS düzeyindeki en önemli çeldiricilerden biridir.
3
Öznel olan üç cümledeki öznelliğin hangi anlamsal ve söz dizimsel yollarla kurulduğunu belirleyin.
Üçüncü cümlenin nicel verilere rağmen 'görkemli' sıfatıyla, dördüncü cümlenin estetik değerlendirmelerle, beşinci cümlenin ise sözde soru yapısı ve hayranlık duygusuyla öznelleştiği tespit edilir.
Farklı öznellik kurma biçimlerini tanımlamak, eşleştirmenin eksiksiz yapılmasını sağlar.

Anahtar Kavram

Öznel ve Nesnel Anlatımlı Cümlelerin Yapısal ve Anlamsal Ayrımı
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 2Soru

Aşağıdaki sol sütunda verilen cümleleri, sağ sütunda yer alan anlatım özellikleri ve gerekçeleriyle doğru biçimde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Yazarın son öykü kitabında yer alan on iki öykünün tamamı, Anadolu'nun ücra köylerinde geçen öğretmen-öğrenci ilişkilerini ele almaktadır.
Şair, bu yapıtında geleneksel halk şiiri ritimlerini modern imgelerle harmanlayarak okuyucunun ruhuna dokunan mistik bir atmosfer yaratmış.
Karadeniz Teknik Üniversitesinden araştırmacıların Kaçkar Dağları'nda yürüttüğü çalışmalarda, deniz seviyesinden iki bin metre yükseklikte yetişen ve literatürde daha önce kaydedilmemiş yeni bir çan çiçeği türü tespit edilmiştir.
Gezginin seyahatnamesindeki samimi anlatım ve betimlemelerdeki akıcılık, okuru adeta yüzyıllar öncesinin Venedik sokaklarında gezintiye çıkarıyor.
Rahmi M. Koç Müzesi'nde sergilenen lokomotif, 1912 yılında İngiltere'de üretilmiş olup demir yolu taşımacılığında uzun yıllar kullanıldıktan sonra 1970'te emekliye ayrılmıştır.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Öykü kitabının içeriğini belirten cümle 'Eserin konusunu kişisel bir yorum katmadan aktaran nesnel anlatım' ile; şairin atmosfer yaratmasını belirten cümle 'Eserin üslup özelliklerini ve okurdaki duygusal yansımasını beğeni ifadesiyle sunan öznel anlatım' ile; çan çiçeğiyle ilgili bilimsel cümle 'Bilimsel araştırmalara ve doğrulanabilir olgusal verilere dayanan nesnel anlatım' ile; gezginin seyahatnamesini anlatan cümle 'Anlatıcının üsluba dair kişisel izlenimlerini ve benzetmelerini içeren öznel anlatım' ile; lokomotif hakkındaki tarihî cümle ise 'Tarihî belgelere, üretim verilerine ve somut geçmişe dayanan nesnel anlatım' ile eşleşir.
Eşleştirmede her cümlenin kanıtlanabilirlik niteliği (öznel veya nesnel oluşu) ve bu niteliğin gerekçesi doğru şekilde eşleştirilmiştir. Bilimsel veriler, fiziksel olgular ve yorumsuz içerik bilgileri nesnel; üslup beğenileri, duygusal etkiler ve benzetmeler ise öznel anlatımı oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci cümleyi inceleme
Öykülerin öğretmen-öğrenci ilişkisini ele aldığının söylenmesi tamamen içerik bilgisidir ve kanıtlanabilir olduğundan nesneldir.
Cümledeki ifadenin kişisel görüş mü yoksa doğrulanabilir bilgi mi olduğunu ayırt etmek.
2
İkinci cümleyi inceleme
'Mistik atmosfer' ve 'ruhuna dokunan' ifadeleri okurda bırakılan duygusal etkiye dayalı beğeni bildirdiği için özneldir.
Duygu ve sanatsal beğeni bildiren ögelerin tespiti.
3
Üçüncü cümleyi inceleme
Araştırmacılar, Kaçkar Dağları, iki bin metre gibi veriler bilimsel bir olguyu ve tespiti bildirdiği için nesneldir.
Olgusal ve bilimsel kanıtlanabilirlik ölçütünü uygulamak.
4
Dördüncü cümleyi inceleme
'Samimi', 'akıcılık' ve 'adeta gezintiye çıkarıyor' ifadeleri anlatıcının kişisel izlenimlerini ve benzetmelerini yansıttığı için özneldir.
Anlatıcının öznel üslup izlenimlerini ve benzetmelerini saptamak.
5
Beşinci cümleyi inceleme
Lokomotifin üretim yılı, ülkesi ve müzede sergilenmesi kanıtlanabilir tarihî ve nesnel gerçeklerdir.
Somut geçmişe ve verilere dayanan nesnel cümle tespiti yapmak.

Anahtar Kavram

Cümlelerin kanıtlanabilirlik özelliklerine göre öznel ve nesnel olarak sınıflandırılması.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 3Soru

(I) Divan edebiyatında şairlerin şiirlerini topladıklar�� eserlere "divan" adı verilir ve bu eserler belirli bir düzen çerçevesinde oluşturulur. (II) Klasik tertip esasına göre hazırlanan bir divanda, genellikle kasideler ilk sırada yer alırken bunları gazeller ve diğer nazım şekilleri takip eder. (III) Şairlerin takma adları olan mahlasları kullandıkları bu eserler, dönemin sosyal yapısını ve tarihi olaylarını yansıtan birer kaynak olarak da kabul edilir. (IV) Divanların son kısmında yer alan rubai ve tuyuğlar, şairin hayata dair felsefi sorgulamalarını en etkileyici biçimde yansıtan bölümlerdir. (V) Edebiyat tarihi çalışmalarında divanlar��n yazma nüshaları karşılaştırılarak şairlerin dil özellikleri bilimsel yöntemlerle tespit edilir.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisi kanıtlanabilirlik açısından diğerlerinden farklıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: IV

Cevap

Dördüncü cümle (IV numaralı cümle) kanıtlanabilirlik açısından diğerlerinden farklıdır çünkü öznel bir anlatıma sahiptir.
Dördüncü cümlede geçen 'en etkileyici biçimde yansıtan' ifadesi tamamen kişisel bir beğeniye ve yoruma dayalıdır. Bir eserin etkileyiciliği kişiden kişiye değişebileceği için bu cümle öznel bir nitelik taşır. Diğer cümleler ise kanıtlanabilir, nesnel yargılardan oluşmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki cümlelerin tek tek incelenerek öznel (kişisel yorum içeren, kanıtlanamayan) ve nesnel (kişisel yorum içermeyen, kanıtlanabilir) olarak gruplandırılması
I, II, III ve V numaralı cümlelerin nesnel; IV numaralı cümlenin ise öznel olduğu belirlenir.
Soruda kanıtlanabilirlik açısından farklı olan cümlenin bulunması istenmektedir.
2
Öznel cümlenin içindeki öznellik bildiren ifadelerin tespit edilmesi
IV numaralı cümledeki 'en etkileyici biçimde yansıtan' ifadesinin kişisel bir beğeni ve değerlendirme içerdiği görülür.
Cümlenin öznelliğini kanıtlayan dilsel ögelerin belirlenmesi gerekir.
3
Diğer seçeneklerin kontrol edilmesi ve elenmesi
I, II, III ve V numaralı cümlelerin tamamının bilimsel, tarihi veya genel kabul görmüş doğruları barındıran nesnel yargılar olduğu onaylanır.
Doğru cevaptan emin olmak için diğer seçeneklerin nesnelliği teyit edilir.

Anahtar Kavram

Öznel ve Nesnel Anlatımlı Cümleler
Soru 4Soru

(I) Türk edebiyatında post-modern anlatının en özgün temsilcilerinden biri kabul edilen bu roman, yayımlandığı dönemde geniş okuyucu kitlelerine ulaşmıştır. (II) Eserin ilk üç bölümünde, kahramanın içsel dünyasındaki çelişkiler ve yabancılaşma süreci, yazarın derin gözlem yetene��ini yansıtan psikolojik tahlillerle aktarılmıştır. (III) Yazar; yapıtın olay örgüsünü alışılagelmişin dışındaki kurgusal yapısıyla okuyucuyu sürekli uyanık tutmaya çalışan geriye dönüş ve bilinç akışı gibi tekniklerle yapılandırmıştır. (IV) Romanın dilsel dokusu, yazarın kelime seçimindeki titizliğini ve üslubundaki lirik ahengi okura her satırda derinden hissettirmektedir. (V) Eser hakkında yayımlanan eleştiri yazılarının çoğunda, yazarın bu çalışmasıyla Türk romanında yeni bir çığır açtığı iddia edilmiştir.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde öznel bir değerlendirmeye yer verilmemiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: V

Cevap

V numaralı cümlede öznel bir değerlendirmeye yer verilmemiştir.
V numaralı cümlede, yazarın Türk romanında yeni bir çığır açtığı yönündeki öznel iddia, eleştiri yazılarında bu iddianın yer aldığı gerçeği üzerinden aktarılmıştır. Bu aktarımın kendisi (yani eleştirmenlerin bu iddiayı öne sürmüş olması) kanıtlanabilir, nesnel bir gerçektir. Dolayısıyla cümle öznel bir değerlendirme içermez ve nesnel bir nitelik taşır.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki I, II ve III numaralı cümleleri öznel ve nesnel yargı ölçütlerine göre analiz etmek.
I. cümledeki 'en özgün', II. cümledeki 'derin gözlem yeteneğini yansıtan', III. c��mledeki 'alışılagelmişin dışındaki' ve 'okuyucuyu uyanık tutmaya çalışan' ifadelerinin doğruluğu kişiye göre değiştiğinden bu cümlelerin öznel olduğu belirlenmiştir.
Doğruluğu ya da yanlışlığı kişisel beğenilere göre değişen, kanıtlanamaz yargılar öznel anlatım oluşturur.
2
Parçadaki IV numaralı cümleyi öznel ve nesnel yargı ölçütlerine göre analiz etmek.
IV. cümledeki 'titizliğini', 'lirik ahengi' ve 'derinden hissettirmektedir' ifadelerinin estetik birer değerlendirme olduğu ve kanıtlanamayacağı saptanarak bu cümlenin de öznel olduğu belirlenmiştir.
Yazarın üslubuna veya dil becerisine dair yapılan estetik yorumlar nesnel kanıtlamaya kapalıdır.
3
Parçadaki V numaralı cümleyi inceleyerek aktarım cümlelerinin öznellik/nesnellik durumunu değerlendirmek.
V. cümlede, eleştirmenlerin 'Türk romanında yeni bir çığır açtığı' yönündeki öznel iddiası aktarılmıştır. Ancak cümlenin ana yargısı, bu iddianın eleştiri yazılarında yer aldığı bilgisidir. Bu bilgi kanıtlanabilir olduğundan cümle nesnel anlatımlıdır.
Bir cümlede başkasına ait öznel bir görüş doğrudan ya da dolaylı aktarım yoluyla veriliyorsa, bu aktarımın yapıldığı gerçeği kanıtlanabilir olduğu için cümlenin kendisi nesnel kabul edilir.

Anahtar Kavram

Öznel ve Nesnel Anlatımlı Cümleler
Soru 5Soru

Aşağıdaki sol sütunda verilen cümleleri, sağ sütunda yer alan ve bu cümlelerin nesnellik-öznellik durumları ile yapısal özelliklerini açıklayan en uygun tanımlarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Yazar, romanın giriş bölümünde yirmi üç farklı karaktere yer vererek Cumhuriyet Dönemi Türk edebiyatında tek bir bölümde yer verilen en geniş şahıs kadrosunu oluşturmuştur.
Şairin, geleneksel aruz kalıplarını kırarak oluşturduğu bu alışılmadık ritim, şiir okurlarının estetik algısında yeni ufuklar açacak bir nitelik taşımaktadır.
Öykülerde mekân betimlemesi yapılırken yöresel ağız özelliklerine yer verilmesi, okurun anlatılan çevreyle kurduğu bağı güçlendirerek eserin inandırıcılığını artırmaktadır.
Son yapılan anket verilerine göre, bu belgeselin yayınlandığı kuşakta izleyici kitlesinin odaklanma oranının geçmiş döneme kıyasla yüzde on beş arttığı saptanmıştır.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci cümle birinci tanımla, ikinci cümle ikinci tanımla, üçüncü cümle üçüncü tanımla, dördüncü cümle ise dördüncü tanımla eşleşmelidir.
Verilen cümlelerin her biri, sağ taraftaki yapısal ve anlamsal tanımlarla tam olarak uyuşmaktadır. Nesnel cümlelerdeki derecelendirmeler kanıtlanabilir nitelikteyken, öznel cümlelerde kişisel yorumlar ve geleceğe dönük sanatsal beklentiler yer almaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci cümlenin yüklemini ve yapısını inceleyerek doğrulanabilirlik durumunu kontrol etmek.
Cümledeki 'en geniş şahıs kadrosu' ifadesinin yoruma değil, sayılabilir verilere dayandığı ve nesnel olduğu belirlendi.
Derecelendirme zarflarının her zaman öznellik yaratmadığı bilgisiyle nesnel tanımı bulmak.
2
İkinci cümlede yer alan 'estetik algı' ve 'yeni ufuklar açacak' ifadelerini değerlendirmek.
Geleceğe yönelik bir beğeni tahmini yapıldığı için öznel bir yargı olduğu tespit edildi.
Sanatsal değerlendirmelerin ve estetik beklentilerin kişiselliğini (öznelliğini) saptamak.
3
Üçüncü cümleyi inceleyerek 'yöresel ağız özellikleri'nin etkisi üzerine yapılan yorumu analiz etmek.
İnandırıcılığı artırma durumunun kişiden kişiye değişebileceği ve öznel olduğu belirlendi.
Dilsel özelliklerin okur üzerindeki etkisinin öznel bir yorum olduğunu anlamak.
4
Dördüncü cümlede geçen 'anket verilerine göre' ve 'yüzde on beş' ifadelerini incelemek.
İstatistiki verilere dayalı, doğruluğu ölçülebilir nesnel bir yargı olduğu belirlendi.
Sayısal ve istatistiksel verilerin nesnel anlatım özelliğini doğrudan karşıladığını görmek.

Anahtar Kavram

Cümlede Anlam - Öznel ve Nesnel Anlatım
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 6Soru

(I) Yazarın 1897 yılında yayımlanan bu eseri, Servetifünun kuşağının hayalleri ile gerçekleri arasındaki çatışmayı konu edinir. (II) Romanın başkahramanı Ahmet Cemil, babasının ölümünün ardından ailesinin geçimini sağlamak için Bâbıâli çevrelerinde çevirmenlik yapmaya başlar. (III) Eserde, dönemin basın hayatı ve edebi tartışmaları Ahmet Cemil’in gözlemleri ve yaşadığı tecrübeler üzerinden aktarılmaktadır. (IV) Ahmet Cemil karakteri, hassas, hayalperest ve içine kapanık mizacıyla dönem gençliğinin ruhsal portresini kusursuz bir biçimde sergilemektedir. (V) Eser, Ahmet Cemil’in hayal ettiği edebi şöhrete ulaşamayarak annesiyle birlikte bir gemiyle İstanbul’dan ayrılmasıyla son bulur.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisi kanıtlanabilirlik açısından diğerlerinden farklıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: IV

Cevap

Dördüncü cümle
Dördüncü cümlede yer alan 'kusursuz bir biçimde' nitelemesi, söyleyenin kişisel takdir ve beğenisini ifade etmektedir. Doğruluğu ya da yanlışlığı kişiden kişiye değişebileceği için bu cümle öznel bir nitelik taşır. Diğer cümleler ise eserin içeriği ve olay örgüsündeki doğrulanabilir gerçekleri aktardığından nesneldir.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki her bir cümlenin kanıtlanabilirlik durumunu (öznel mi nesnel mi olduğunu) belirlemek amacıyla inceleyin.
Cümlelerin içerdikleri ifadelerin kişisel yorum veya doğrulanabilir bilgi içerip içermediğini tespit etmeye yönelik hazırlık yapıldı.
Sorunun bizden istediği, kanıtlanabilirlik yönüyle diğerlerinden ayrılan tek cümleyi bulmaktır.
2
Kişisel değerlendirme ve takdir bildiren ifadeleri tespit edin.
Dördüncü cümledeki 'kusursuz bir biçimde' ifadesinin kişisel bir yargı ve yorum olduğu belirlendi.
Öznel cümleler, doğruluğu ya da yanlışlığı kanıtlanamayan, kişisel görüş ve beğeni içeren cümlelerdir.
3
Diğer cümlelerin kanıtlanabilirlik durumunu kontrol edin.
Birinci, ikinci, üçüncü ve beşinci cümlelerin tamamen eserin somut verilerine, yayımlanma yılına ve olay örgüsüne dayandığı, bu yönüyle nesnel (kanıtlanabilir) olduğu teyit edildi.
Edebi eserlerin içeriği, konusu veya olay örgüsüyle ilgili kişisel yorum barındırmayan doğrudan aktarımlar nesnel kabul edilir.

Anahtar Kavram

Öznel ve Nesnel Anlatım
Soru 7Soru

(I) Burdur'un Ağlasun ilçesindeki sarp bir yamaca kurulan Sagalassos Antik Kenti, 1700 metreyi bulan yüksekliğiyle ziyaretçilerini adeta büyüleyen bir atmosfere sahiptir. (II) Antik dönemde Pisidya bölgesinin başkentliğini yapan kent, Roma İmparatorluğu'nun egemenliği altında en görkemli imar faaliyetlerine sahne olmuştur. (III) Kentteki ilk sistematik arkeolojik kazı çalışmaları 1990 yılında Belçikalı bir ekip tarafından başlatılmış ve buradaki kalıntılar Burdur Müzesi'ne nakledilmiştir. (IV) Antik kentin merkezinde yer alan Antoninler Çeşmesi, mimari estetiği ve heykeltıraşlık sanatındaki yüksek niteliğiyle antik dönemin en başarılı restorasyon projelerinden biridir. (V) Çeşmeden binlerce yıl sonra yeniden akan suyun sesi, kente gelen herkesi büyüleyici bir zaman yolculuğuna çıkarır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisi kanıtlanabilirlik açısından diğerlerinden farklıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: III.

Cevap

Üçüncü cümle kanıtlanabilirlik açısından nesnel olduğu için diğerlerinden farklıdır.
Üçüncü cümlede Sagalassos Antik Kenti'ndeki kazıların başlangıç tarihi (1990 yılı), kazıyı yapan ekip (Belçikalı bir ekip) ve buluntuların nakledildiği yer (Burdur Müzesi) gibi doğrulanabilir veya yanlışlanabilir nesnel bilgiler verilmiştir. Cümlede kişisel duygu, beğeni veya yoruma yer veren hiçbir kelime bulunmadığı için kanıtlanabilirlik yönüyle nesneldir. Diğer tüm cümleler ise kişisel değerlendirmeler barındırdığı için özneldir.

Adım Adım Çözüm

1
Parçada geçen cümlelerin hangisinde nesnel (kanıtlanabilir), hangilerinde öznel (kişisel yorum içeren) ifadeler olduğunu belirlemek amacıyla metni analiz etmek.
Birinci cümlede 'büyüleyen bir atmosfere sahiptir', ikinci cümlede 'en görkemli imar faaliyetleri', dördüncü cümlede 'mimari estetiği', 'yüksek niteliğiyle' ve 'en başarılı', beşinci cümlede 'büyüleyici bir zaman yolculuğuna çıkarır' ifadelerinin kişisel beğeni ve yorum içerdiği tespit edilir. Üçüncü cümlede ise tamamen kanıtlanabilir ve nesnel veriler yer alır.
Cümlelerin kanıtlanabilirlik açısından nesnel mi yoksa öznel mi olduğunu ayırt etmek sorunun çözümünde doğru seçeneğe ulaşmayı sağlar.

Anahtar Kavram

Kanıtlanabilirlik Açısından Cümleler (Öznel ve Nesnel Anlatım)
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 8Soru

Aşağıda verilen cümleleri, taşıdıkları öznellik-nesnellik durumları ve anlatım özelliklerine göre karşılarında bulunan en uygun açıklamalarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Yazarın son romanı, basıldıktan sonraki ilk 33 ayda 20.00020.000 adet satmıştır.
Romanın kahramanı, sürükleyici olay örgüsü sayesinde okurun zihninde derin izler bırakıyor.
Şairin bu yapıtında yer alan 3030 şiirin tamamı hece ölçüsüyle yazılmıştır.
Şair, bu şiirlerde kullandığı akıcı dille okurları büyüleyici bir yolculuğa çıkarıyor.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

İlk cümle sayısal veri i��eren nesnel yargı açıklamasıyla, ikinci cümle eserin etkileyiciliğine yönelik öznel yargı açıklamasıyla, üçüncü cümle biçimsel özellik bildiren nesnel yargı açıklamasıyla, dördüncü cümle ise üslup beğenisi içeren öznel yargı açıklamasıyla eşleşmektedir.
Verilen cümlelerden nesnel nitelik taşıyan ve sayısal veri içeren birinci cümle üçüncü açıklamayla; kişisel yorum ve izlenim barındıran ikinci cümle dördüncü açıklamayla; biçimsel bir gerçeğe dayanan üçüncü cümle birinci açıklamayla; üsluba yönelik beğeni içeren dördüncü cümle ise ikinci açıklamayla doğru şekilde eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci cümlenin öznellik-nesnellik durumunu belirleyiniz.
Cümledeki 'ilk 33 ayda 20.00020.000 adet satmıştır' ifadesi, araştırma sonucu doğrulanabilecek sayısal bir veri sunar. Kişisel yorum içermediği için bu cümle nesneldir ve üçüncü açıklamayla eşleşir.
Sayısal verilerle doğrulanabilen yargılar nesnel anlatım özelliği taşır.
2
İkinci cümlenin öznellik-nesnellik durumunu belirleyiniz.
Cümledeki 'sürükleyici olay örgüsü' ve 'zihinde derin izler bırakıyor' ifadeleri kişiye göre değişebilen, kanıtlanması mümkün olmayan kişisel yorumlar barındırır. Bu nedenle cümle özneldir ve dördüncü açıklamayla eşleşir.
Eserin okuyucu üzerindeki etkisi ve sürükleyiciliği kişisel bir değerlendirmedir.
3
Üçüncü cümlenin öznellik-nesnellik durumunu belirleyiniz.
Cümledeki '3030 şiirin tamamı hece ölçüsüyle yazılmıştır' tespiti, eserin biçimsel yapısına yönelik olup kişisel görüş bildirmeden kanıtlanabilir niteliktedir. Bu nedenle cümle nesneldir ve birinci açıklamayla eşleşir.
Eserin teknik ve biçimsel özellikleri kişisel yorum katmadan ifade edildiğinde nesnel yargı oluşturur.
4
Dördüncü cümlenin öznellik-nesnellik durumunu belirleyiniz.
Cümledeki 'akıcı dil' ve 'büyüleyici yolculuk' ifadeleri, yazara ait üslup özelliklerinin beğenildiğini ve kişisel olarak yorumlandığını gösterir. Bu nedenle cümle özneldir ve ikinci açıklamayla eşleşir.
Dilin akıcılığı ve büyüleyiciliği gibi üslup değerlendirmeleri öznel niteliktedir.

Anahtar Kavram

Öznel ve Nesnel Anlatımlı Cümleler
Soru 9Soru

Aşağıda verilen numaralanmış cümlelerin taşıdıkları öznellik-nesnellik durumları ve gerekçeleri düşünüldüğünde, sol sütundaki cümleler ile sağ sütundaki açıklamalar nasıl eşleştirilmelidir?

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

I. Sanatçının tuval üzerine yağlı boya tekniği kullanarak hazırladığı bu son tablosu, sergiyi gezen her sanatseverin ruhunda derin ve huzur verici izler bırakıyor.
II. Resmî nüfus sayımı verilerine göre, ülkenin iç kesimlerinde yer alan tarihî kent, son on yılda aldığı yoğun göçlerle nüfusunu iki katına çıkararak bölgenin en kalabalık yerleşimi hâline gelmiştir.
III. Klasik Türk müziğinin en seçkin örneklerinin icra edildiği bu konserde, usta müzisyenlerin sergilediği kusursuz performans dinleyicileri bambaşka bir dünyaya götürdü.
IV. Divan edebiyatında şairlerin şiirlerini topladıkları eserlere 'divan' adı verilir ve bu eserler belirli bir düzen dâhilinde, aruz vezninin farklı kalıplarıyla kaleme alınır.
V. Yazarın son romanı, Cumhuriyet Dönemi kırsal yaşamını 450 sayfada ele alırken Anadolu insanının ruhsal derinliğini de son derece etkileyici bir dille gözler önüne seriyor.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci cümle sanat dalına ait teknik detaylar barındırmasına karşın kişisel izlenim barındırdığı için ilgili öznel açıklamayla; ikinci cümle istatistiksel verilere dayandığı için ilgili nesnel açıklamayla; üçüncü cümle beğeni ve estetik değer yargıları içerdiği için ilgili öznel açıklamayla; dördüncü cümle genel kabul görmüş edebî tanımları aktardığı için ilgili nesnel açıklamayla; beşinci cümle ise eserin üslubuna yönelik kişisel yorum barındırdığı için ilgili öznel açıklamayla eşleşir.
Sol sütundaki her bir cümlenin taşıdığı anlam özellikleri incelenerek; duygusal/kişisel izlenim içerenlerin (I, III ve V) öznel gerekçelerle, kanıtlanabilir bilimsel, istatistiksel veya genel kabul görmüş tanımlar içerenlerin (II ve IV) ise nesnel gerekçelerle eşleştirilmesi doğru sonuca ulaştırır.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci cümledeki 'ruhunda derin ve huzur verici izler bırakıyor' ifadesini ve kelime gruplarını incelemek.
Bu ifade kanıtlanamaz, kişiden kişiye değişen bir beğeni ve etki bildirdiğinden cümle öznel anlatımlıdır.
Cümlenin nesnel teknik detaylar barındırmasına karşın öznel bir yargıyla tamamlandığını belirlemek.
2
İkinci cümledeki 'nüfus sayımı verilerine göre' ve 'nüfusunu iki katına çıkararak' ifadelerini değerlendirmek.
Bu ifadeler resmî, ölçülebilir ve kanıtlanabilir verileri aktardığından cümle nesnel anlatımlıdır.
Herhangi bir kişisel duygu veya yorum barındırmayan yargıyı tespit etmek.
3
Üçüncü cümledeki 'en seçkin örneklerin', 'kusursuz performans' ve 'bambaşka bir dünyaya götürdü' ifadelerini incelemek.
Bu ifadeler tamamen kişisel estetik beğeni ve abartı içerdiğinden cümle öznel anlatımlıdır.
Yargının doğruluğunun kişiye göre değiştiğini saptamak.
4
Dördüncü cümledeki 'divan adı verilir' tanımını ve aruz vezniyle yazılma bilgisini kontrol etmek.
Bu bilgiler edebiyat tarihine ait genel kabul görmüş, nesnel olarak doğrulanabilir akademik bilgiler olduğundan cümle nesnel anlatımlıdır.
Herhangi bir kişisel beğeni veya yoruma yer verilmediğini doğrulamak.
5
Beşinci cümledeki 'son derece etkileyici bir dille' ifadesini analiz etmek.
Yazarın üslubuna yönelik bu beğeni ifadesi, cümlede sayfa sayısı gibi nesnel bilgiler bulunsa da cümlenin tamamını öznel kılmaktadır.
Nicel/nesnel veriler ile öznel değerlendirmenin bir arada kullanıldığı yapıları ayırt etmek.

Anahtar Kavram

Öznel ve Nesnel Anlatımlı Cümleler
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 10Soru

(I) Trabzon'un Maçka ilçesinde yer alan Sümela Manastırı, vadiye tepeden bakan büyüleyici manzarasıyla ziyaretçilerini adeta büyüleyen eşsiz bir yapıdır. (II) Karadağ'ın eteklerinde, deniz seviyesinden yaklaşık 1150 metre yükseklikteki dik bir kayalık üzerine kurulmuştur. (III) Yemyeşil doğanın ortasındaki bu manastır, insanın ruhuna huzur veren mistik bir atmosfere sahiptir. (IV) Özellikle sisli havalarda manastırı izlemek, hayatta bir kez olsun yaşanması gereken en özel anlardan biridir. (V) Sümela'nın dar patikalardan geçilerek ulaşılan avlusu, ziyaretçilerde unutulmaz anılar bırakacak güzelliktedir.

Bu parçadaki numaralanmı�� cümlelerden hangisi kanıtlanabilirlik açısından diğerlerinden farklıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: II. c��mle

Cevap

Nesnel nitelik taşıyan ve kanıtlanabilir yargı içeren II. cümle doğru cevaptır.
II. cümlede yer alan manastırın konumu ve deniz seviyesinden yüksekliği gibi bilgiler kişisel görüş veya duygu içermeyen, ölçülebilir ve kanıtlanabilir (nesnel) yargılardır. Bu nedenle bu cümle nesnel anlatıma sahiptir.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki cümleleri kişisel duygu, beğeni ve yorum içerip içermedikleri açısından tek tek inceleyin.
I, III, IV ve V. cümlelerde 'büyüleyici', 'huzur veren', 'en özel', 'unutulmaz' gibi kişisel değerlendirme bildiren sözcükler tespit edildi.
Öznel cümleler kişisel görüş ve yorum barındırırken nesnel cümleler kanıtlanabilir gerçekler içerir.
2
Kişisel yorum barındırmayan, ölçülebilir ve kanıtlanabilir bilgilerin yer aldığı cümleyi belirleyin.
II. cümlede yer alan 'deniz seviyesinden yaklaşık 1150 metre yükseklikteki dik bir kayalık üzerine kurulmuştur' bilgisinin nesnel ve kanıtlanabilir olduğu görüldü.
Coğrafi konum ve yükseklik gibi sayısal/fiziksel veriler kişiden kişiye değişmeyen nesnel doğrulardır.
3
Diğer cümlelerle karşılaştırarak kanıtlanabilirlik yönünden farklı olan tek cümleyi seçin.
Dört cümle öznel, yalnız II. cümle nesnel olduğu için farklı olan II. cümledir.
Soru kökünde istenen kanıtlanabilirlik farkı nesnellik-öznellik ayrımına dayanmaktadır.

Anahtar Kavram

Cümlede nesnel anlatım, kişisel yorum ve duygulardan arındırılmış, kanıtlanabilir yargılardan oluşur; öznel anlatım ise kişisel görüş ve değerlendirmeler içerir.
Soru 11Soru

A��ağıdaki sol sütunda numaralanmış cümleleri, sağ sütunda verilen anlatım özellikleri ve öznellik-nesnellik durumlarıyla doğru biçimde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

I. Yazarın son öykü kitabında toplam on iki hikâye yer almakta ve bu hikâyelerin tamamında mekân olarak İstanbul seçilmektedir.
II. Ressam, tablolarında kullandığı canlı renkler ve asimetrik çizgilerle doğanın dinginliğini kendine has bir duyarlılıkla yansıtmıştır.
III. Son yapılan çalışmalarda göl sularındaki tuzluluk oranının geçen yıla göre %5 arttığı belirlenmiştir; bu durum ekosistemin geleceği için vahim bir gelişmedir.
IV. Eleştirmen, son makalesinde sanatçının dilinin pürüzsüz ve etkileyici olduğunu iddia etmiştir.
V. Kitap, yayımlandığı ilk hafta otuz bin adet satarak kendi türünde kırılması güç bir satış başarısı yakalamıştır.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Kitap sayısı ve mekân bilgisini veren ilk cümle kanıtlanabilir nesnel tanımla; ressamın tarzını yorumlayan ikinci cümle kişisel değerlendirme içeren öznel tanımla; gölün tuzluluğuna dair sayısal veriyle birlikte kişisel kaygı içeren üçüncü cümle kaygı belirten öznel tanımla; eleştirmenin iddiasını aktaran dördüncü cümle nesnel aktarım tanımıyla; satış adediyle birlikte kırılması güç nitelemesi yapan beşinci cümle ise öznel tahmin içeren tanımla eşleşir.
Doğru eşleştirmede; nesnel veriler ve saptamalar tamamen kanıtlanabilir tanımlarla, kişisel duygular ve 'vahim', 'kırılması güç', 'kendine has' gibi ifadeler ise ilgili öznel tanımlarla tam olarak uyuşmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen cümlelerdeki öznel (kişisel yorum, niteleme, duygu barındıran) ve nesnel (kanıtlanabilir, yoruma kapalı) ifadeleri tespit edin.
Cümlelerin yapısındaki öznel nitelemeler ('kendine has', 'vahim', 'kırılması güç') ve nesnel aktarımlar ile sayısal veriler belirlenir.
Öznellik ve nesnellik sınırlarını net bir şekilde çizerek eşleştirmenin temelini oluşturmak.
2
İçinde sayısal veri veya başkasının görüşü olan ama anlamca öznel/nesnel olan tuzak cümleleri inceleyin.
Tuzluluk oranı ve satış başarısı gibi istatistik içeren cümlelerdeki yorum ifadeleri tespit edilir; başkasının iddiasını aktaran cümlenin ise aktarım yönüyle nesnel olduğu belirlenir.
YKS'de sıklıkla sorulan gizli öznellik ve nesnellik durumlarını ayırt etmek.
3
Belirlenen özellikleri sağ sütundaki doğru tanımlarla eşleştirin.
Her cümlenin anlatım özelliğiyle bire bir eşleştiği görülür.
Sorunun nihai çözümüne ulaşmak.

Anahtar Kavram

Öznel ve Nesnel Anlatımlı Cümleler
Soru 12Soru

Aşağıdaki sol sütunda verilen numaralanmış cümleleri, sağ sütunda verilen ve bu cümlelerin anlatım özelliklerini açıklayan ifadelerle doğru biçimde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Yapılan son nüfus sayımına göre kent merkezinde yaşayanların oranı kırsal kesimi geride bırakmıştır.
Yazarın betimlemelerindeki göz alıcı renkler, okura adeta büyüleyici bir görsel şölen sunuyor.
Kitaptaki ana karakterin başından geçen olaylar, İstanbul'un tarihi semtlerinde kronolojik sırayla aktarılmaktadır.
Şairin dizelerindeki melankolik hava, insanın ruhunu dinlendiren gizemli bir sığınağa benziyor.
Bu makale, yazarın Türk edebiyatı tarihi üzerine yaptığı ve üç bölümden oluşan ilk akademik çalışmasıdır.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sol sütundaki nüfus verisi içeren cümle birinci açıklamayla, görsellik yorumu içeren cümle ikinci açıklamayla, olay örgüsünü aktaran cümle üçüncü açıklamayla, duygusal benzetme içeren cümle dördüncü açıklamayla ve akademik çalışmanın yapısını bildiren cümle beşinci açıklamayla eşleşmelidir.
Cümlelerin taşıdığı kanıtlanabilirlik (nesnellik) ve kişisel beğeni/yorum (öznellik) durumları, sağ sütundaki açıklamalarla bire bir tutarlılık göstererek doğru şekilde eşleştirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk cümlenin analiz edilmesi ve eşleştirilmesi
Kent ve kır nüfusu oranına dair bilgi kanıtlanabilir olduğundan nesneldir ve nüfus verisine değinen açıklamayla eşleşir.
Kişisel yorum içermeyen, doğruluğu veya yanlışlığı ispatlanabilen ifadeler nesnel anlatım oluşturur.
2
İkinci cümlenin analiz edilmesi ve eşleştirilmesi
Betimlemeler için kullanılan 'göz alıcı' ve 'büyüleyici' kelimeleri özneldir ve görsellik yorumu içeren açıklamayla eşleşir.
Kişisel beğeni ve estetik yargı içeren ifadeler öznel anlatım oluşturur.
3
Üçüncü cümlenin analiz edilmesi ve eşleştirilmesi
Olayların geçtiği yer ve kronolojik sıra bilgisi nesneldir ve olay örgüsü açıklamasıyla eşleşir.
Eserin içeriğindeki somut olay ve mekân bilgileri yorumsuz aktarıldığında nesnel kabul edilir.
4
Dördüncü cümlenin analiz edilmesi ve eşleştirilmesi
Melankolik havanın 'gizemli bir sığınağa' benzetilmesi özneldir ve duyguyu benzetmeyle açıklayan ifadeyle eşleşir.
Duyguların benzetme yoluyla kişiselleştirilmesi öznel anlatımın temel özelliğidir.
5
Beşinci cümlenin analiz edilmesi ve eşleştirilmesi
Makalenin konusu ve kaç bölümden oluştuğu bilgisi nesneldir ve çalışmanın niteliğini belirten ifadeyle eşleşir.
Bir eserin biçimsel ve yapısal özelliklerine yönelik kanıtlanabilir saptamalar nesnel anlatıma örnektir.

Anahtar Kavram

Öznel anlatımlı cümleler doğruluğu kişiden kişiye değişen, beğeni ve duyguları yansıtan yargılarken; nesnel anlatımlı cümleler doğruluğu veya yanlışlığı kanıtlanabilen, tarafsız yargılardır.
Soru 13Soru

(I) İstanbul Arkeoloji Müzelerinde sergilenen İskender Lahdi, 1887 yılında Lübnan'daki Sayda kraliyet nekropolünde yapılan kazılarda Osman Hamdi Bey tarafından keşfedilmiştir. (II) Milattan önce 4. yüzyılın son çeyreğine tarihlenen bu lahit, yaklaşık 25 ton ağırlığındadır ve tümüyle Pentelik mermerinden yontulmuştur. (III) Lahit yüzeyindeki kabartmaların yüksekliği yaklaşık 1,5 metre olup bu kabartmalar izleyenlerde derin bir hayranlık uyandıran kusursuz sahneler barındırır. (IV) Bu sahnelerin bazılarında, antik dönemde mermer üzerine uygulanan renklendirme tekniklerine ait kırmızı, sarı ve mor boya pigmentlerinin izleri tespit edilmiştir. (V) Arkeolojik araştırmalar, lahdin Büyük İskender'in kendisi için değil, onun döneminde yaşayan Sayda Kralı Abdalonymus için ��retildiğini ortaya koymaktadır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi kanıtlanabilirlik açısından diğerlerinden farklıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: III

Cevap

III numaralı cümle
III numaralı cümlede geçen 'derin bir hayranlık uyandıran' ve 'kusursuz' ifadeleri tamamen kişisel bir değerlendirme, beğeni ve yorum içerdiği için bu cümle öznel bir nitelik taşır. Diğer tüm cümleler ise kanıtlanabilir nitelikte nesnel yargılardır.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki cümleleri tek tek ele alarak nesnel (kanıtlanabilir) ve öznel (kişisel görüş içeren) olarak sınıflandırmak.
I, II, IV ve V numaralı cümlelerin nesnel; III numaralı cümlenin ise öznel olduğu belirlenir.
Kanıtlanabilirlik açısından farklı olan cümleyi bulabilmek için her bir yargının öznellik/nesnellik durumunu tespit etmek gerekir.
2
Nesnel olduğu düşünülen cümleleri doğrulamak.
I, II, IV ve V numaralı cümlelerde kişisel duygu, beğeni veya yoruma yer verilmediği, doğruluğunun veya yanlışlığının kanıtlanabileceği görülür.
Cümlelerin bilimsel ve tarihî veriler içermesi nesnellik kriterini doğrular.
3
Öznel olan cümleyi tespit edip gerekçesini açıklamak.
III numaralı cümlede yer alan 'yaklaşık 1,5 metre' ifadesi nesnel bir veri olsa da cümlenin devamındaki 'derin bir hayranlık uyandıran' ve 'kusursuz' sözleri kişisel beğeni ve yoruma dayalı olduğu için cümle bütünüyle öznel anlatımlıdır.
Bir yargının içinde öznel bir değerlendirmenin bulunması, o yargıyı kanıtlanabilirlik açısından öznel kılar.

Anahtar Kavram

Öznel ve Nesnel Anlatım Ayrımı
Soru 14Soru

Aşağıda soldaki sütunda numaralanmış cümleler, sağdaki sütunda ise bu cümlelerin anlatım özelliklerine dair açıklamalar yer almaktadır. Buna göre, sol sütundaki cümleler ile sağ sütundaki açıklamalar eşleştirildiğinde doğru eşleştirme nasıl olmalıdır?

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Yazarın son romanı, yayımlandığı ilk ayda elli bin adet satarak haftalarca en çok satanlar listesinin zirvesinde yer aldı.
Sanatçının tuval üzerine yağlı boya kullanarak çizdiği bu tabloda, pastel tonların ağırlıkta olduğu melankolik bir atmosfer hâkimdir.
Köy Enstitüleri, 17 Nisan 1940 tarihli ve 3803 sayılı kanunla, ilkokul mezunu çocukları öğretmen olarak yetiştirmek amacıyla açılmıştır.
Yönetmen, filminde kullandığı sıra dışı kamera açılarıyla izleyiciyi sarsıcı bir iç hesaplaşmanın eşiğine sürüklüyor.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci cümle sayısal verilerden yararlanan nesnel anlatımla, ikinci cümle sanat eserine dair kişisel izlenim içeren öznel anlatımla, üçüncü cümle tarihî-hukuki nesnel anlatımla, dördüncü cümle ise teknik ögeleri yorumlayan öznel anlatımla eşleşmelidir.
Doğru eşleştirmede; birinci cümle sayısal verilere dayanan nesnel açıklamaya, ikinci cümle kişisel estetik yorum içeren öznel açıklamaya, üçüncü cümle tarihsel-hukuki nesnel açıklamaya, dördüncü cümle ise teknik ögeleri yorumlayan öznel açıklamaya karşılık gelir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk cümleyi analiz etme
Cümledeki 'elli bin adet' ve 'en çok satanlar listesi' ifadeleri kanıtlanabilir sayısal verilerdir.
Nicel verilerin kanıtlanabilirlik durumunu saptayarak doğru açıklamayla eşleştirmek.
2
İkinci cümleyi analiz etme
Cümledeki 'melankolik atmosfer' ifadesi kişisel bir estetik algıya ve duygusal yoruma dayanır.
Renklerin uyandırdığı duygunun kişiden kişiye değişebileceğini belirleyip öznel anlatımı bulmak.
3
Üçüncü cümleyi analiz etme
Cümledeki kanun tarihi, numarası ve kuruluş amacı tamamen belgelenebilir nesnel bilgilerdir.
Tarihî ve hukuki verilerin kanıtlanabilirliğini doğrulayarak ilgili nesnel açıklamayla eşleştirmek.
4
Dördüncü cümleyi analiz etme
Cümledeki 'sıra dışı kamera açıları' ve 'sarsıcı iç hesaplaşma' ifadeleri yorum ve beğeni içerdiğinden özneldir.
Teknik unsurlara eklenen kişisel yargıları ayırt edip uygun öznel açıklamayla eşleştirmek.

Anahtar Kavram

Öznel ve Nesnel Anlatımlı Cümleler
Soru 15Soru

Aşağıdaki numaralanmış cümleleri, yanlarında verilen anlatım özellikleri ve gerekçeleriyle doğru biçimde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

(I) UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan Çatalhöyük, Konya'nın Çumra ilçesinde bulunan ve Cilalı Taş Devri'ne tarihlenen önemli bir yerleşim yeridir.
(II) Birbirine bitişik kerpiç evleri ve sokaksız kent planıyla Çatalhöyük, geçmişin gizemli dünyasına açılan büyüleyici bir kapı gibidir.
(III) Yapılan kazılarda elde edilen verilere göre, bu antik yerleşimdeki konutlarda tarımsal üretimin yapıldığını gösteren tahıl kalıntılarına rastlanmıştır.
(IV) Duvar resimlerinde yer alan av sahneleri ile geometrik motifler, tarih öncesi insanının doğayla olan mücadelesini en etkileyici biçimde ortaya koymaktadır.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci cümle kanıtlanabilir coğrafi konum ve tescil bilgisi içeren nesnel anlatımla, ikinci cümle benzetme yoluyla kişisel izlenim yansıtan öznel anlatımla, üçüncü cümle arkeolojik bulgulara dayalı nesnel anlatımla, dördüncü cümle ise öznel değerlendirme ve beğeni içeren anlatımla eşleşmektedir.
Doğru eşleştirmede nesnel anlatımlı cümleler (birinci ve üçüncü cümleler) doğrulanabilir tarihî, coğrafi ve arkeolojik verilere sahip açıklamalarla; öznel anlatımlı cümleler (ikinci ve dördüncü cümleler) ise kişisel benzetme ve etkileyicilik içeren yorumlarla eşleşmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci cümledeki yargıyı inceleyiniz.
Cümlede Çatalhöyük'ün konumu ve Cilalı Taş Devri'ne ait olduğu bilgisi verilmiştir. Bu bilgiler kişisel yoruma kapalı, kanıtlanabilir nesnel yargılardır.
Nesnel anlatımın tanımına uygun kanıtlanabilir unsurları tespit etmek.
2
İkinci cümledeki nitelendirmeleri analiz ediniz.
Cümlede kullanılan 'gizemli dünya' ve 'büyüleyici kapı' ifadeleri söyleyenin kişisel duygusunu ve benzetmesini yansıtır, dolayısıyla özneldir.
Öznelliğe yol açan duygusal ve mecazlı ifadeleri saptamak.
3
Üçüncü cümledeki verileri değerlendiriniz.
Tahıl kalıntılarına rastlanması somut arkeolojik bir veridir, doğruluğu kanıtlanabilir olduğundan nesneldir.
Bilimsel veriye dayalı nesnel anlatımı ayırt etmek.
4
Dördüncü cümledeki değerlendirme zarfını belirleyiniz.
'En etkileyici biçimde' ifadesi kişisel beğeni ve yorum taşır. Bu yargı kişiden kişiye değişebileceği için özneldir.
Cümledeki öznel değerlendirmeyi yansıtan zarfları ve derecelendirmeleri bulmak.

Anahtar Kavram

Cümlede Anlamda Öznellik ve Nesnellik Ayrımı
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 16Soru

Aşağ��daki cümlelerin hangisinde nesnel bir veri, kişisel bir değerlendirmeyle birlikte verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Son yıllarda yapılan kazılarda gün ışığına çıkarılan antik tiyatro, 15 bin kişilik oturma kapasitesiyle dönemin mimari dehasını gözler önüne seriyor.

Cevap

Son yıllarda yapılan kazılarda gün ışığına çıkarılan antik tiyatro, 15 bin kişilik oturma kapasitesiyle dönemin mimari dehasını gözler önüne seriyor.
Doğru yanıt olan cümlede, antik tiyatronun kapasitesine dair sunulan '15 bin kişilik oturma kapasitesi' ifadesi nesnel ve kanıtlanabilir bir veriyken; bu veriye dayandırılan 'dönemin mimari dehasını gözler önüne seriyor' tespiti yazarın kişisel yorumunu ve beğenisini yansıttığı için özneldir. Dolayısıyla nesnel veri ile öznel değerlendirme bir arada verilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki cümlelerin nesnel (kanıtlanabilir) ve öznel (kişisel yorum içeren) unsurlarını analiz etmek.
Göz önünde bulundurulan cümlelerden biri hem kanıtlanabilir sayısal veriler barındırmakta hem de yazarın takdir ve beğeni bildiren yorumunu içermektedir.
Sorunun bizden nesnel veri ile kişisel değerlendirmenin (öznelliğin) bir arada sunulduğu cümleyi bulmamızı istemesi.
2
Doğru seçenekteki unsurları ayrıştırmak.
'15 bin kişilik oturma kapasitesi' ifadesi ölçülebilir ve kanıtlanabilir nesnel bir veridir; ancak bu veriden yola çıkılarak yapılan 'dönemin mimari dehasını gözler önüne seriyor' yorumu tamamen özneldir.
Cümledeki hangi kısmın nesnel, hangi kısmın öznel olduğunu netleştirerek doğruluğu kesinleştirmek.

Anahtar Kavram

Öznel ve Nesnel Anlatım
Öznel ve Nesnel Anlatımlı Cümleler Alıştırma Soruları — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin