Soru

Zorluk: OrtaCihad ve Şehadet

İslam dininde cihad kavramı; kelime anlamı itibarıyla gayret etmek, çabalamak ve güç yetirmek demektir. Istılahî anlamda ise Allah'ın rızasını kazanmak amacıyla her türlü kötülüğe karşı durmayı, iyiliği yaymayı ve bu uğurda maddi-manevi çaba göstermeyi ifade eder.

Buna göre, aşağıda verilen durumlardan hangisi cihad kavramının doğrudan bir yansıması olarak değerlendirilemez?

  1. A
    Bir öğrencinin topluma faydalı bir birey olmak amacıyla ilim öğrenmek için büyük bir azimle çalışması
  2. B
    Bir kişinin, içinden gelen kötü isteklere karşı koyarak ahlaki değerleri korumaya çalışması
  3. Bir tüccarın kazancını artırmak amacıyla piyasada darlık oluşturacak şekilde mal stoklamasıCevap
  4. D
    Bir yazarın, topluma zarar veren zararlı fikirlere karşı doğru inanç ve ahlakı savunan eserler kaleme alması
  5. E
    Bir hekimin salgın hastalıkla mücadelede insan hayatını kurtarmak için mesai mefhumu gözetmeksizin çabalaması

Cevap

Bir tüccarın kazancını artırmak amacıyla piyasada darlık oluşturacak şekilde mal stoklaması
Doğru cevap, tüccarın kazancını artırmak amacıyla mal stoklaması durumunu içeren seçenektir. İslam ahlakında karaborsacılık (ihtikar), topluma zarar veren ve yasaklanan bir eylemdir. Cihad ise Allah'ın rızasına uygun, meşru ve topluma faydalı maddi-manevi çabaları kapsar. Dolayısıyla toplumsal zarara yol açan bir hırsın cihad kapsamında değerlendirilmesi mümkün değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Cihad kavramının kelime ve terim anlamını analiz etmek.
Cihadın sadece silahlı savaş değil; ilim öğrenmek, nefisle mücadele etmek, iyiliği yayıp kötülükten sakındırmak gibi geniş bir çabayı ifade ettiğini belirlemek.
Kavramın kapsam sınırlarını doğru çizebilmek için.
2
Seçeneklerde verilen davranışların ahlaki ve dini niteliğini değerlendirmek.
İlim öğrenme, nefis terbiyesi, kalemle hakkı savunma ve insanlığa hizmet etme gibi eylemlerin cihadın geniş anlamına dahil olduğunu; fakat karaborsacılık (stokçuluk) yapmanın İslam ahlakına aykırı, yasaklanmış (haram) bir eylem olduğunu saptamak.
Soru kökünde istenen 'cihad kapsamında değerlendirilemeyecek' olumsuz davranışı bulmak için.

Anahtar Kavram

Cihad kavramının geniş kapsamı ve nefisle mücadele, ilim, tebliğ gibi boyutları
Bu soruyu puanla